Rab en Rik
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Dagelijks leven

21 september 2021 door Opperrabbijn Jacobs en Rik Bokelman

Het Sjema weerklonk in de gaskamers en op de brandstapels - Rab en Rik

Vorige week was het Grote Verzoendag. Opperrabijn Jabobs vertelt over een indrukwekkend moment waarop een gebed werd uitgesproken dat al eeuwenlang overal door Joden wordt uitgesproken. Is een negatief zelfbeeld een overtreding van de Joodse wet? En wat heeft een onderzoek van Dove naar het zelfbeeld van mensen met Grote Verzoendag te maken? Je leest het in deze nieuwe aflevering van Rab en Rik. 

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Patrick Simons.

Word ook lid

Gedurende het Joodse jaar wordt de hele Thora gelezen in de synagoge. Opperrabbijn Jacobs deelt drie keer per week een wijze levensles aan de hand van het schriftgedeelte van die week. Naar aanleiding van die les stelt Rik enkele vragen, waar de rabbijn weer antwoord op geeft. Rab en Rik is een boeiend initiatief waarbij je vanuit het oudste boek ter wereld lessen leert voor vandaag!

Sidra/Schriftgedeelte van de week: Dewarim/Deuteronomium 32:1 - 32:52

Onlangs stuitte ik op een onderzoek van Dove, u weet wel van die zeep en shampoo. Gezien hun core business te maken heeft met uiterlijke schoonheid, hadden ze een onderzoek gedaan naar hoe mensen tegen zichzelf aankijken. Achter een scherm zat persoon A. A moest vertellen hoe hij eruitziet en aan de hand van die beschrijving ging een tekenaar, aan de andere kant van het scherm, een portret maken. Daarna nam een tweede persoon plaats achter het scherm naast A en die moest aangeven aan dezelfde tekenaar hoe hij tegen A aankeek. Na A nam B plaats achter het scherm, die ook weer zichzelf moest beschrijven en dan weer iemand anders die moest aangeven hoe B er in zijn optiek uitziet en na enige dagen hing er een hele collectie portretten die het resultaat waren van het eigen inzicht en daarnaast een even grote collectie van hoe anderen tegen A, B, C enz. aankeken.

Het viel op dat op de portretten die gemaakt waren aan de hand van de woorden van de ander, bijna alle deelnemers er knapper uitzagen dan op de portretten die het resultaat waren van de eigen beschrijving.

Mensen hebben vaak eigenschappen in zich waarvan ze zichzelf niet bewust zijn. 

Een interessant fenomeen: mensen zien zichzelf kennelijk minder mooi dan ze zijn. Nu ken ik natuurlijk ook genoeg mensen die van zichzelf een veel te hoge dunk hebben, lijden aan een chronische zelfoverschatting, maar misschien is dit slechts uiterlijk vertoon om hun eigen tekortkomingen, die ze weldegelijk zien, te verbergen. Maar wat de verklaring ook moge zijn, mensen hebben vaak eigenschappen in zich waarvan ze zichzelf niet bewust zijn. Wie ben ik, hoor ik mensen vaak reageren, als ze worden benaderd voor een bepaalde vrijwilligerstaak. Ze geloven vaak echt niet dat ze het kunnen….

Aan het eind van Jom Kippoer, de Grote Verzoendag, is de sjoel helemaal vol. Hoewel er helaas altijd Joden zijn die je zelfs niet op Jom Kippoer ziet, is een beetje betrokken Jood aan het begin en zeker aan het eind van die lange vijfentwintig uur durende vastendag van de partij. De stilte in sjoel is intens, naar de toespraak voor Neïla - het Slotgebed wordt aandachtig geluisterd en ieder probeert mee te doen. Ook zij die het Hebreeuws niet machtig zijn, proberen mee te lezen in de vertaling. En dan, helemaal aan het eind, het is al bijna nacht, doet de chazan, de voorganger, zijn talliet - gebedsmantel over zijn hoofd. Het is muisstil en dan galmt door de sjoel het Sjema Jisraeel - Hoor Israël. Het gebed dat wij dagelijks uitspreken, een soort geloofsbelijdenis. Het gebed dat ook op het sterfbed wordt uitgesproken, het Sjema dat in de gaskamers heeft weerklonken en op de brandstapels van de inquisitie, door de eeuwen heen.

Onze Aartsvader Jacob lag op zijn sterfbed te piekeren. Hoe zou het verder gaan met zijn nazaten? Zouden ze trouw blijven aan G’d, aan het Jodendom? Zijn kinderen voelden de zorg van hun vader en zeiden toen tegen hun vader Jacob, die na de worsteling met de engel Israël werd genoemd: Hoor Israël, Hashem Ellokeenoe Hashem echad. Wees niet bezorgd, ook wij, je nazaten, zijn ervan doordrongen dat Hashem ook onze G’d is, wij zullen verder gaan met uw Jodendom. En Israël, Jacob, reageerde toen met zwakke stem: baroeg shem kevod……G’d zij dank!

Een negatief zelfbeeld is op zichzelf geen overtreding, maar het leidt wel tot de grootste overtredingen. 

Samen zeggen allen luidkeels het Sjema, vroom, vrij of een beetje van allebei. Gelijk bij de Dove test de perceptie over het eigen uiterlijk faalt, zo oordelen mensen ook vaak te negatief over hun eigen innerlijk. Maar bij Neïla - het Slotgebed zijn we ons wel bewust van onze Joodse identiteit, weten we ons dus verbonden met elkaar, met ons Jodendom, met onze Aartsvaders en Aartsmoeders, met onze geschiedenis, met Israël en met onze ondeelbare hoofdstad Jeruzalem.

En dan nog één keer de sjofar, helemaal aan het eind, het ondefinieerbare geschreeuw vanuit het diepste van onze nesjomme, onze ziel.

Rik: Vindt u zichzelf mooi? Denkt u dat als u bij de DOVE reclame had gezeten u er ‘mooi’ was uitgekomen, of had u zichzelf ‘minder mooi’ omschreven?
Rab: "Beste Rik, met deze vraag heb ik me nog nooit beziggehouden en wil ik me ook niet bezighouden. Wel zorg ik ervoor om er netjes en verzorgd uit te zien. Er slordig bijlopen is namelijk een teken van ‘niet rekening houden met je omgeving’ en dat is asociaal gedrag."

Rik: Wat zet je op het spel als je je leven lang te negatief kijkt naar je innerlijke zelf? 
Rab: "Een negatief zelfbeeld is geen echte overtreding vanuit de Joodse wet bezien, maar het leidt wel tot de grootste overtredingen. Het niet meer zien zitten heeft tot gevolg dat mensen het bijltje erbij neergooien, niet meer klaar willen staan voor de medemens en ook, in het meest negatieve geval, zichzelf ernstig gaan verwaarlozen. En dat is niet goed. Dus: laat de positieve levensbenadering altijd overheersen, ook als het minder goed dreigt te gaan."

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Rab en Rik
- De allerlaatste aflevering van Rab en Rik...
- Beschreef Mozes zijn eigen sterven in de Bijbel? Rab en Rik
- De Thora is net een huwelijksakte - Rab en Rik
- Als een mens echt vroom is, is er geen ego - Rab en Rik
- Vergeving vragen zonder iets fout te hebben gedaan - Rab en Rik
Meer over Rab en Rik »

Meld je gratis aan voor de wekelijkse Rab en Rik nieuwsbrief

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?