Kerkdienst in coronatijd
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

God

06 mei 2021 door Jeffrey Schipper

Speciale diensten voor gevaccineerden: goed idee? 3 PKN-dominees geven antwoord

Een speciale projectgroep binnen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) geeft kerkenraden in overweging diensten te organiseren voor ‘mensen die logischerwijs gevaccineerd kunnen zijn’. Een welkome handreiking van de PKN? Drie predikanten die aan het grootste protestantse kerkgenootschap in Nederland zijn verbonden geven antwoord via CIP.nl.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

‘Het voelt niet goed om voor kerkdiensten drempels op te werpen en onderscheid te maken tussen mensen die gevaccineerd zijn en zij die (nog) niet gevaccineerd zijn’, stelt de PKN. Het inzetten van een vaccinatiebewijs of negatief testbewijs raadt men dan ook af. Terecht?
Ds. Jan Holtslag vindt het terecht dat het inzetten van een vaccinatiebewijs of negatief testbewijs afgeraden wordt. “Een kenmerk van de christelijke gemeente is gastvrijheid”, vindt de predikant van de hervormde gemeente van Giessen-Nieuwkerk en Nederslingeland. “Open kerkdeuren en geen aanzien des persoons. Ieder mens zal zonder drempel de mogelijkheid moeten hebben om het bevrijdende Evangelie van Jezus Christus te horen. Daarbij is de kerkdienst het hart van de gemeente en behoort de gemeente intergeneratief te zijn. Alle leden vormen samen de gemeente van Christus. Mensen uitsluiten van de kerkdienst, omdat zij (nog) niet gevaccineerd zijn, hoort hier niet bij.”

"In de kerk proberen we geen onderscheid te maken tussen wie er wel en niet binnen mogen komen, net zoals Jezus dat ook niet doet."

“De kerk is een plaats waar ieder mens welkom is”, benadrukt ds. Elsbeth Gruteke-Vissia, als predikant verbonden aan de protestantse gemeente Zeewolde. “In de kerk proberen we geen onderscheid te maken tussen wie er wel en niet binnen mogen komen, net zoals Jezus dat ook niet doet. Drempels opwerpen die bepaalde groepen uitsluiten hoort daar niet bij, voor corona niet, tijdens corona niet en na corona niet.”

Ook ds. Piet de Jong, emerituspredikant binnen de PKN, juicht toe dat er geen onderscheid wordt gemaakt. “Tot voor kort was ik predikant op het Zeeuwse eiland Tholen. Daar bevinden zich relatief veel mensen die zich niet laten vaccineren, met name binnen de rechterflank van de reformatorische gezindte. Iedereen is vrij om eigen keuzes te maken en dat moeten ook kerken respecteren. Onderscheid tussen gevaccineerden en niet-gevaccineerden leidt al gauw tot de suggestie dat de groep bezwaarden een gevaar zou vormen voor de rest. Dat is geen goede zaak.”

Ter overweging geeft de PKN onder andere extra kerkdiensten voor gevaccineerden mee, zonder een toegangsbewijs te vragen. Vindt u dit een goed idee?
Ds. Jan Holtslag (rechts op de foto): “Extra diensten is een goed idee, maar dan niet alleen voor gevaccineerden. Want wanneer in zo’n dienst de op dat moment geldende maartregelen gelden, kan net zo goed de rest van de gemeente genodigd worden. Daarbij heeft slechts driekwart van de 70-plussers de eerste prik gehad. Ik zie meer in extra diensten op zondag of op extra locaties, waar leden van de gemeente van verschillende leeftijden samen de livestream bekijken. Waar geen tweede dienst meer is, kan die ingevoerd worden en mogelijk kan gekeken worden naar een verenigingsgebouw of naar een of meerdere andere locaties waar gemeenteleden samen de dienst kunnen beleven.”

"Ik zie meer in extra diensten op zondag of op extra locaties, waar leden van de gemeente van verschillende leeftijden samen de livestream bekijken."

“Allereerst: een extra dienst is altijd goed”, maakt ds. Piet de Jong duidelijk. “Het is zonde als een kerkgebouw de hele week leeg staat. Het lijkt mij prima om ook op woensdagavond samen te komen. Uit mijn tijd in Rotterdam-Delfshaven herinner ik mij dat we naar de reguliere kerkdiensten ook seniorendiensten organiseerden. Een rustige dienst van veertig minuten, zonder gedoe met kinderen of andere lawaaierige toestanden. Kortom, extra diensten zijn alleen maar toe te juichen.”

Maar een speciale kerkdienst voor gevaccineerden leidt bij de predikant tot gefronste wenkbrauwen. “Ik herinner mij vorig jaar zomer. Na de eerste coronagolf waren er weer meer dan dertig kerkgangers welkom. Maar ik en veel andere collega’s zagen tot onze verrassing dat van de versoepelingen nauwelijks gebruik werd gemaakt. We dachten dat mensen op fysiek samenkomen zaten te wachten, maar dat viel behoorlijk tegen. Nu wordt de indruk gewekt alsof mensen op die extra kerkdiensten zitten te wachten. Maar in de PKN zie ik die behoefte helemaal niet.”


Ds. Piet de Jong

Ds. Elsbeth Gruteke: “Diensten houden speciaal voor gevaccineerden vind ik geen goed idee. Ook al geeft de kerk aan dat het diensten zijn waarvoor geen toegangsbewijs wordt gevraagd toch werp je een drempel op om zo’n dienst te bezoeken. Daarnaast suggereer je dat een bepaalde groep meer geleden heeft onder de coronamaatregelen dan een andere groep. Terwijl we allemaal te maken hebben met de maatregelen en er allemaal op onze eigen manier onder lijden. Dat geldt voor de jongeren die nog lang niet gevaccineerd worden en voor de ouderen die grotendeels wel gevaccineerd zijn. De kerk is een gemeenschap van gelovigen die solidair zijn met elkaar. Die solidariteit doorbreek je door de ene groep een mogelijkheid te bieden die de andere groep niet heeft.”

Volgens de PKN mag er geen sprake zijn van benadeling van kerkgangers die (nog) niet gevaccineerd zijn: ‘Wij stellen deze vraag anders, ‘omgekeerd’: we benadelen niemand, maar geven gevaccineerden extra mogelijkheden. Na een periode die voor hen als extra moeilijk gekenmerkt kan worden, gunnen we hen dat van harte’, stelt de PKN. Onderschrijft u dat extra mogelijkheden voor gevaccineerden terecht zijn?
“Nee, mensen uit alle generaties hebben het moeilijk”, onderstreept ds. Jan Holtslag. “Daarbij verneem ik dat ouderen nog steeds aarzelen. Ik hoor dat sommigen pas een paar weken na de tweede prik naar de kerk willen komen. Daarbij hebben ouderen vaak minder moeite met het volgen van de dienst vanuit huis, dan kinderen, jongeren en jonge gezinnen. Ik zet liever in op een extra dienst of op meerdere locaties tijdens de reguliere diensten. Zo wordt de eenheid van de gemeente bewaard en kunnen de verschillende leeftijdsgroepen elkaar op gepaste afstand ontmoeten en samen God de lof brengen en Zijn Woord horen.”

Ds. Elsbeth Gruteke

Ds. Elsbeth Gruteke: “We hebben in de kerk het afgelopen jaar samen alle maatregelen ondergaan en gemerkt wat die maatregelen voor ons als geloofsgemeenschap betekenen. Het is ingrijpend dat we elkaar al zo lang moeten missen, het doet pijn om niet samen te kunnen we missen heel veel, aan elkaar, aan de gemeenschap. Dat gemis delen we, het verbindt, we vinden er God in. Extra mogelijkheden voor de ene groep en daarmee niet voor de anderen doorbreekt het samen delen. Het vraagt geduld van ons allemaal, oud en jong, gevaccineerd en niet-gevaccineerd om het uit te houden, maar dat doen we samen in het geloof en in het vertrouwen dat de Heer van de kerk ons weer samen zal brengen, als geheel, niet in gedeeltes.”

"Ik zou zeggen: laat het aan de kerkenraden over. Als er plaatselijk behoefte is aan speciale diensten, kan men daar vervolgens in voorzien."

Ds. Piet de Jong: “Mooi om een groep mensen iets te gunnen, maar de keerzijde is dat er dan altijd een groep is die erbuiten valt. Daar komt nog bij dat ook mensen die gevaccineerd zijn erg terughoudend zijn met samenkomen en mensen ontvangen, valt mij op. Vaccinatie is geen garantie dat je niet besmet kunt worden. En dus hebben veel ouderen die ik ontmoet nog altijd het idee dat ze zich in de gevarenzone bevinden. En nogmaals: onderzoek allereerst of er behoefte is aan een speciale dienst. Willen ouderen dat zelf eigenlijk wel? En er wordt al zoveel georganiseerd in de kerk. Ik zou zeggen: laat het aan de kerkenraden over. Als er plaatselijk behoefte is aan speciale diensten, kan men daar vervolgens in voorzien.”

Ds. J. Belder, emerituspredikant binnen de PKN, schreef deze week een column hierover. Hij schreef onder meer: 'Vaccinatie mag in geen geval beloond worden met deuren die gesloten blijven voor niet-gevaccineerden. Dat geldt binnen en buiten de Kerk. Juist dit punt kan de komende tijd nog wel eens voor heftige discussie, stigmatisering en verder aanzwengelen van maatschappelijke en sociale ongelijkheid zorgen. Zoiets moeten we in de kerken beslist niet hebben.' Klik hier om zijn volledige column te lezen.

Lees ook: PKN raadt vaccinatiebewijs voor kerkdienst af en wijst op speciale diensten voor gevaccineerden.

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Corona
- SGP-fractievoorzitter Staphorst te gast in talkshow: "Ik sta mijn ziekenhuisbed af"
- Staphorst: gevaarlijke coronabrandhaard of gezochte zondebok?
- Hans Borghuis schrikt van tweedeling: "Schokkend hoe christenen elkaar neersabelen"
- Coronamaatregelen weer invoeren op Biblebelt? Prof. dr. Huijgen antwoordt
- Coronavirus piekt in Staphorst, Hersteld Hervormde Kerk grijpt in
Meer over Corona »

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen

Reacties

M
Richt het gewoon zo in dat iedereen weer naar de kerk kan gaan. Meer diensten, meer locaties, meer dagen. En bij door vaccinatie beschermden gewoon alle regels loslaten (misschien met uitzondering van nog een poosje afstand houden), want je moet toch weer een keer naar normaal.



De meeste kerken hebben zichzelf zware schade toegebracht door het belang van kerkdiensten bij te wonen zo te relativeren.

T
Kerken dienen een veilige omgeving te bieden.D.w.z voldoende ventilatie. Het max aantal bezoekers dient gerelateerd te zijn aan de inhoud kub kerkzaal gedeeld door 40. Ieder mens verbruikt 40 kuub lucht per uur.Meer bezoekers zijn alleen veilig bij voeldoende ventilatie.Een CO2 mtr geeft aan wanneer er te veel CO2 in de ruimte is en dus teveel mensen aanwezig zijn. Het zingen en koffie drinken na de dienst is het grootste risico op besmetting, mensen staan dicht bij elkaar in vaak te kleine slecht geventileerde ruimten.
P
Jammer dat alleen deze "tegenstanders" aan het woord komen. Waarom ook niet iemand van de PKN en/of Theo Boer die als ethicus mee heeft nagedacht over de totstandkoming van dit voorstel.