Ds. A. A. F. van de Weg
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

God

17 juni 2021 door Jeffrey Schipper

HHK-predikant wijst op schaduwzijde online diensten: "De preek wordt een 'take away' voor kerkgangers"

“Sommige mensen schakelen tijdens een online kerkdienst later in. Alsof de dienst bij de preek pas echt begint. Een soort ‘take away’ voor kerkgangers”, merkt ds. A. A. F. van de Weg op. Volgens de hersteld hervormde predikant uit Apeldoorn zouden digitale diensten nooit fysieke kerkdiensten kunnen vervangen. Aan de hand van zijn boek ‘Daarom ga ik naar de kerk’ roept Van de Weg christenen op om ook na corona naar de kerk te blijven komen.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

"Het zou goed kunnen dat mensen die voor de coronacrisis uit gewoonte naar de kerk gingen het na een half jaar niet kunnen opbrengen om die gewoonte opnieuw op te pakken", constateerde ds. Paul Visser vorig jaar. Deelt u zijn zorgen?
“Ja, ik herken wat hij zegt”, geeft Van de Weg toe. “Iedere kerk heeft een kern met toegewijde mensen. Daaromheen bevindt zich een rand met mensen die meer op afstand meedoen. Daarbuiten bevindt zich nog een rand met potentiële afhakers. In de twee buitenste cirkels zullen er mensen die niet of met moeite de kerkgang weer oppakken. Vergelijk de coronacrisis met een storm. Stevig gewortelde bomen blijven staan, de rest waait om. Als je ‘geworteld’ bent in het huis van God, zul je overeind blijven staan. Maar dat zal niet voor iedereen gelden. Ik hoop dat mijn boek een aanleiding is tot bezinning op de kerkgang, of je nu een trouwe kerkganger bent, te hooi en te gras gaat, of overweegt om ermee te stoppen.”

"In de kerk kom je niet alleen wat halen, je komt ook wat brengen. En dat kan alleen maar als je in verbinding staat met mensen."

Maar dat je vaker naar de kerk gaat wil toch niet zeggen dat je voldoende ‘geworteld’ bent? Er zijn toegewijde christenen die andere keuzes maken dan medegelovigen die wekelijks naar de kerk gaan.
“Dat je naar de kerk gaat betekent inderdaad niet automatisch dat je écht ‘geworteld’ bent. Toch heb ik moeite met de beweging christenen (churchless christians) die zegt zonder kerk te kunnen geloven. Geloven is meer dan een onzichtbare, exclusieve relatie tussen God en jou. Het heeft ook een zichtbare, gemeenschappelijke kant. God wil je laten rijpen op een plek met medechristenen. Maar als kerk-zijn voor iemand niet meer betekent dan een preek beluisteren, kan ik mij voorstellen dat deze coronatijd een aanzet is om definitief af te haken.”

Zouden kerken in die zin hun hand in eigen boezem moeten steken? Mijn indruk is dat kerken er zelf voor kiezen om de preek zo centraal te stellen.
“De kerk moet faciliteren in ontmoetingsplaatsen. Lid zijn van de kerk vraagt doordeweeks ook wat van je, is mijn overtuiging. In de kerk kom je niet alleen wat halen, je komt ook wat brengen. En dat kan alleen maar als je in verbinding staat met mensen. Daarom vind ik het een goede ontwikkeling dat huiskringen in opkomst zijn. Wat mij betreft zet die ontwikkeling zich ook na coronatijd door en wordt er in de kerk steeds meer vanuit kleine groepen gedacht. Ik hoop dat de coronacrisis een bezinningsperiode op gang brengt: waarom doen we het in de kerk zoals we gewend zijn? Waarom hanteren we deze liturgie? Wat betekent kerk-zijn voor ons? Misschien dat sommige kerken tot de conclusie moeten komen dat er dingen anders moeten. Deze coronatijd maakt tradities vloeibaar.”

U juicht meer focus op samenkomen in kleine groepen toe. Hoe ziet u dat concreet voor zich?
“Daar ben ik inderdaad voorstander van. Niet als vervanging van de samenkomsten, maar als aanvulling erop. In de brieven van Paulus gaat het voortdurend over ‘omzien naar elkaar’. Het woord ‘elkaar’ komt niet voor niets vaak voor in het Nieuwe Testament. Dat ‘elkaar’ moet handen en voeten krijgen en kerkenraden hebben een roeping creatief te faciliteren in ontmoetingsplaatsen. Wat zou het mooi zijn als er in onze eigen wijken ontmoetingsplaatsen komen, waar je elkaar ontmoet rond een open bijbel. Zo stimuleer je het omzien naar elkaar.”

"Sommigen schakelen later in, omdat het eerste half uur bestaat uit zogenaamde formaliteiten. Alsof de dienst bij de preek pas echt begint. Een soort ‘take away’ voor kerkgangers."

“Denken in groepen is overigens veel reformatorischer dan veel mensen denken. Daarom is het super jammer dat er de laatste jaren gewaarschuwd wordt tegen groepen als ‘broeinest van ketterijen’. De kerkdienst is heel belangrijk geworden en in de kerkdienst is de preek het belangrijkste. Als we op zondag ‘goed hebben gekerkt’, is het goed. Verder hebben we doordeweeks ons eigen leventje. Maar gemeente-zijn is meer dan op zondag naar de kerk gaan. Die overtuiging zou er echt ingesleten moeten worden. De jonge generatie ziet dit gelukkig scherper. Laten we deze crisis met beide handen aangrijpen om onderlinge ontmoetingen in het kerkelijk leven te integreren.”

Waarom zouden online kerkdiensten in uw ogen niet ‘het nieuwe normaal’ moeten worden?
“Digitale diensten zijn wat mij betreft een mooie noodmaatregel die missionaire kansen biedt. Maar het is niet te vergelijken met een fysieke kerkdienst. Ik maak vaak de vergelijking met het bijwonen van een voetbalwedstrijd. Als je een voetballiefhebber vraagt wat hij of zij het meest waardeert aan voetbal, is dat niet een abonnement op Ziggosport. Dan mis je de beleving in het stadion.

Hiermee zeg ik niet dat God een digitale kerkdienst niet zegent. De Heilige Geest trekt zich niets aan van afstandsregels en werkt ook op die manier. Maar een online dienst kan zomaar een comfortabel alternatief zijn geworden voor fysieke kerkgang. De liturgie is een keuzemenu geworden. Sommigen schakelen later in, omdat het eerste half uur bestaat uit zogenaamde formaliteiten. Alsof de dienst bij de preek pas echt begint. Een soort ‘take away’ voor kerkgangers. Trouwens, dat fysiek bij elkaar komen is ook een missionaire kans! De eerste keer dat gelovigen in de Heere Jezus christen worden genoemd, is in Handelingen 11. De buitenwacht noemde ze christenen, omdat ze samenkwamen. Dit toont aan hoe belangrijk bij elkaar komen is!”

U schrijft over ‘de kerk als plaats om allereerst God te ontmoeten’ en over ‘Zijn huis’ – waar komt de gedachte vandaag dat de kerk Zijn huis is? Sinds het nieuwe verbond openbaart God zich toch niet meer op specifieke plaatsen zoals de tempel of de kerk?
“Mensen die stellen dat de kerk niet Gods huis is, citeren vaak Johannes 4:24, ‘God is een Geest en wie Hem aanbidden, moeten Hem aanbidden in geest en waarheid.’ Maar het is onterecht om deze Bijbeltekst voor dat standpunt te gebruiken. God wil dat de gemeente als collectief samenkomt. Vroeger was dat het geval in de tempel en straks in het Nieuwe Jeruzalem. Ik zie de kerk als voorproefje van wat ons in de toekomst te wachten staat. God zei niet tegen Zijn volk Israël: aanbid Mij allemaal in je eigen tentje. Zijn volk had een heiligdom dat de hele woestijnreis met hen meeging (de tabernakel, red.). Een specifieke plek waar gelovigen samenkomen om God te aanbidden is niet voor niets een wereldwijde gewoonte.”

"De eerste keer dat gelovigen in de Heere Jezus christen worden genoemd, is in Handelingen 11. De buitenwacht noemde ze christenen, omdat ze samenkwamen."

Maar God kan toch ook aanbeden worden in een boerderij of een autogarage?
“Wij komen wekelijks samen in de Victorkerk en niet iedereen hoeft dat op die manier te doen. Het gaat erom dat er een plek is waar Gods gemeente samenkomt, het Woord wordt uitgelegd en tot eer van God wordt gezongen. En over die plek mag je zeggen: ‘Daar woont Hij Zelf, daar wordt Zijn heil verkregen’ (Psalm 133:3).”

Waarom is God ontmoeten in de kerk van andere waarde dan een digitale kerkdienst of het luisteren van een preek in de auto?
“Een preek luisteren doe ik regelmatig. Dat is een extraatje, maar geen vervanging van een zondagse kerkdienst. Als je een preek luister mis je de liturgie, waar de preek een onderdeel van is. Die liturgie wil je vormen en modelleren. Daarbij komt dat het geweldig is iedere zondag weer te zien dat je niet in je eentje christen bent. Ik heb dat zo nodig!”

Wat zou u willen meegeven aan jongvolwassenen die nog niet weten of ze na de coronacrisis weer iedere zondag naar de kerk gaan?
“Ik zou zeggen: draai het om en bedenk Wie je uitnodigt om naar de kerk te gaan. Je nadert de levende God. Hij zegt als het ware: Ik wacht op jou, wil je zien en je stem horen. Dat is een heel ander perspectief, denkend vanuit God. Dat is veel bepalender dan de vraag wat voor ons comfortabel is of goed voelt. Laten we ook na de coronacrisis weer ‘gewoon’ naar de kerk gaan. Op die plek worden je gedachten schoongewaaid en je ziel gevoed.”

Foto: Geloofstoerusting

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand
Klik hier om het boek van ds. A. A. F. van de Weg te bestellen

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen

Reacties

Een interessant gesprek. Zelf ben ik groot voorstander van fysieke diensten. Samen zijn we het Lichaam van Christus. De hand en de voet kunnen niet zonder elkaar. Om meerdere redenen is het goed elkaar regelmatig fysiek te ontmoeten. Aan de andere kant biedt digitale diensten wel een platform aan mensen die anders mogelijk (nog) niet naar de kerk gaan, of aan mensen die niet naar de kerk kunnen gaan om wat voorreden dan ook. Ik zie de digitale diensten niet als vervanging maar als een extra kanaal voor het verspreiden van het evangelie.
K
Een prima analyse, maar één kleine kanttekening: de tabernakel en later de tempel was daadwerkelijk Gods huis te midden van het volk Israël. De kerk is dat uiteraard niet.
In onze gemeente is mede tgv de online diensten een stroom van online Alpha cursussen gestart met een zeer gezegende opbrengst van (her)nieuw(d)e gelovigen. Ieder is onderweg in de fase van zijn of haar leven. Laten we God vragen een ieder te zegenen die Hem zoekt, op welke manier dan ook...
Toon meer reacties (1)