Willem Ouweneel

God

31 mei 2019 door Willem J. Ouweneel

Gereformeerden en evangelischen vliegen elkaar niet meer in de haren: Kerkelijk Nederland vindt elkaar!

In mijn jongere jaren had je de ‘geleerde’ gereformeerden, die grote waarde hechtten aan een stevige (van de vaderen overgeleverde) kerkstructuur en een degelijke theologische studie, en de helemaal-niet-zo-geleerde evangelischen met hun vrije gemeenten, die zich liever beriepen op het gebed en de leiding van de Heilige Geest. De kloof tussen de twee was diep.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Willem J. Ouweneel.

Word ook lid

Lange tijd hebben gereformeerden en evangelischen dan ook met minachting over elkaar gesproken: de gereformeerden spraken over het gebrek aan theologische kennis bij de evangelischen, en over de ‘ongeremde’ spontaniteit en ‘ongeordendheid’ in hun diensten (vooral bij de pinkstermensen). De gereformeerden hadden hun ‘kerken’ – de evangelischen waren slechts ‘sekten’. Van hun kant spraken de evangelischen even verachtelijk over de ‘gevestigde kerken’ met hun saai-, dor- en doodsheid, in de mening dat de Heilige Geest eigenlijk toch hoofdzakelijk onder hén werkte. Veel evangelischen waren met pijn weggegaan bij die traditionele kerken en hadden er vaak slechte herinneringen aan.

Wat zijn de tijden veranderd! Gelukkig maar. De angel lijkt thans wel definitief uit ‘Dordt’ gehaald.

Intussen zijn de dingen enorm veranderd, en in 2007 kwam dat ineens aan het licht. In de zomer maakte Bas Plaisier, scriba van de Protestantse Kerk in Nederland, in het openbaar excuses naar de pinksterkerken, en in datzelfde jaar deden de pinksterkerken dat bij monde van Peter Sleebos, leider van de Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten, naar de gevestigde kerken toe. Het waren symptomen van een ontwikkeling die al veel langer gaande was: onder andere enerzijds veel grotere theologische belangstelling bij de evangelischen (denk aan ETF en ETA), en anderzijds een steeds sterkere evangelische stroming in de PKN (het Evangelisch Werkverband) en de afgescheiden kerken. Sindsdien is de lucht enorm opgeklaard. En afgelopen woensdag, 29 mei, werd een nieuwe, grote stap gezet. Op die dag was het precies 400 jaar geleden dat de beroemde (of beruchte) Synode van Dordrecht werd afgesloten, en dat hebben we op grootse wijze in Dordrecht herdacht.

De Synode van destijds eindigde in veel opzichten met een kater, doordat Arminianen (Remonstranten) en Gomaristen (Contra-Remonstranten) voor altijd uit elkaar gingen. De Arminianen waren de Synode uit gestuurd, en voortaan moesten Arminiaanse predikanten van gedachten veranderen óf hun ambt neerleggen. Vandaag de dag zijn de zogenoemde Remonstranten grotendeels vrijzinnig. De massa van ‘orthodoxe’ Arminianen vind je vandaag vooral… in de evangelische beweging. Veel evangelischen hebben nauwelijks ooit van Arminius gehoord en er nooit over nagedacht of zij ‘arminiaans’ denken of niet. Maar zij doen het wel! Zij zaten er afgelopen woensdag ook bij, terwijl je je afvraagt hoeveel zij überhaupt van de Dordtse Synode weten. En dan de vele migrantenkerken die ruimschoots vertegenwoordigd waren: wat weten die van ‘Dordt’? Nee, dán dat prachtige Dordt University Choir dat uit Amerika was overgekomen, met allemaal ‘Reformed’ studenten die ‘Dordt’ – vermoed ik zo – wel degelijk kennen.

Enerzijds: hoeveel van de aanwezigen afgelopen woensdag zouden ooit die zo bijzondere Dordtse Leerregels gelezen hebben? Anderzijds zijn ook veel gereformeerde theologen vandaag niet meer zo zeker van een ‘eeuwig besluit van verwerping’ (gelukkig maar) en hebben zij ook veel meer aandacht gekregen voor de menselijke verantwoordelijkheid in de behoudenis (de mens is niet langer volkomen passief). Wat zijn de tijden veranderd! Gelukkig maar. De angel lijkt thans wel definitief uit ‘Dordt’ gehaald.

Ik heb geen belangstelling voor institutionele eenheid, maar wèl voor samen avondmaal vieren.

En ziedaar: afgelopen woensdag, juist op de laatste herdenkingsdag van de Dordtse Synode (precies 400 jaar na 29 mei 1619), is er een ‘verbond’ gesloten tussen gelovigen uit de PKN en de afgescheiden kerken van gereformeerde signatuur (dat was evengoed óók broodnodig) én tussen gelovigen uit de geloofsgemeenschappen van een gereformeerde en die van een evangelische achtergrond. Wie had zich dát pakweg dertig jaar geleden kunnen indenken? Er waren toespraken van gereformeerde en evangelische voorgangers én zelfs commentaren van een katholieke bisschop en een remonstrantse leider. Natuurlijk keken we stiekem rond om te zien of die en die stroming of denominatie ook vertegenwoordigd was – en we slikten een brok weg toen bleek dat de bevindelijk-gereformeerden zo slecht vertegenwoordigd waren – maar we lieten ons toch vooral door het positieve beheersen.

Aan de ene kant lijkt zo’n verbond misschien toch wel wat goedkoop. Het is makkelijk genoeg om elkaar als medechristenen een hug of een hand te geven en samen mooie liederen te zingen – maar ik vraag mij af bij hoeveel van die gereformeerde ondertekenaars ik, als ik in hun kerk zou zijn, aan het avondmaal zou mogen deelnemen. Dat lijkt me toch het minste. Ik heb geen belangstelling voor institutionele eenheid, maar wèl voor samen avondmaal vieren. Maar dat kómt misschien allemaal nog; in tien jaar (sinds de eerste Nationale Synode nieuwe stijl) is er al heel veel ten goede veranderd.

Komaan, laat me positief eindigen. Als je je twijfels over jl. woensdag hebt, lees dan eens de officiële verklaring die gelovigen uit al die verschillende richtingen eergisteren samen hebben ondertekend, en die wel eens van historische betekenis zou kunnen worden! Lees bijvoorbeeld dit:

‘Wij weten ons samen verbonden met de oude christelijke kerk die haar geloof onder woorden heeft gebracht in de belijdenis van Nicea. Wij sluiten daarom met elkaar een “verbond” voor het aangezicht van God. Hij is het die met ons eerst Zijn verbond heeft gesloten, door het bloed van Jezus Christus. In dat verbond mogen wij vertrouwen op de liefde van de levende God, Vader, Zoon en Heilige Geest. Navolgend de lijn van Gods aloude verbondsvolk sluiten wij nu ook zo’n verbond met elkaar om God te dienen, zoals in Jozua 24. Wij spreken uit dat wij elkaar liefhebben en op elkaar rekenen en dat wij bereid zijn elkaar te helpen. In het verleden hebben wij vaak langs elkaar heen geleefd. Wij leven nu in een totaal andere tijd, waarin christen-zijn betekent tot een minderheid in ons land te horen. Wij verootmoedigen ons en wij verklaren dat wij elkaar blijvend zullen zoeken.’

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Reacties

A
Ouweneel schrijft: "Wat zijn de tijden veranderd! Gelukkig maar. De angel lijkt thans wel definitief uit ‘Dordt’ gehaald." Hij vergist zich. De tekst van bijvoorbeeld de 'Dordtse Leerregels' (de vijf artikelen tegen de Remonstranten) is immers ongewijzigd gebleven. 'Gladde' praat van theologen kan dat niet verdoezelen. Constant wordt wel geprobéérd de gedachte post te laten vatten dat 'alle kerkleden ondanks verschillen in opvattingen en belevingen één zijn in Christus'. De werkelijkheid is helaas anders ...
REAGEER
H
Samen avondmaal vieren als teken van geestelijke eenheid: iets daarvan mag je proeven bij de Pinksterconferentie van Opwekking op zondagavond!

Overigens, beste CIP-lezers: wisten jullie dat Willem Ouweneel a.s. zondag 75 jaar hoopt te worden? Overlaadt hem met felicitaties op info@willemouweneel.nl, zou ik zo zeggen!
REAGEER
L
Zelf ben ik maar een simpele ziel, en ja natuurlijk is het goed dat de kerken samen komen-geen onderlinge strijd meer word gevoerd en ervaren.... Maar gaan we nu niet van de ene menseleke opgelegde regels naar de volgende?....

We hebben toch al leefregels is de bijbel... Laten we die eens volgen, en je zal zien als iedereen die naleeft zijn die menselijke regels/opleggingen/senodes of wat dan ook helemaal niet meer nodig.

Naar mijn (niet theologische brein) hoeven we alleen maar 'back to basic' = terug naar God in alle basis beginsel...
Toon meer antwoorden (1)
Toon meer reacties (3)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher Spotify