Corstian
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Dagelijks leven

27 november 2019 door Patrick Simons

Cultuurverandering in de kerk is volgens Corstian niet het juiste antwoord op secularisatie

Na een intensieve periode waarin hij zeer actief was voor de kerk, besloot Corstian van Westen om de kerk te verlaten. Hij keerde na jarenlange afwezigheid terug en heeft daardoor een hart voor kerkverlaters gekregen. In het boek Adieu kerk! Adieu God? verzamelde hij tien verhalen van kerkverlaters. Tegenover CIP.nl vertelt Corstian over hoe het bij hem zelf ging en hoe de kerk volgens hem het beste hiermee om kan gaan. Vandaag deel twee: over secularisatie in Nederland en hoe de kerk hier het beste mee om kan gaan.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid .

Word ook lid

Dat de kerkverlating toe blijft nemen, valt moeilijk te ontkennen. Maar waar komt dat volgens Corstian eigenlijk vandaan? Hij noemt meerdere oorzaken. “Over het algemeen is het veel meer geaccepteerd om de kerk te verlaten dan 30/40 jaar geleden. Eigenlijk is het nu juist raar als je er nog bij blijft. 30 jaar geleden was dat niet zo. Daar komt nog eens bij dat de postmoderne mens steeds hogere verwachtingen heeft. 20 jaar geleden zaten we ook gewoon in de kerkdiensten als we het niet interessant vonden. Nu is dat niet meer zo. We zijn zo kritisch geworden dat we dat simpelweg niet meer accepteren.”

"Je stelt jezelf wel heel centraal als je een christendom wilt beleven waarbij alles moet zijn comform jouw wens."

Er speelt bij positieve christenen bovendien nog iets anders mee volgens Corstian: “Internet en conferenties zijn een vervanging geworden. Ik sprak laatst iemand die me vertelde dat hij met een bepaald thema bezig was. Vervolgens keek hij op YouTube en zocht hij naar zijn favoriete sprekers over dat thema. Hij praatte erover met zijn vrienden en bad soms met ze. Hij vertelde me dat hij daar de kerk niet voor nodig had. Dat is een duidelijk waarneembare tendens onder gelovigen. Wat ik daar zelf van vind? Ik snap het aan de ene kant heel goed en begrijp het. Maar aan de andere kant is het juist belangrijk om te leren en om te gaan met mensen die tegen jouw heilige huisjes schoppen. Daardoor word je gevormd en gekneed. Je stelt jezelf wel heel centraal als je een christendom wilt beleven waarbij alles moet zijn conform jouw wens in plaats van een levensstijl met een stukje opoffering. Juist daarom is het ook goed om bepaalde taken te doen in de kerk, ook taken die je liever niet doet zoals het klaarzetten van de stoelen."

Het grote verschil tussen aangesloten zijn bij een gemeente en jezelf thuis onderwijzen via internet is eigenlijk de gemeenschap, zo beaamt ook Corstian. "De rest kun je natuurlijk prima thuis verzorgen. Misschien is het onderwijs en de aanbidding dan zelfs beter. Maar je mist wel de relatie en de verbinding. Dat is ontzettend belangrijk voor bijvoorbeeld gezinnen. In een kerk kun je samen het leven delen. Ik denk daarom ook dat je jezelf als kerk kunt onderscheiden door een kerk te zijn die veel meer is dan zondagochtend. Trek ook doordeweeks met elkaar op en ga met elkaar eten. Deel het leven met elkaar en zoek een geestelijke vader of moeder in de gemeente die je een spiegel voor durft te houden. Juist dan merk je dat een kerk veel meer te bieden heeft dan internet."

"Het is belangrijk dat de voorganger in de wereld van de randkerkelijke duikt, dat er ruimte is voor zijn of haar twijfel."

We zien soms gebeuren dat kerken met cultuurveranderingen proberen om randkerkelijken bij de kerk te houden. Dat is volgens Corstian echter niet de juiste wijze. "Ik denk dat het veel meer gaat om de individuele betrokkenheid van de gelovigen in de kerk. Wat doe je als je merkt dat Jantje of Pietje die altijd naast je zat of onderdeel van je huisgroep was, ineens niet meer komt? Laat je het gebeuren? Of bel je hem eens op, ga je eens lang of nodig je hem uit? Ik dacht altijd dat mensen het helemaal niet fijn zouden vinden als je dat doet. Maar uit de vele gesprekken die ik met kerkverlaters heb gevoerd blijkt dat ze het juist vervelend vinden als dit níet gebeurt. Mensen in de kerk denken dat het controlerend overkomt, maar vaak komt het juist over als oprechte interesse."

Kerkverlating kan tot geloofsverlating leiden, maar volgens Corstian gebeurt het net zo goed andersom. "Sommige mensen hebben al geloofsverlating in hun hart terwijl ze nog in de kerk zitten. Dat leidt uiteindelijk uiteraard tot kerkverlating. Een voorganger kan dan wel zeggen dat je in de Bijbel moet geloven, maar dat is een aanname die helaas met name jongeren heel vaak niet meer automatisch hebben. Ze krijgen te maken met internet, met de wetenschap en met heel veel klasgenoten die allemaal zeggen: "De Bijbel? Dat is een sprookjesboek." Ik denk dat het belangrijk is dat een voorganger in de wereld van de randkerkelijke duikt, dat er ruimte is voor zijn of haar twijfel. Wellicht is het zelfs een idee om hier een speciale gespreksgroep voor op te starten binnen de kerk. Ga gewoon naast zo iemand staan en probeer hem of haar te begrijpen."

"Ik heb letterlijk verhalen gehoord van mensen die de kerk uitgingen en vervolgens door tien mensen ontvriend werden op Facebook."

Tot slot vindt de schrijver het belangrijk om te benadrukken dat kerkverlating niet het eindstation hoeft te zijn. Hij gebruikt zichzelf daar als voorbeeld bij. "Als iemand de kerk uitgaat, betekent dat niet dat hij niet meer geïnteresseerd is in God of geen vragen meer heeft. Het betekent ook niet dat hij niet meer terug kan komen. Het maakt mij vooral heel verdrietig als ik de redenen hoor waarom mensen de kerk hebben verlaten. Ik merk dat bij heel veel van die mensen toch nog het verlangen leeft om op één of andere manier bij een christelijke gemeenschap te horen. Er is dus nog een wens en een behoefte. Hoe wij daar als kerk op in kunnen spelen? Door allereerst te stoppen met veroordelen. Ik heb letterlijk verhalen gehoord van mensen die de kerk uitgingen en vervolgens door tien mensen ontvriend werden op Facebook. Het is juist belangrijk om met kerkverlaters in relatie te staan, verbinding met ze te maken, het licht te laten schijnen. Niet zozeer om ze terug te winnen voor de kerk, dat heeft nu eenmaal soms tijd nodig. Maar de relatie kan gewoon blijven."

Lees ook: Corstian van Westen ging vier jaar niet naar kerk: "Ik voelde me toch een beetje een halve christen. 

Klik voor meer informatie over Adieu kerk! Adieu God?

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Reacties

W
De gemeente/kerk is meer dan het gebouw. Het is de gemeenschap die om je heen staat. En juist dat aspect voelen kerkverlaters en nieuwkomers heel goed aan. Die gemeenschap is oprecht en authentiek. Of ze is formalistisch. Meestal van beide wat. En dan is het ook de persoonlijke houding van gelovigen of ze in de gemeenschap zijn geïntegreerd of niet. Mijn inziens zal elke kerk zich moeten inzetten voor 'community building'.
Het gebouw is een zaak van de laagste orde. Ook het belang van de gemeenschap is relatief in een tijd van vele soorten fysieke - of digitale netwerken. In de beginne was de kerk een gemeenschap waarin God centraal stond èn zich middels de Heilige Geest manifesteerde. Een kerk die zo functioneert is vanzelf een groeikerk, omdat mensen ernaar hongeren en dorsten dat God zich concreet met de gelovigen verbindt en tot bloei doet komen.
Toon meer reacties (1)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen