Jan Zijlstra (links) en Arno van der Knaap (rechts)
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Nieuws

22 juni 2021 door Nienke Alblas

Conflict Zijlstra en Van der Knaap liep uit de hand: "Mensen wilden horen dat we fout waren"

De geestelijke vader-zoon relatie tussen pastor Arno van der Knaap en evangelist Jan Zijlstra viel plotseling uiteen na een conflict over het leiderschap van de kerk De Levensstroom in 2011. In november 2020 verzoenden de twee leiders binnen de evangelische beweging van Nederland zich met elkaar. Maar wat ging er vooraf aan het conflict en de verzoening? Waarom was de splitsing voor hen zo pijnlijk? CIP.nl sprak met Zijlstra en van der Knaap over hun bijzondere band aan de hand van een aantal herinneringen.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Patrick Simons.

Word ook lid

Wat is een van de eerste herinneringen die jullie hebben aan elkaar?
Van der Knaap: "Vanuit een kleine pinkstergemeente in Den Haag kwam ik uiteindelijk bij De Levensstroom terecht, hier was broeder Zijlstra de voorganger. Met mijn moeder ging ik naar een genezingsdienst. Dit was de eerste keer dat ik naar een genezingsdienst ging. Ik had al vanaf jonge leeftijd last van scoliose. Mijn moeder stuurde mij naar voren. In zo'n dienst kwamen er honderden mensen naar voren, dus ik denk niet dat broeder Zijlstra het nog weet. Tot op de dag van vandaag ben ik van de scoliose genezen. Ik bleef hier elke zondag daar naar de kerk gaan, ik ben hier gedoopt en werd gemeentelid. We hadden toen nog geen persoonlijke relatie, maar dit waren wel mijn eerste herinneringen."

De Levensstroom was in de jaren ’90 een bloeiende gemeente die met name bekendstond om de wonderlijke genezingen die er bij speciale diensten plaatsvonden. Vanuit het hele land trokken mensen naar de genezingsdiensten en de zondagochtenden werden druk bezocht door mensen uit vooral de omgeving van Leiderdorp, Den Haag, Katwijk en Leiden.

Zijlstra: "Arno kwam altijd met een hele grote witte auto naar de kerk. Vanuit het raam van mijn kantoor kon ik altijd precies zien wie eraan kwam. Ik zag hem dan die auto parkeren en zei voor de grap: 'Nou, de parkeerplaats is gelijk vol.'"

"We hadden een gezegde in de Levensstroom: 'Er is altijd plek voor één meer.'"

Van der Knaap: "Ik heb heel veel mensen in die auto naar de kerk gebracht. Iedereen die uit regio Den Haag naar De Levensstroom wilde gaan, kon met me meerijden. Soms zaten we met zeven of acht mensen in de auto. Het zat helemaal vol. Ik reed ook veel mensen vanuit asielzoekerscentra naar de kerk in de witte Volvo. Mijn eerste taak in de kerk was het vertalen van de diensten voor asielzoekers van het Nederlands naar het Engels. Dat was een van de eerste manieren waarop ik leerde verkondigen. Dit was eigenlijk het begin van wat ik nu doe, het was een tijd waarin ik heel veel leerde. Ik leerde niet alleen de boodschap, maar ook om te prediken."

Wanneer verdiepte jullie relatie zich?
Van der Knaap: "Er was altijd genoeg te doen in de kerk. Ik hielp met het klaarzetten en weghalen van de stoelen en allerlei andere zaken die komen kijken bij het reilen en zeilen van een gemeente. We hadden een gezegde in De Levensstroom: 'Er is altijd plek voor één meer.'"

Zijlstra: "Ik zeg dit nog steeds. Nu uiteraard voorzichtig."

Van der Knaap: "De bediening groeide als kool. Dat trok massaal mensen. Broeder Zijlstra is evangelist, maar ik ben ook evangelist. Er werden heel veel zielen gewonnen en het was prachtig om mijn steentje daaraan bij te dragen. Dat is geweldig. Tijdens een campagne in Putten hoorde ik van broeder Zijlstra over een vrijgekomen positie voor een boekhouder. Ik had bedrijfskunde gestudeerd, dus deze functie paste bij mij. Zijlstra vroeg of ik voor hem wilde komen werken in 2001. Ik werd medewerker en al snel ook wapendrager. In deze tijd leerden wij elkaar heel goed kennen."

In deze tijd bouwt De Levensstroom niet alleen aan de gemeente op geestelijk vlak. Het aantal leden groeit sterk en er is een nieuw gebouw nodig. In de periode van de bouw werken Zijlstra en van der Knaap veel samen.

"We hoorden niets. Maar als de Heer niets zegt, dan zegt Hij nog altijd ja."

Zijlstra: "Het gebouw kostte ruim tien miljoen euro, maar we hadden geloof dat het er zou komen. Eerder hadden we dit al meegemaakt toen we in de Touwbaan zaten aan het begin van de bediening. Toen leek het ook onmogelijk en moeilijk in onze ogen. Maar ik wist: God is de expert en Hij heeft overal een oplossing voor. Toen we hoorden van de nieuwe grond vroegen we aan de Heer of dit het was. We hoorden niets. Maar als de Heer niets zegt, dan zegt Hij nog altijd ja."

Van der Knaap: "Er was dus een stuk grond waar een gebouw op stond dat gesloopt moest worden. De grond moest klaargemaakt worden, er moest een ontwerp komen. Ondertussen draaide de gemeente nog op volle toeren. Er waren nog dezelfde diensten, dezelfde problemen, dezelfde zegeningen en de campagnes van genezingsdiensten door heel Nederland gingen nog door."

Eenmaal in het nieuwe gebouw kwam er een transitie in het leiderschap. Arno van der Knaap werd de voorganger van de gemeente en Jan Zijlstra bleef het hoofd van De Levensstroom en de genezingscampagnes. Er ontstond een conflict tussen de twee leiders.

Hoe ontstond het conflict en wat waren de gevolgen?
Zijlstra: "Ik praat niet graag over het verleden." In eerste instantie laat Zijlstra het bij deze reactie. Later vervolgt hij: "Toen Arno mij vorig jaar belde om mij te spreken en vergeving te vragen zei ik meteen: ‘Kom direct.’ Vergeven doe ik op dag één. Toen Arno De Levensstroom verliet zei ik ook op hetzelfde moment: ‘Vader, vergeef het hen.’ Jezus had al het gelijk van de wereld. Er was niets waarin Hij ongelijk had. Op het moment dat Hij aan het kruis hing om het grootste werk te verrichten kon Hij dat alleen doen door de mensen die hem kruisigden te vergeven. Hij zei ook: ‘Vader vergeef het hen.’ In de opdracht van de Vader ging Hij aan het kruis, dat is heel bijzonder. Ik vergeef meteen en als mensen komen voor herstel, dan ben ik de eerste die altijd wil herstellen. De eerste."

"Vergeven doe ik op dag één.

Zijlstra: "We werkten onder één naam. Het was één trein op één spoor, maar ik had een voorganger aangesteld voor de gemeente die mijn rol op het vlak van het leiden van de gemeente overnam. Dat heb ik nu bij Wings of Healing ook gedaan. Weet je, na 82 jaar is het wel goed zo. Ik heb nu een andere opdracht, ik ben bezig met het doorgeven van mijn geestelijke erfenis aan de volgende generatie."

Van der Knaap: "In 2011 kwamen we vrij plotseling in een conflictsituatie terecht. Dat was vervelend, we zullen er geen boekje over open doen, maar het was wel naar. In mijn relatie met God was dit ook een knauw. De hemel voelde in die tijd als koper. Je bidt en vraagt: 'Heer wat moeten we doen, geef ons wijsheid.' Maar je kreeg niet veel antwoorden. Mijn vrouw en ik besloten dat we niet in de conflictsituatie moesten blijven leven, niet als persoon, niet als gezin en niet als gemeente. Om deze reden leek het ons verstandig om ons terug te trekken uit de situatie, en dus uit de gemeente te stappen. We vonden een plek om een doorstart te maken. Daar waren mijn vrouw en ik erg dankbaar voor, maar ondertussen waren we ook in de rouw om de breuk in de relatie met broeder Zijlstra. Daar had niemand voor getekend, ten diepste wilde niemand dit natuurlijk."

"Verzoenen en vergeven is makkelijk om te doen met woorden. Maar er niet meer over spreken is een ander verhaal."

Zijlstra: "Vrijwel iedereen weet wel wat er gebeurd is. Verzoenen en vergeven is makkelijk om te doen met woorden. Maar er niet meer over spreken is een ander verhaal. God spreekt er niet meer over. Elk mens heeft zijn verleden, iedereen. Maar op het moment dat je bij de Heer komt met je problemen en je vraagt om vergeving praat Hij er niet meer over. Het bestaat voor Hem niet eens meer. Als er een laatje wordt opengetrokken uit jouw verleden, dan zit er niets in! Maar er zit wel wat in het laatje van je heden en je toekomst. Zelfs de raadslagen van ons hart staan daarin. God houdt alles bij."

Beide voorgangers gingen hun eigen weg. Arno van der Knaap startte GODcentre en Jan Zijlstra richtte twee jaar na de splitsing de stichting Wings of Healing op.

Hoe start je een nieuwe bediening terwijl je ook nog een kerksplitsing aan het verwerken bent?
Zijlstra: "De sleutel is altijd vergeving. Op dag één moest ik vergeven. De dag dat Arno vertrok kwam ik 's avonds thuis en zei ik: ‘Heer, vergeef ons. Vergeef hen. Vergeef mij. Vergeef alles wat fout is gegaan, want ik moet verder met het werk dat U door mij heen doet.’"

Van der Knaap: "Je kan niet rouwen als je niet eerst vergeeft. Helaas krijgt bijna iedereen wel te maken met een geschil of een splitsing in de kerk. Heel veel leiders, heel veel christenen krijgen er wel iets van mee. Er is niet altijd antwoord op hoe en waarom zo'n conflict ontstaat. Niemand zit in zo'n situatie. Niemand, geen enkel persoon, is zonder fouten. Ook niet in zulke processen, zeker als mensen zo onder druk staan. Als ik mensen over de splitsing spreek willen ze vaak horen dat ik fout was of broeder Jan fout was. Maar ik kom alleen maar tot de conclusie dat we allemaal fouten maken in het proces. Er is niemand schuldig. Of sterker nog, ik kom tot de conclusie dat we allemaal schuldig zijn, in Gods ogen."

"Er is niemand schuldig. Of sterker nog, ik kom tot de conclusie dat we allemaal schuldig zijn, in Gods ogen."

Van der Knaap: "Het heeft mij veel pijn gedaan om te zien hoe er in de media over de splitsing werd geschreven. In de afgelopen 10-15 jaar wordt er veel negatief geschreven over broeder Zijlstra. Allerlei dominees moeten overal wat van vinden, vaak mensen die zelf niet uitstappen in geloof en de bediening door genezing. Het negatieve wordt uitvergroot en het positieve lijken we meteen te vergeten of te negeren. Ik weet dat broeder Zijlstra er misschien niet zo veel last van heeft gehad, maar mij doet het pijn."

Zijlstra: "Ik heb me met hele vette olie ingesmeerd. Alles glijdt ervan af."

Het bleef niet alleen bij vergeving. Lees volgende week in deel 2 over de verzoening tussen Arno van der Knaap en Jan Zijlstra.

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen

Reacties

Prachtig en aangrijpend dat deze twee grote godsmannen zich eind vorig jaar weer verzoend hebben! Een voorbeeld ter navolging. God zal het zegenen