Herman F. de Vries
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

God

01 juli 2021 door Jeffrey Schipper

PKN-predikant: "Jammer dat dominees Maria terugduwen of afwijzen"

“Het is teleurstellend dat theologen en predikanten zich blijven inzetten om Maria terug te duwen en haar negatieve menselijke eigenschappen benadrukken.” Het nieuwe boek van prof. dr. A. Huijgen over Maria is ook de Friese dorpsdominee Herman F. de Vries niet ontgaan. In de media reageerden protestantse dominees kritisch op Huijgens pleidooi om meer aandacht te geven de ‘ondergewaardeerde’ Maria. De Vries legt uit waarom hij als dominee binnen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) meer positieve aandacht voor Maria toejuicht.

KokBoekencentrum
Dit is een uitgave van KokBoekencentrum.
CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

De christelijke gereformeerde hoogleraar Arnold Huijgen vindt het “een onderwaardering dat er in protestantse kring veel aandacht is voor Paulus en nauwelijks voor Maria”. Hoe verklaart u de geringe aandacht voor Maria en begrijpt u dat Huijgen haar “hét voorbeeld van genade” noemt?
“De geringe aandacht voor Maria komt voort uit de reactie van de Reformatie op de Mariaverering. Aan de leer van de Rooms-Katholieke Kerk (RKK) mankeert minder dan wat veel gelovigen tenslotte van die leer hebben gemaakt. De RKK stelt juist het Kruis centraal, denk aan de Heilige Communie, maar ook aan de architectuur van de kerken, kapellen en kathedralen. In die kerken en kathedralen treffen wij áltijd Maria terzijde aan.

"Het is teleurstellend dat theologen en predikanten zich blijven inzetten om Maria terug te duwen en haar negatieve menselijke eigenschappen te benadrukken."

Veel rooms-katholieke gelovigen zijn echter aan de haal gegaan met Maria en zo lijkt het alsof zij voorrang krijgt in de devotie en het geloofsleven van de gelovige. De Reformatie reageert daarop. De Reformatie zou ook zo eerlijk kunnen zijn om de hand in eigen boezem te steken. De gelovige wijkt immers ook in de Reformatie regelmatig af van de leer van de kerk en legt eigen accenten. Kijk maar naar de hoeveelheid kerken, scheuringen en gemeentes. Niet goed, maar het gebeurt. Laat er vertrouwen zijn in de correctie én werking van de Geest in zowel Reformatie als Catholica. De RKK heeft de oudste papieren en door de eeuwen heen objectief wel bewezen dat evangelische waarheid in de RKK te vinden is.

Maria ontvangt, in haar lichaam en in haar geest. Zij laat zich leiden. Wat de gelovige mens moet ontvangen is volgens de Bijbel ‘genade’. Maria is vol van genade, omdat zij ontvangt. Het is dus haast een wiskundige zekerheid dat Maria genade herbergt. Hopelijk is geloof echter voldoende.”

Drie predikanten reageerden kritisch in het Reformatorisch Dagblad. “Het is onjuist dat de Reformatie meer aandacht aan Maria zou besteed hebben dan wij”, stelt ds. G. Clements. “Calvijn hekelde de roomse aandacht voor Maria. Ook klopt de bewering van Huijgen niet dat Maria in het Nieuwe Testament veel ter sprake komt.” Wat vindt u van deze opmerking en begrijpt u zijn gebrek aan enthousiasme over Maria?
“Het is teleurstellend dat theologen en predikanten zich blijven inzetten om Maria terug te duwen en haar negatieve menselijke eigenschappen te benadrukken. Het is tijd om haar de eer te geven die haar toekomt als moeder van de Heer. Zij is een gewoon mens, een vrouw, maar als mens een wonderlijk voorbeeld voor kerk en gelovige. Zij is een lieve vrouw en een groot voorbeeld. Haar afwijzen of terugduwen is zonde (= jammer). Zij brengt immers haar Zoon dichterbij.

"De Zoon wordt niet tekortgedaan door de moeder te eren. Het is juist andersom: wie de moeder negeert doet daarmee de Zoon tekort."

Maria spreekt niet veel in het Nieuwe Testament. Zij is echter telkens aanwezig, van vóór de geboorte van Christus tot ná Zijn hemelvaart. Overal waar Jezus was, was ook Maria. Wie over Jezus wil leren, kan bij Maria terecht. Zij heeft van Hem geleerd. Overal in de Bijbel worden gelovigen en discipelen opgeroepen tot een levenshouding die Maria eigen was. Een kerk en een gelovige die mariaal van aard is, brengt wat de Geest wil schenken dichterbij. Ontvankelijk is die kerk en die gelovige immers.”

“Waar de Mariadevotie een grotere plaats inneemt, verdwijnt de Heilige Geest en Zijn werk uit het zicht”, zegt ds. P. D. Teeuw, één van de kritische predikanten. Heeft hij een punt en in hoeverre ligt Mariaverering op de loer als we in protestantse kring Maria te veel aandacht geven?
“Ik begrijp niet waarom een predikant dit zou willen en kunnen beweren. Het is niet aan een predikant of een ander mens om te regeren over het werk van de Heilige Geest. Het is ook geen eerlijke en geen ware bewering. Het tegendeel zien wij gebeuren. God gaat Zijn ongekende gang en dat zien wij momenteel ook wereldwijd gebeuren waar Maria op nieuwe plaatsen en in vele harten ingang vindt. Door Maria te eren komt juist haar Zoon naderbij, want Maria doet niet anders en kan niet anders dan haar Zoon ter sprake brengen. Zij bemiddelt en wijst op haar Zoon. Wie op Maria ziet, vindt haar Zoon en dus de Geest. De Zoon wordt niet tekortgedaan door de moeder te eren. Het is juist andersom: wie de moeder negeert doet daarmee de Zoon tekort. Precies als in onze eigen families. Wij eren onze moeders en worden daar als kinderen niet minder van.”

Prof. dr. Huijgen vindt het opvallend dat in reformatorische kerken vaak wordt het geloof van Abraham, Jakob en Jozef wordt uitgelegd, maar dat Maria ondergeschikt blijft. Huijgen: "Mijn bange vraag is: dat zou toch niet zijn omdat ze een vrouw is?" Heeft u een antwoord op ‘de bange vraag’ van Huijgen?
“Het is opmerkelijk dat juist in een kerk die geregeerd wordt door mannen (RKK) Maria zo’n voorname plaats inneemt. Ik geloof niet dat de vraag van Huijgen een grote rol speelt. Het is eerder de reactie op de traditie dat Maria in de Catholica een plek heeft en daar ook moet blijven. Maria wordt ook geassocieerd met beeldenverering, terwijl de kinderbijbel (vol met beelden) ook in de Reformatie aanbeden wordt en geliefd is.

"Het is opmerkelijk dat juist in een kerk die geregeerd wordt door mannen (RKK) Maria zo’n voorname plaats inneemt."

Daarnaast wordt Maria geassocieerd met een afgodendienst als mensen tot haar bidden. Vreemd is dat gebed echter niet, want ook gelovigen uit de Reformatie spreken hun overleden dierbaren aan via een foto thuis of een grafsteen op het kerkhof. Het antwoord is troost en vrede. Precies als in de Catholica. Maria is geen godin. Zij is mens waarmee gesproken wordt, en deel van de gemeenschap der heiligen en het lichaam van Christus.”

Huijgen pleit voor het vieren van het feest van de annunciatie op 25 maart. Een goed idee? En op welke wijze geeft u in uw (werk)omgeving aandacht aan Maria?
“Al vijf jaar viert de Protestantse Gemeente van Dokkum 25 maart samen met de Rooms-Katholieke parochie. Het is het Mariafeest bij uitstek dat oecumenisch gevierd kan worden. Protestanten vieren immers ook het Kerstfeest, toch? Of zijn er protestanten die het Kerstfeest niet vieren? Negen maanden voor het Kerstfeest kan dan ook aandacht geschonken worden aan het Evangelie over Gabriël die de geboorte van Jezus aankondigt en het wonderlijke jawoord van Maria.”

Dominee Herman F. de Vries schreef eerder mee aan het boek ‘Flirten met Rome’. Lees het CIP-interview met PKN-predikant en klik hier om het boek te bestellen.

Foto boven: Nieuwe Dockumer Courant

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand
Klik hier om het boek van prof. dr. Huijgen over Maria te bestellen

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen

Reacties

Ik heb eens in Roemenië op straat mensen gesproken voor evangelisatie. Velen hadden niet zoveel met Jezus maar richtten zich volledig op Maria.

Dan gaat er in kerken echt iets helemaal mis.