Willem Ouweneel

God

19 januari 2018 door Willem J. Ouweneel

‘Iedere ketter heeft z’n letter’ (2)

Vorige week hebben we naar drie christelijke stromingen gekeken die elk hun eigen favoriete bijbelteksten hebben, die erg belangrijk zijn voor de identiteit van zo’n stroming. Ik heb de boude stelling gewaagd dat zulke stromingen hun favoriete passages altijd verkeerd uitleggen. We kijken nu naar nog vier ándere stromingen:

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

(4) Mormonen. Een van hun favoriete teksten is 1 Korinthe 15:29: 'Wat zullen anders zij doen die voor de doden gedoopt worden, als de doden helemaal niet opgewekt worden? Waarom worden zij dan nog voor de doden gedoopt?' Van dat ‘voor de doden gedoopt worden’ bestaan tientallen uitleggingen. Maar die van de Mormonen is van enorm belang voor hun geloofspraktijk. Zij leggen de tekst zo uit dat iemand zich kan laten dopen voor iemand die allang gestorven is, waardoor die persoon alsnog behouden wordt. Van zulke dopen-voor-een-dode zijn er dan ook duizenden geweest. Daarom zijn Mormonen zo genealogisch geïnteresseerd: door het raadplegen van oude bronnen kom je op de namen van je verre voorouders, voor wie je je zou kunnen laten dopen.

Ik kan rustig zeggen dat er veertig exegeses van deze tekst bestaan, want ik heb geen belang bij die ene, ‘juiste’ uitleg. Maar voor de Mormonen ligt dat anders: hún uitleg moet de juiste zijn, anders stort hun hele geloofspraktijk in elkaar. Voor zover het u iets kan schelen: ik denk dat de tekst betekent dat, hoewel vele christenen al de martelaarsdood gestorven zijn, er toch elke keer weer nieuwelingen komen die door geloof en doop de plaats van de gevallenen innemen.

Ik kan rustig zeggen dat er veertig exegeses van deze tekst bestaan, want ik heb geen belang bij die ene, ‘juiste’ uitleg.

(5) Pinksterchristenen. Hét specifieke kenmerken van de pinkstertheologie is de leer van de second blessing (‘tweede zegen’): pas ná de bekering komt er een moment dat je de Geestesdoop ontvangt, bij voorkeur onder handoplegging; het bewijs dat je die Geestesdoop inderdaad ontvangen hebt, is dat je in tongen gaat spreken. Kerntekst is Handelingen 19:6 (zie ook 8:15-17): ‘En nadat Paulus hun de handen opgelegd had, kwam de Heilige Geest op hen; en zij spraken in [vreemde] talen en profeteerden.’

Nu is het al fout om te denken: Tóén ging het zo, dus moet het altíjd zo gaan! Eigenlijk ging het in Handelingen geen twee keer hetzelfde. Wij als heidenchristenen zouden ons het meest thuis moeten voelen in Handelingen 10 (Cornelius c.s.) – en daar ontving men de Heilige Geest op hetzelfde moment dat men tot geloof kwam (vs. 44). De vraag die Paulus in Handelingen 19:2 stelt (‘Hebt u [de] Heilige Geest ontvangen toen u tot geloof kwam?’) lijkt eveneens te veronderstellen dat dat de normale gang van zaken is: je ontvangt de Heilige Geest zodra je tot geloof komt: ‘… in Hem bent u ook, toen u tot geloof kwam, verzegeld met de Heilige Geest van de belofte’ (Ef. 1:13). Als iemand ‘van Christus’ is, bezit hij ook de ‘Geest van Christus’ (Rom. 8:9).

Onder de Pinksterprediking hebben gelukkig veel gelovigen de vervulling met de Heilige Geest mogen ervaren. Maar zij die vervuld worden met de Geest (Ef. 5:18), hadden die Geest allang inwonend in zich (1 Kor. 6:19)!

(6) Rooms-katholieken. Een kerntekst is hier Mattheüs 16:18: ‘Ik zeg u dat u Petrus bent, en op deze petra zal Ik Mijn gemeente bouwen.’ Met deze tekst wordt het pausdom gemotiveerd: Jezus zegt hier dat Petrus de rotssteen (steunpilaar) van de kerk is, elke paus is een opvolger van Petrus, en elke paus is dus rotssteen van de kerk. Deze uitleg moet waar zijn, want hierop berust de hele hiërarchie van de Rooms-Katholieke Kerk! Feit is natuurlijk dat deze tekst helemaal niets zegt over ‘opvolgers’ die Petrus gehad zou hebben, laat staan dat elk van die opvolgers de steunpilaar van de kerk zou zijn.

Ik moet er trouwens wel bij zeggen dat protestanten vaak in het andere extreme beland zijn door een verschil te maken tussen Petrus en petra.

Ik moet er trouwens wel bij zeggen dat protestanten vaak in het andere extreme beland zijn door een verschil te maken tussen Petrus en petra. Die ‘petra’ zou dan Christus zijn, of the belijdenis van Petrus omtrent Christus. Vandaag zijn veel uitleggers minder bang om toe te geven dat met die petra gewoon Petrus zelf bedoeld is. Maar men leest de tekst dan zo, dat de kerk gebouwd wordt op mensen zoals Petrus, en dat lijkt me terecht. Overigens blijft het een lastige tekst!

(7) Vergadering van Gelovigen (VvG). VvG-christenen wilden en willen niets anders zijn dan gewone gelovigen, die bij elkaar komen zonder speciale structuren of credo’s. Om zichzelf toch enige identiteit te geven verscheen in de Nederlandse volkstellingen (begin twintigste eeuw) ineens de omschrijving: ‘Vergadering van Gelovigen, samenkomend volgens Mattheüs 18:20’. Zo werd dat vers ineens het sjibbolet van de VvG: ‘Waar twee of drie in Mijn Naam bijeengekomen zijn, daar ben Ik in hun midden.’ VvG-christenen claimden bij elkaar te komen op geen andere grondslag dan Christus zelf. Omdat andere christenen er kerkelijke structuren (met ambten en leden) en credo’s op nahielden (‘menselijke systemen’), begon men zich zelfs af te vragen of je van die andere christenen wel kon zeggen dat zij ‘in de naam van Christus’ bijeenkwamen…

Intussen werd er toch wel een erg specifiek gebruik van Mattheüs 18:20 gemaakt. Het gaat daar eigenlijk helemaal niet om de gewone samenkomsten van de gelovigen, maar nota bene om gemeentelijke tucht (vs. 15-20), of meer algemeen: om het samen bidden (vs. 19). Je zou vs. 20 dus eigenlijk zo moeten lezen: Waar twee of drie in Mijn Naam bijeengekomen zijn, daar ben Ikzelf in hun midden om hun te geven wat zij vragen. Wat dat geloof betreft (‘Verder zeg Ik u dat, als twee van u op de aarde iets, wat dan ook, eenstemmig verlangen, het hun ten deel zal vallen van Mijn Vader, Die in de hemelen is’, vs. 19) konden de Vergaderingschristenen nog wel wat van de Pinksterchristenen leren…

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?
New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher