Alie Hoek-van Kooten
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Nieuws

02 november 2021 door Alie Hoek-van Kooten

Vaccineren doe je in de eerste plaats voor jezelf (maar dat is een halve waarheid)

“Een vaccin neem je voor jezelf. Door het verhaal de wereld in te brengen dat je een vaccin 'voor de ander' neemt, heb je nu hele rare toestanden gekregen”, stelde huisarts Els van Veen maandag in dit interview op CIP.nl. De één ervaart haar uitspraken als bemoedigend en een waardevol tegengeluid. De ander vindt haar zienswijze op het huidige coronabeleid in Nederland onverantwoord. Vandaag reageert collega-arts Alie Hoek-van Kooten.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

Door de redactie van CIP.nl is mij gevraagd te reageren op het artikel van huisarts Els van Veen. Ik heb mij afgevraagd of ik dat wel zou moeten doen. Op een gegeven moment zijn alle voor en tegens van vaccinatie wel aan bod gekomen, denk je dan. In ons artsenblad Medisch Contact schreef een arts afgelopen week: ‘Iedere patiënt die ik in het ziekenhuis opneem die vanwege desinformatie van een arts die niet gevaccineerd is, voelt als een dolksteek in mijn rug.’ Een reden om toch maar te reageren. Ik zal de lijn van haar artikel volgen en dan mijn visie weergeven.

Ook ik zie vaccineren als een geschenk van God. We hoeven (ernstige) ziekten niet zomaar over ons heen te laten komen.

Gezonde leefstijl
Els schrijft: ‘Omdat ik een gezond gewicht heb, gezond leef, niet rook en dagelijks de fiets pak heb ik een gezonde leefstijl. Ik heb dit coronavaccin niet genomen omdat ik er geen toegevoegde waarde van verwacht.’ Ik zou willen zeggen dat dit beslist geen garantie is dat je geen corona kunt krijgen. En ook dan kun je op de IC terechtkomen. Ik onderstreep ook het belang van een gezonde leefstijl. Maar we weten dat heel veel mensen helaas geen gezonde leefstijl hebben. In Nederland had in 2020 alleen al 50 procent van de Nederlanders ouder dan 18 jaar overgewicht. En zo hebben veel mensen nog vele andere risicofactoren. Moeten / mogen zij zich wel laten vaccineren? Mevrouw Van Veen schrijft dat ze begin 2020 in haar eigen praktijk onbeschermd heeft gewerkt en niet ziek is geworden. Dat is fijn voor Els, maar dat is toch geen garantie dat je niet alsnog ziek kunt worden. Bovendien hebben we nu veel meer besmettelijke varianten zoals de deltavariant. Deskundigen zeggen nu: ‘Als je niet gevaccineerd bent, is het niet de vraag óf je corona zult krijgen maar wanneer!’ En op dit moment zijn de mensen die op de IC liggen vrijwel allen niet gevaccineerd en als ze dat wel zijn, is er sprake van onderliggend lijden. En ze hebben er bijna allemaal spijt van dat ze zich niet hebben laten vaccineren.

Ernstiger dan griep
Ik vind het anders dan Els juist te prijzen dat kerkelijke leiders zich niet al te stellig uitspreken. Het is een persoonlijke afweging van ieder mens om zich wel of niet te laten vaccineren en ik denk dat het goed is dat kerkelijke leiders dat respecteren. Dat is beslist niet naïef te noemen. Els zegt verder dat corona nauwelijks verschilt van griep/influenza. Die bewering is beslist onjuist. Dat kan misschien wel voor sommige mensen gelden, maar dat weet je niet van tevoren. Het is echt ernstiger dan griep. Ondanks alle maatregelen (die we bij de griep nog nooit zo hebben gehad) zijn er in Nederland bijna 20.000 mensen aan overleden en dan gaat het over de mensen die bewezen corona hebben gehad. Waarschijnlijk zijn het er in werkelijkheid veel meer. En ook bij griep nemen we wel onze maatregelen zoals de jaarlijkse griepprik.

Vorige week kwam het boek van Diederik Gommers (voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care, red.) met als titel ‘Intens’ uit. Daarin staat op pagina 136 de ervaring van Aart Koopmans, intensivist in ziekenhuis Bernhoven te Uden. Hij vertelt over een 27-jarig patiënt die enorm moest huilen toen hij hem, voor hij hem in slaap ging brengen voor de beademing, zei dat hij misschien dood zou gaan. De jongen overleed inderdaad. Dat is toch iets wat je niet wilt meemaken en als vaccineren dat kan voorkomen, neem je dat toch met beide handen aan. Ook ik zie vaccineren als een geschenk van God. We hoeven (ernstige) ziekten niet zomaar over ons heen te laten komen.

Uiteraard neem je een vaccin in de eerste plaats voor jezelf. Maar je neemt het ook voor een ander om zo verspreiding zoveel mogelijk tegen te gaan.

Ook de farmaceuten krijgen een veeg uit de pan. Els heeft het over een slimme marketingtruc, rijk worden van de crisis. Als de farmaceuten er mee op zouden houden dan kunnen we als artsen ook wel inpakken. Goed om het verdienmodel kritisch te volgen maar geldt dat niet voor alle beroepen tot begrafenisondernemers toe?

Vaccineren uit naastenliefde?
Uiteraard neem je een vaccin in de eerste plaats voor jezelf. Maar je neemt het ook voor een ander om zo verspreiding zoveel mogelijk tegen te gaan. Je leeft niet alleen voor jezelf maar toch ook voor je naaste. Zo ervaar ik dat wel. De verspreiding van het virus moet toch een halt worden toegeroepen! Ook om nieuwe varianten die altijd besmettelijker zijn, te voorkomen. En het is toch te begrijpen dat oude mensen die het vaccin hebben genomen alsnog doodsbang zijn voor hun niet-gevaccineerde kleinkinderen, zoals Els schrijft. Je kunt nog steeds ziek worden, zij het waarschijnlijk wel veel minder dan als je niet gevaccineerd zou zijn. Hoe bang zouden ze wel niet zijn geweest als ze zich helemaal niet hadden kunnen laten vaccineren?

En het is toch niet zo dat een vaccinatie alleen maar goed is als het 100 procent garantie zou geven zoals een mazelenvaccin dat bijna heeft? Alles wat meewerkt ten goede, en dat doet een coronavaccin, is van belang. Zodra er nog betere vaccins zijn tegen corona hebben die uiteraard de voorkeur. Het is nu toch ook nog eens zo dat je moet roeien met de riemen die je hebt.

Inderdaad is het een nieuw soort vaccin. Maar in 2003 leek er een SARS-COV-1 epidemie te gaan beginnen die is uitgedoofd (de huidige epidemie is een SARS-COV-2) en toen is men al begonnen dit soort vaccins te ontwikkelen. Dat is mede de reden geweest dat het nu zo snel ontwikkeld kon worden. Uit onderzoeken is gebleken dat het vaccin zelf met enkele dagen tot maximaal enkele weken weer uit het lichaam weg is en dus worden er geen lange termijn bijwerkingen verwacht. Bijwerkingen die je wel kunt hebben als je de ziekte doormaakt! Denk alleen al aan long-covid. Dat wil zeggen dat je nog maanden allerlei klachten kunt hebben na het doormaken van de ziekte, wat ook jonge mensen treft. En dat komt veel voor.

Met vaccinatie en eventuele boosters kun je een hele goede immuniteit opbouwen zonder eerst ziek te hoeven worden.

Immuunsysteem
Els denkt dat je als je zelf corona hebt gehad waarschijnlijk levenslang immuun bent. Als je tenminste niet bent overleden aan corona... Toch wordt er door de Gezondheidsraad geadviseerd om dan toch alsnog een prik te halen omdat de immuunrespons dan beter is. Het is de vraag of je levenslang immuun bent na het doormaken van corona, want er zijn zeker ook mensen die al meerdere keren corona hebben gehad. Met vaccinatie en eventuele boosters kun je een hele goede immuniteit opbouwen zonder eerst ziek te hoeven worden. We hebben daar het prachtige immuunsysteem voor dat de Heere God ons heeft gegeven zodat we door vaccinatie antistoffen kunnen maken. Eerlijk gezegd vind ik het soms lastig dat ongelovigen hier gebruik van maken en dat orthodox-gelovigen die principiële bezwaren hebben tegen vaccineren, dit prachtige geschenk laten liggen.

Mevrouw Van Veen vindt het een slechte reden om de prik te halen omdat je anders niet naar de bioscoop kunt, enzovoorts. Dat vind ik ook de minst relevante reden om je te laten vaccineren. Het is bekend dat het virus nu vooral rondwaart op scholen. We vinden het heel belangrijk dat kinderen en tieners naar school kunnen gaan. Scholen sluiten is echt het laatste wat je wilt. Dus acht ik het juist dat nu geadviseerd wordt dat tieners zich laten vaccineren. Maar ik vind wel dat allereerst de volwassenen die met name ziek worden zich moeten laten vaccineren. Dat heeft prioriteit. 1,8 miljoen mensen zijn nog niet gevaccineerd en het virus blijft onder hen vooral rondgaan! We moeten de circulatie van het virus indammen.

Verantwoordelijkheid overheid
De overheid draagt verantwoordelijkheid voor de volksgezondheid. Het is een ernstige epidemie waarvan het einde nog niet in zicht is en die nog vele, vele doden zal vergen. Dan zijn ingrijpende maatregelen verantwoord. Niemand wordt gedwongen zich te laten vaccineren. De vrijheid om je wel of niet te laten vaccineren is er. Als iemand zich om geloofsredenen beslist niet wil laten vaccineren, hebben we dit te respecteren. Maar de overheid mag wel een dringend beroep doen op ons. We hebben de overheid vaak verweten dat ze niet pro life (op het gebied van abortus en euthanasie, red.) is. Het vaccineren is juist een voorbeeld van levensbeschermend optreden van de overheid waar ik blij mee ben.

Je bent toch arts geworden juist om mensen te behandelen zodat ze menselijkerwijs gesproken langer leven? Met de coronaprik wordt de kwaliteit juist beter in plaats van zonder.

Alternatieven van Els van Veen
Andere voorbeelden die Els noemt om uit de crisis te komen zoals thuisblijven als je je ziek voelt, zijn goed maar beslist ontoereikend. Voeg daarbij dat juist mensen die zich niet laten vaccineren, zich vaak ook niet laten testen als ze klachten hebben zoals uit onderzoek is gebleken en dus waarschijnlijk dan ook niet thuis blijven. Dit maakt het alleen nog maar erger. Mooi dat er in plaatsen zoals Urk en Staphorst gemeenschapszin is, maar gemeenschapszin en je laten vaccineren zijn geen tegenstellingen.

Els zegt verder dat we moeten accepteren dat het leven eindig is. Ga niet voor kwantiteit maar voor kwaliteit, zo geeft ze aan. Maar als vaccineren de kans op ernstig ziek worden zo drastisch vermindert, dan mogen we daar toch dankbaar gebruik van maken? Het leven blijft ondanks vaccinatie toch wel eindig. En je bent toch arts geworden juist om mensen te behandelen zodat ze menselijkerwijs gesproken langer leven? Met de coronaprik wordt de kwaliteit juist beter in plaats van zonder. Hier spreekt ze zichzelf echt tegen.

Volgens mevrouw Van Veen is de grondreden van de enorme angst voor corona dat mensen in het Westen niet meer om kunnen gaan met lijden en sterven. Ik vind dat dat een discussie over deze kwestie sowieso gevoerd moet worden en niet opgehangen moet worden aan al dan niet vaccineren. Ook al ben je voor mijn part tien keer gevaccineerd tegen corona, dan kun je alsnog vandaag een hartstilstand krijgen of een dodelijk verkeersongeluk.

Echt, er zijn slechts twee mogelijkheden waardoor corona ophoudt. Dat is of de epidemie zijn gang te laten gaan. Als dan iedereen corona gehad heeft (met vele miljoenen doden), zal het uitdoven of vaccineren. Een andere oplossing is er niet en die geeft Els ook niet aan. Volgens haar had na de eerste golf de IC-capaciteit moeten worden opgeschaald. Maar er zijn gewoon niet voldoende IC-verpleegkundigen om dat voor elkaar te krijgen. En als extra IC-opnames met vaccinatie kunnen worden voorkomen, lijkt het mij logisch toch daarvoor te gaan.

Laten we elkaar vooral vasthouden en niet veroordelen op het punt of je wel of niet gevaccineerd bent.

Tweedeling door coronabeleid?
Van veel mensen hoor ik dat er een soort van tweedeling tussen gevaccineerden en niet-gevaccineerden dreigt te ontstaan. De mensen zijn allemaal hoe dan ook bij deze problematiek betrokken. Helaas loopt dat door de gezinnen en vriendschappen heen. Vorige week nog hoorde ik van een mevrouw die een vele tientallen jaren durende vriendschap met een vriendin heeft en dat die vriendin gezegd had: ‘Als jij je laat vaccineren dan zal dat consequenties hebben voor onze vriendschap.’ Dat heeft het helaas ook gehad. Die mevrouw was daar erg verdrietig over. Dat ligt echter niet aan corona maar aan de manier hoe mensen er mee omgaan. Laten we elkaar vooral blijven vasthouden en in liefde en respect over deze problematiek praten.

In de eerste golf zat alles op slot en mochten mensen vaak zelfs niet bij de sterfbedden van hun geliefden zijn. Mensen kregen in verpleeghuizen geen bezoek. Dat is natuurlijk verschrikkelijk geweest maar er was toen nog geen vaccinatie voorhanden. De mensen stierven bij bosjes, de ziekenhuizen konden het bijna niet meer aan. Dan moet je toch die moeilijke maatregelen nemen hoe zwaar die ook zijn om zo nog veel erger te voorkomen. Er zouden anders nog veel meer doden zijn gevallen. Hoe had de overheid het dan wel moeten doen?

Tot slot zou ik willen zeggen: Laten we elkaar vooral vasthouden en niet veroordelen op het punt of je wel of niet gevaccineerd bent. Maar de overheid heeft hier wel degelijk een taak om de mensen te beschermen tegen deze epidemie. Goed dat ze die taak ook oppakt. Mooi dat we tenminste in de kerk weer samen mogen en kunnen komen. En vaccineren doe je echt niet alleen voor jezelf maar ook voor je naaste.

Alie Hoek-van Kooten is arts en was in het verleden werkzaam aan de Christelijke Hogeschool Ede. Sinds 2008 is ze actief voor de christelijke ggz-instelling Eleos.

Foto: Roy Vermeij

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Briefwisseling coronavaccin
- Slotbrief voorstander coronavaccin: ‘Er is meer aan de hand dan een griep'
- Slotbrief criticus coronavaccin: 'Vaccineer voorlopig gewoon niet'
- Arts reageert opnieuw op criticus coronavaccin: 'Loop een dag mee op een corona IC-afdeling'
- Criticus coronavaccin en onderzoeker reageert op arts: 'Coronacijfers zijn misleidend'
- Arts reageert op tegenstander coronavaccin: 'Miljoenen mensenlevens zijn door vaccinatie gered'
Meer over Briefwisseling coronavaccin »

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen

Reacties

Dank voor dit prima artikel dat we ons ter harte mogen nemen.
J
Weloverwogen en diep doorleefd artikel. Onderschrijf de wens van P. Guijt.
Toon meer antwoorden (2)
Toon meer reacties (53)