Rab en Rik
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Dagelijks leven

24 september 2021 door Opperrabbijn Jacobs en Rik Bokelman

Als een mens echt vroom is, is er geen ego - Rab en Rik

Zijn er vandaag de dag eigenlijk nog wel afgoden in onze Westerse wereld? En wat is dan de grootste afgod? Deze vragen bespreekt opperrabbijn Jacobs in deze nieuwe aflevering van Rab en Rik. Bovendien vertelt hij wat volgens hem de beste eigenschappen zijn om leiderschap te kunnen delen. 

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Patrick Simons.

Word ook lid

Gedurende het Joodse jaar wordt de hele Thora gelezen in de synagoge. Opperrabbijn Jacobs deelt drie keer per week een wijze levensles aan de hand van het schriftgedeelte van die week. Naar aanleiding van die les stelt Rik enkele vragen, waar de rabbijn weer antwoord op geeft. Rab en Rik is een boeiend initiatief waarbij je vanuit het oudste boek ter wereld lessen leert voor vandaag!

Sidra/Schriftgedeelte van de week: Dewarim/Deuteronomium 32:1 - 32:52

Waarom zeggen wij zo vaak in onze dagelijkse gebeden: Gij zult geen afgoden dienen? Wie heeft heden ten dage die neiging nog in onze Westerse cultuur?

Maar als ik voel en beleef dat G’d er is en ik ben er óók, en ik plaats mij op hetzelfde niveau als de Eeuwige, dan is er al sprake van afgodendienst! De afgod ik is de oorzaak van de meeste ellende. Immers in mijn optiek moet die ik door anderen gediend worden, die ik is de spil waarom alles draait, hij is de bron van haat en nijd, van oorlogen, sadisme, egoïsme, overspel en ontucht.

Een man komt bij een Rebbe en zegt: “Rebbe, er wordt steeds over mij heen gelopen, ik word door iedereen vertrapt.” Waarop de Rebbe antwoordt: “dan moet je je niet zo verspreiden.”

Sommigen zijn altijd erg aanwezig, geven anderen geen ruimte en zitten dus steeds in de conflictsituatie. Als daarentegen een mens gesierd wordt door bescheidenheid, dan is hij aangenaam voor zijn naaste omgeving, kan hij in harmonie met anderen leven, want hij geeft iedereen de ruimte.

Sommige mensen zijn altijd aanwezig en geven anderen geen ruimte en zitten daardoor steeds in de conflictsituatie. 

Gedurende Vreugde der Wet, de afsluiting van het Loofhuttenfeest, was het een enorm gedrang in de synagoge. De Rebbe riep plotseling uit dat ieder mens gelijk een Thora-rol is en tegen een Torah mag je niet trappen, duwen en stompen. Waarop een van de aanwezigen uitroept: “maar Rebbe, het is toch toegestaan om Thora-rollen op elkaar te stapelen?” “Zeker,” antwoordt de Rebbe, “maar ieder moet de ander zien als een Torah-rol, maar niet zichzelf!”

Aan het einde van de dienst op de Grote Verzoendag wordt het “Sjema Jisraeel - het Hoor Israël uitgesproken. Het Hoor Israël dat ook op het sterfbed wordt uitgesproken. Het Hoor Israël zou je de geloofsbelijdenis kunnen noemen. Hoor Israël, er is maar één G’d! (Deut.6:4). Waar komt deze tekst vandaan? Aartsvader Jacob, die na het gevecht met de engel de naam Israël heeft gekregen, liet op zijn sterfbed zijn twaalf zonen komen. Hij was ongerust en vroeg hen of ze wellicht afgoden dienden. Wat was zijn vraag? Had hij afgodsbeeldjes bij hen gezien? Al zijn zonen, de stamvaders van de twaalf stammen, waren zeer rechtschapen mensen, prima leiders, vol met geloof in de Allerhoogste. Hoe kon hij ze verdenken van afgodendienst?

"Als een mens echt vroom is, is er geen ego." 

Aartsvader Abraham was de enige leider van de Joden. Ook zijn zoon Izaäk deelde zijn leiderschap niet met anderen. En ook Jacob/Israël leidde in zijn eentje het Joodse Volk. En nu, op zijn sterfbed, ziet Aartsvader Israël dat na hem het leiderschap zal worden verdeeld. De twaalf stammen ontstaan onder leiding van twaalf individuele stamhoofden die allen van elkaar verschillen omdat ze niet één en dezelfde persoon zijn. En dan ontstaat een grote zorg en angst bij onze Aartsvader Israël. Hij realiseert zich dat er door de diversiteit van de individuele stamvaders, zijn zonen, conflicten zouden kunnen ontstaan indien ieder zijn ik als afgod beschouwt. En daarom vraagt hij vlak voor zijn dood hevig bezorgd aan zijn twaalf zonen: dienen jullie afgoden? En de zonen antwoorden dan eensgezind: “Hoor vader Israël, er is maar één G’d.” Wij verheffen onszelf niet tot het niveau van de Almachtige en dus zullen wij in staat zijn om ondanks onderlinge verschillen met respect voor en met elkaar te leven en G’d te dienen. Toen Israël dat hoorde zei hij zacht, zoals de Joden dat ook dagelijks fluisterend uitspreken: Geprezen is de Naam van Zijn Koningschap voor altijd en eeuwig!

En dankbaar en gerust is Aartsvader Jacob ingeslapen voor een eeuwige rust.

Rik: Wat is uw belangrijkste advies aan iedereen die zijn of haar leiderschap moet delen? En dit zo goed mogelijk wil doen?
Rab: "1: bescheidenheid 2: je verplaatsen in de gedachtegang van de ander."

Rik: Ook binnen de Joodse gemeenschap is er vaak enorm gerommel en gaan leiders als haantjes tegen elkaar tekeer… En dat alles terwijl ze zoals u zegt samen toch G’d willen dienen? Als er weer is heel veel gedoe is; hoe voorkomt u dan dat de moed u niet in de schoenen zakt als u dan uw eigen woorden van hierboven/net leest?
Rab: "In plaats van de moed in de schoenen te laten zakken besef ik dat ieder mens voortdurend op de proef wordt gesteld en helaas vaak de beproeving niet kan weerstaan. En dus is er weer eens ruzie. De beproeving waarmee ik dan wordt geconfronteerd is om overeind te blijven, niet toegeven aan gevoel van teleurstelling!"

Rik: ‘Hoe vromer iemand zich voordoet, hoe groter iemands ego blijkt te zijn.’ Dat denk ik weleens. Herkent u zich daarin?
Rab: "Als een mens echt vroom is, is er geen ego. Als iemand totaal niet vroom is, dan kan het ego erg zichtbaar en duidelijk aanwezig zijn en weet deze persoon dat ook van zichzelf. Het probleem ligt bij de mensen die zich vroom voordoen: ze doen alsof ze vroom zijn, maar weten drommels goed dat dat niet klopt. Zij bekritiseren anderen en weigeren zichzelf een spiegel voor te houden: het zijn schijnheiligen."

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Rab en Rik
- De allerlaatste aflevering van Rab en Rik...
- Beschreef Mozes zijn eigen sterven in de Bijbel? Rab en Rik
- De Thora is net een huwelijksakte - Rab en Rik
- Vergeving vragen zonder iets fout te hebben gedaan - Rab en Rik
- Het Sjema weerklonk in de gaskamers en op de brandstapels - Rab en Rik
Meer over Rab en Rik »

Meld je gratis aan voor de wekelijkse Rab en Rik nieuwsbrief

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen