Willem Ouweneel
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

God

20 december 2019 door Willem J. Ouweneel

Wanneer werd Jezus eigenlijk geboren?

Over een paar dagen is het Kerstfeest; dan vieren 2,3 miljard christenen wereldwijd de geboorte van Christus. Daar doe ik van harte aan mee, ook al weet ik net als vele anderen natuurlijk ook wel dat Jezus niet op 25 december geboren is. Het is een beetje als met de verjaardag van koningin Beatrix; zij was op 31 januari geboren, maar we vierden het op 30 april. Geen wonder: 31 januari is te koud om dan koninginnedag te vieren. Straks, als Amalia koningin is, zal het hetzelfde liedje zijn: 7 december is te koud voor koninginnedag.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Willem J. Ouweneel.

Word ook lid


Bij Jezus is het probleem net andersom: 25 december is te koud om als geboortedag in aanmerking te komen, alleen al vanwege het feit dat de schapen in de geboortenacht nog buiten in het veld waren. Hartje winter zijn zelfs in de velden van Efratha geen schapen meer te vinden. Trouwens, de winter is ook een onmogelijke tijd voor het uitschrijven van een volkstelling. Geen keizer zou zo mal zijn, omdat de wegen dan vaak onbegaanbaar zijn en het vaak te koud is om te reizen.

25 december is te koud om als geboortedag in aanmerking te komen, alleen al vanwege het feit dat de schapen in de geboortenacht nog buiten in het veld waren.

De voornaamste reden dat Kerst op 25 december gevierd wordt, is dat op of rond deze datum heidense midwinterfeesten gevierd werden. ‘Midwinter’ is de tijd van de winterzonnewende, dat wil zeggen: de dag waarop de zon gezien vanuit de aarde gezien haar zuidelijkste punt heeft bereikt, oftewel de punten van de zonsopgang en de zonsondergang zijn dan de meest zuidelijke van het hele jaar. Eenvoudiger gezegd: de dag van de winterwende is de kortste dag van het jaar. Tegenwoordig is dat 21 of 22 december (dit jaar is dat overmorgen: 22 december om 4:19), maar tweeduizend jaar geleden viel die dag niet op 21 of 22, maar op 25 december (hoe dat zit, laat ik nu maar in het midden). In het oude Rome werd tijdens midwinter de Natalis Invicti (solis) (‘[her]geboorte van de onoverwinnelijke [zon]’) gevierd, omdat vanaf die dag de dagen weer langer begonnen te worden. De zon begon als het ware het duister weer te verdrijven.

Het is heel goed mogelijk dat de oude kerk hieraan een christelijke duiding heeft gegeven. Christus is immers de ‘Zon der gerechtigheid’ (Mal. 4:2). Op de berg der verheerlijking straalde het gezicht van Jezus als de zon (Matt. 17:2). Toen Jezus aan Saulus van Tarsus verscheen, zag deze een licht, sterker dan de glans van de zon (Hand. 26:13). En toen Jezus aan de apostel Johannes op Patmos verscheen, was zijn gezicht zoals de zon schijnt in haar kracht (Openb. 1:16). Jezus is ook degene die de duisternis heeft overwonnen (Joh. 1:5; 8:12; 12:46; 2 Kor. 4:6; Ef. 5:8; Kol. 1:13; 1 Pet. 2:9; 1 Joh. 2:8). Daarom is midwinter een mooie tijd om de dag van Christus te vieren (‘Kerst’ is een verbastering van Christus).

Het is best aannemelijk dat de geboorte van Jezus samenviel met het derde pelgrimsfeest in Israël: het Loofhuttenfeest.

Het is wel aardig te vermelden dat midzomer in die tijd rond 24 juni viel, en dat is van ouds de naamdag van Johannes de Doper, die immers een half jaar ouder dan Jezus was. En kijk eens hoe mooi dit past! Want vanaf de zomerzonnewende beginnen de dagen weer korter te worden – en heeft Johannes niet gezegd: ‘Hij moet toenemen, ik echter afnemen’ (Joh. 3:30)?

Maar intussen heb ik nog niet verteld wanneer de Here Jezus dan wél geboren is. Dat weet ik natuurlijk niet zeker, maar ik denk wel dat de tijd van het Loofhuttenfeest (september/oktober) een goede suggestie is. Zo’n pelgrimsfeest is juist een voortreffelijke tijd voor een volkstelling, omdat er dan veel mensen op de been zijn.
Daar komt nog iets bij. De priester Zacharias diende in de tempel volgens zijn ‘afdeling’; dat was de achtste afdeling, en wel die van Abia (Luk. 1:5; 1 Kron. 24:10). Die afdeling is ongeveer in de vierde maand van het godsdienstige jaar aan de beurt om dienst te doen in de tempel. De verwekking van Johannes de Doper vond enkele weken later plaats (Luk. 1:23–24), en de verwekking van Jezus een kleine zes maanden later (vs. 26). Als je dat bij elkaar optelt, kom je voor de geboorte van Jezus uit bij de zevende maand van het godsdienstige jaar, dat is de maand van het Loofhuttenfeest. Dat zou extra mooi zijn, omdat de dood en opstanding van Christus samenvielen met Pasen, terwijl de uitstorting van de Heilige Geest plaatsvond op het joodse Pinksterfeest (Hand. 2). Dus het is best aannemelijk dat de geboorte van Jezus samenviel met het derde pelgrimsfeest in Israël: het Loofhuttenfeest.

Als dat klopt, is het wel heel opmerkelijk dat Johannes letterlijk schrijft (Joh. 1:14): ‘het Woord is vlees geworden en heeft onder ons gewoond’. Dit werkwoord ‘wonen’ is niet een van de gewone woorden voor ‘wonen’, maar betekent ‘wonen-in-een-tent’: het eeuwige Woord kwam wonen in een ‘tent’ van menselijk vlees. Het woord voor ‘tent’ dat hier gebruikt wordt, betekent ook ‘(loof)hut’, zo’n loofhut waarin de Joden tijdens het Loofhuttenfeest bivakkeren. Het woord ‘Loofhuttenfeest’ in Joh. 7:1 is van dit woord voor ‘tent’ afgeleid. Als Openb. 7:15 ons vertelt dat God eens zijn ‘tent’ zal uitbreiden over hen die uit de ‘grote verdrukking’ komen (vs. 14-15), staat dat ook in verband met het Loofhuttenfeest, want die verloste mensen dragen palmtakken in hun hand (vs. 9), precies zoals de Joden dat doen tijdens het Loofhuttenfeest (Lev. 23:40; Neh. 8:15).

Zijn we dus eigenlijk dik twee maanden te laat met het vieren van Kerst? Ach, aangezien we tóch niet precies weten wanneer Jezus geboren is, is die midwinter eigenlijk wel heel mooi. De dagen gaan weer lengen! Het licht gaat weer doorbreken! En dat we daarin geloven, laten we zien door met Kerst zoveel mogelijk lichtjes aan te steken. Het licht heeft overwonnen!

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Kerst
- De 5 grootste misvattingen in het kerstverhaal
Meer over Kerst »

Reacties

P
De (kerk) is verdwaald nadat het een staatsgodsdienst is geworden en vele zijn nog steeds verdwaalt of berusten zich er in omdat het ware licht in vele harten gedoofd is. Blindheid slaat toe als je gaat afdwalen wat de Bijbel ons leert.
G
De stal wordt overigens nergens genoemd in de bijbel.
G
Bethlehem: broodhuis. Het levende Brood uit de hemel geboren in het broodhuis. In de loofhut stond een houten kribbe waar het brood in bewaard werd tijdens het feest, gewikkeld in een doek. Logisch dat dat het bedje werd voor het Brood. Het was ook hét teken voor de herders. Dat het kind in een doek gewikkeld was en in een kribbe lag. Ik geloof dat het woord voor kribbe voor de herders genoeg was.

Ik vroeg me al langer af waarom nu juist dát hét teken was. Nu valt het op zijn plaats. Samen met de tijs van het Loofhuttenfeest.
Toon meer antwoorden (2)
Toon meer reacties (3)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Krijg volledige toegang tot CIP.nl. Bekijk onze abonnementen.