tim

Dagelijks leven

13 mei 2019 door Patrick Simons

'Dementiedominee' ziet kerk groeien: "Mensen met dementie vinden bij God houvast in chaotische wereld"

Dementie is een ondergesneeuwd probleem waar toch behoorlijk veel mensen mee te maken krijgen. Ook christenen ontkomen er lang niet altijd aan. Dementie kan zorgen voor ontzettend veel verwarring en onrust. Mensen herkennen soms zelfs hun dierbaren niet meer en raken alle vastigheid kwijt. Maar raken mensen dan eigenlijk ook God kwijt? "Soms wel", reageert dementiedominee en geestelijk verzorger Tim van Iersel.

Voor iedereen die van onze boeken houdt: blijf hier op de hoogte van onze nieuwste theologische uitgaven, denk mee en deel je boekenliefde met anderen.
CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

"Maar mijn ervaring is toch dat mensen vaker God juist terugvinden. Natuurlijk krijg ik ook wel eens te maken met mensen die niets meer met God te maken willen hebben. Maar dat is echt een minderheid. Het overgrote deel vindt God juist terug. Dat komt deels natuurlijk omdat ze met het geloof opgevoed zijn en omdat dementie je terugbrengt naar de jonge jaren van je leven. Maar ik vind het te makkelijk om het alleen daaraan toe te schrijven. Ik zie het namelijk ook gebeuren dat mensen er echt houvast en hoop uithalen. Juist in een situatie als dementie vinden ze God als hun houvast in de chaotische wereld waar ze in beland zijn."

De geestelijk verzorger ziet in zijn werk letterlijk dat mensen met dementie vaak juist bij God uitkomen. "In twee van de huizen waar ik werk, doen we gezamenlijk vieringen en dat past inmiddels bijna niet meer in de zaal. Ik zeg ook wel eens voor de grap dat we de enige kerk in Nederland zijn die groeit. Dat illustreert wel hoe het gaat."

Toch kan dementie ook een struikelblok vormen voor mensen. Zo kwam Tim in aanraking met een vrouw die aan de ene kant heel erg op God vertrouwde maar door haar jeugd ook angstbeelden van God had en bang was. "Mensen groeien met een bepaald beeld van God op en dat komt bij dementie vaak terug. Dat is overigens ook wel weer een minderheid. Deze vrouw was echt met een oordelende en straffende God opgegroeid waarbij je het als mens nooit goed kan doen. Er waren ook wel wat dingen gebeurd in haar leven zoals een scheiding. Dat kwam allemaal bij elkaar in haar laatste levensfase waardoor ze zichzelf niet waardig achtte voor God. Hoe dichterbij het sterven kwam, hoe banger ze werd. Dat vond ik heel lastig omdat ik echt geprobeerd heb met Bijbelteksten en liederen de genade van God te verkondigen. Dan kwam ik eventjes binnen en vervolgens kwam het toch weer terug. Ik geloof echt in een liefdevolle God die genadig is en dan is het best lastig om hier mee om te gaan."

Wanneer iemand dementie heeft, zeggen sommige mensen letterlijk dat hij of zij er niet meer is. "Dementie is niet dood", stelt de predikant echter. "Ik snap wel wat mensen bedoelen. Eigenlijk worden mensen gewoon al een soort van dood verklaard terwijl ze er gewoon nog zijn. Ik heb ooit een keer rondom Pasen geschreven dat dementie niet dood is. Ik werd getroffen door het verhaal waarbij Maria Jezus niet herkent na Zijn opstanding. Dat gebeurt ook vaak bij dementie. Ze herkennen de persoon niet meer en zeggen dan maar dat hij dood is. Juist bij het paasverhaal werd ik zo getroffen. Jezus werd ook niet herkend, maar dat wil niet zeggen dat Hij dood is, Hij leeft. Deze mensen zijn ook niet dood, maar leven. Ze zijn misschien anders dan dat ze waren voor hun dementie, maar dat betekent niet dat ze er niet meer zijn."

"Of er nog meer verhalen in de Bijbel aan dementie zijn te koppelen? Ik vertel vaak het verhaal van de leerlingen van Jezus die in de boot zitten als het stormachtig is. Ze herkennen Jezus aan de oever niet. Ook dat is herkenbaar voor mensen met dementie. Ze beleven een stormachtige tijd waarin het lijkt alsof de grond onder voeten vandaan zakt. Je grijpt om je heen naar mensen die je vertrouwt en die je niet herkent. Het lijkt zelfs alsof je Jezus zelf kwijtraakt. Je grijpt naar God en denkt: waar is Hij nou? Dat vind ik voor mensen met dementie heel herkenbaar. De angst om uiteindelijk zelfs God zelf kwijt te raken. Maar ook de uiteindelijke ervaring dat Jezus er is, al leek Hij soms afwezig."

Lees ook: Waarom dominee Tim van Iersel wil dat christenen vaker spreken over dementie.

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand
Klik hier om het boek van Tim van Iersel te bestellen!

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Krijg volledige toegang tot CIP.nl. Start je gratis maand.