Big Tech
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Dagelijks leven

28 januari 2021 door Jeffrey Schipper

Is de opkomst van Big Tech een groot gevaar? Vier christenen geven antwoord

Hebben sociale media te veel macht? Bestaat de kans dat christenen op termijn hun overtuiging niet meer kunnen delen? Nadat Twitter Donald Trump een permanente ban gaf, neemt het aantal gefronste wenkbrauwen over de macht van Big Tech toe. CIP.nl stelt een aantal vragen aan vier christenen die volop gebruik maken van Twitter.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Nienke CIP.

Word ook lid

Vroeger stapte men naar CNN of de NOS om het publiek te bereiken. Vandaag de dag hebben invloedrijke mensen via Twitter of Facebook minstens een even groot bereik. Vinden jullie dat sociale media de vrijheid hebben om gebruikers te weren? Zou een onafhankelijke instantie dat moeten bepalen?
“Aan het einde van de dag zijn de sociale mediakanalen zoals Twitter en Facebook bedrijven die hun eigen omgangregels mogen hanteren”, antwoordt Dennis van der Wal. Hij is predikant van de christelijke gereformeerde kerk in Aalten. “Op het moment dat je ze gaat gebruiken beloof je ook dat je die regels in acht zult nemen. In dat opzicht heb ik er geen moeite mee. Wat ik wel opvallend vind is dat de handhaving van die regels (soms) af lijkt te hangen van de publieke opinie. Zijn mensen ergens heel erg op tegen, dan worden regels streng gehanteerd. Is het grote merendeel het er wel mee eens dan kun je (heel) ver gaan in wat je schrijft.”

"Twitter en Facebook zijn in feite gigantische kroegen, waar mensen elkaar opzoeken. Ook daar heb je huisregels en uitsmijters."

Ook Alex ten Cate laat via Twitter regelmatig van zich horen. Ten Cate houdt zich bezig met leiderschaps- en organisatieontwikkeling en denkt af en toe mee met de ChristenUnie. Hij wijst op de kracht van sociale media. “Die is vooral ook dat het minder invloedrijke mensen óók een kans geeft om deel te nemen aan het publieke debat, en om zichzelf te informeren. Ik vind zeker dat er moderatie moet zijn, maar de regels daarvoor moeten transparant zijn, er moet een beroepsmogelijkheid zijn bij een onafhankelijke instantie, en er moet worden bewaakt dat techbedrijven of de overheid nooit de scheidsrechter worden over wat ‘waar’ is.”

Volgens SGP-raadslid Tom de Nooijer moet men “de private positie die grote techbedrijven hebben, niet zomaar willen wegnemen. Dat kan immers ook een ongezonde drang zijn van de politiek of staat om alles maar te willen beheersen.” Kijkend naar de huidige ontwikkelingen ziet De Nooijer echter dat Twitter onvoldoende in staat is om een open platform voor iedereen te zijn. “Gezien de maatschappelijke functie en de gigantische impact die monopolisten als Twitter hebben, vind ik het niet gek dat er uiteindelijk een onafhankelijke instantie komt, die toezicht houdt. Big Tech is nu te machtig, en die macht moet dus worden ingeperkt.”

Theoloog Stefan Paas is van mening dat het vanzelfsprekend is dat “bedrijven huisregels hebben en die toepassen”. Hij is hoogleraar missiologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en aan de Theologische Universiteit Kampen. “Twitter en Facebook zijn in feite gigantische kroegen, waar mensen elkaar opzoeken. Ook daar heb je huisregels en uitsmijters. Maar het probleem is: we hebben het hier over bedrijven die nagenoeg monopolist zijn en die hun eigen regels niet consequent of transparant toepassen.”

"Big Tech is nu te machtig, en die macht moet dus worden ingeperkt."

Volgens de voormalig ‘Theoloog des Vaderlands’, die bijna dagelijks gebruikmaakt van Twitter, moeten er drie concrete dingen gebeuren:

  • Overheden moeten, via internationale verdragen, zorgen voor een wettelijk kader waarin de huisregels van deze bedrijven worden ingebed. Bedrijven en hun gebruikers kunnen daarop aangesproken worden. En wanneer men zich er niet aan houdt, moeten boetes opgelegd kunnen worden.
  • Er moet een onafhankelijke instantie komen waar elke gebruiker beroep kan aantekenen tegen een beslissing van Twitter of Facebook.
  • De EU zou een strategie moeten ontwikkelen om de monopoliepositie van grote techbedrijven op te breken. Het is bedenkelijk dat in feite alleen Microsoft en Apple beslissen welke apps je kunt downloaden. Ik heb er geen verstand van hoe dit mogelijk zou zijn binnen bestaande wetgeving, maar het lijkt me dat mededingingswetten hier ook toegepast kunnen worden.

Volgens ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers heeft Twitter de vrijheid om eigen regels te bepalen, maar moet er wel één lijn getrokken worden. Dit stelde hij verwijzend naar de hoogste leider van Iran die Israël het liefst morgen van de wereldkaart ziet verdwijnen en wél een Twitteraccount heeft. In hoeverre is voor jullie als Twittergebruiker duidelijk op basis waarvan mensen geweerd worden?
“Dat is op dit moment volstrekt inconsequent, zoals Segers aangeeft”, maakt Alex ten Cate duidelijk. “De ruimte die leiders van landen als Iran, Pakistan en China krijgen om genocidale oproepen te doen is één voorbeeld. Het feit dat er over Joden en ‘witte’ mensen dingen mogen worden gezegd die zonder meer als racistisch zouden gelden wanneer zij over mensen ‘van kleur’ zouden worden gezegd, is een ander.”

Dominee Van der Wal spreekt over “een wat grijs gebied tussen wat wel en wat niet mag”. Hij geeft een willekeurig voorbeeld: “Twitter stelt dat ‘onder schokkend geweld vallen alle media die de dood, geweld, medische procedures of ernstig fysiek letsel in beeld brengen in schokkend detail.’ Maar een paar regels verder lees je dan ‘er uitzonderingen gemaakt kunnen worden voor informatieve of educatieve content.’ Maar op basis waarvan dit onderscheid wordt gemaakt en door wie dit gebeurt wordt niet vermeld. Hoewel ik snap dat je niet alles volledig waterdicht kunt maken met regels maakt dit het wel lastiger om een strak eenduidig en transparant beleid te voeren.”

"De Chinese overheid kan burgers belonen, beperken of bestraffen al naar gelang zij gewenst gedrag vertonen of gewenste opvattingen huldigen. Dat komt dichtbij het uitsluiten van mensen, zoals beschreven in Openbaring 13."

“De huisregels zijn op zich duidelijk”, stelt Stefan Paas. “De toepassing ervan is weinig consequent. Trump is volgens de regels terecht verwijderd, daarover geen twijfel. Maar inderdaad is het raar dat de leider van Iran gewoon kan doortwitteren. Mogelijk vrezen de techbedrijven dat een verwijdering van zo’n account zou leiden tot verlies van markt in die landen, door censuurmaatregelen.”

Tom de Nooijer gaf eerder al aan de verklaring van Twitter over het bannen van Trump uiterst zwak te vinden. “Twitter zegt dat de bewuste tweet van Trump, die uiteindelijk tot het opdoeken van zijn account heeft geleid, geïnterpreteerd wordt als ‘steun voor de bestorming van het Capitool’. Maar Trump had het letterlijk over zijn gehele electoraat, door te spreken over ’75 miljoen patriottistische Amerikanen’. De bestorming wordt er met de haren bijgesleept. Te meer omdat Trump (weliswaar te laat) duidelijk afstand van de bestorming heeft genomen. Om dan vervolgens een tweet op deze manier te framen, is laag, en bovenal unfair.”

Het raadslid vreest “door het huidige ‘cancellen’ van rechts-conservatieve opvattingen dat sociale media uit elkaar gaat vallen”. “Elk clubje gaat zich dan manifesteren met geestverwanten op een eigen eiland (platform), waar ze elkaar kunnen bevestigen in hun eigen gelijk. De onderlinge dialoog verdwijnt, en kritische tegengeluiden hoor je dan niet meer. Dit doemscenario zou voor gigantisch veel (onnodige) maatschappelijke polarisatie en ontwrichting zorgen, wat in mijn ogen onwenselijk en bovendien te voorkomen is.”

‘Als Big Tech en Big Media nu politieke censuur toepast, dan zal er straks ook religieuze censuur toegepast worden en zal het christelijke geloof als 'hate speech' aangemerkt gaan worden’, waarschuwde schrijver Peter Scheele, onlangs werd zijn LinkedIn-account verwijderd. Delen jullie als christen deze vrees?
Alex ten Cate deelt de zorg van Peter Scheele vooral als burger en niet zozeer als christen. “We zien in China, met hun ‘social credit’-systeem, waar het toe leidt als de overheid (via de techsector) burgers kan belonen, beperken of bestraffen al naar gelang zij gewenst gedrag vertonen of gewenste opvattingen huldigen. Dat komt dichtbij het uitsluiten van mensen uit het verkeer van ‘kopen en verkopen’, zoals beschreven in Openbaring 13. In China is de technologie die een dergelijke totalitaire controle mogelijk maakt in handen van de staat. In de VS is dat juist bij een klein aantal oncontroleerbare techbedrijven. Europese rechten, zoals GDPR, moeten verder worden uitgebouwd om de burger blijvend te beschermen tegen zowel de overheid als Big Tech.”

"ik weiger de verbinding te leggen tussen het terecht toepassen van duidelijke huisregels en censuur op geloof of religie. Mensen die kwalijke geruchten verspreiden kunnen beter in de spiegel kijken."

Volgens Tom de Nooijer is het logisch “dat het censureren van grote techbedrijven steeds verder gaat. Eerst proberen ze een open platform te zijn, en daarmee zoveel mogelijk mensen aan te trekken. Als ze daardoor een natuurlijke monopoliepositie hebben gecreëerd, rollen ze hun ideologische agenda stukje bij beetje uit. Deze salamitactiek, door steeds verder te gaan, zie je ook bij het simpele feit dat een foto van Zwarte Piet zelfs wordt verwijderd door Facebook. Maar ik kijk niet verbaasd op als we op den duur ook richting religieuze censuur gaan. Doordat de seculiere, progressief-linkse agenda van Big Tech een grote focus heeft op mensenrechten, zal daardoor kritiek op abortus en het homohuwelijk steeds moeilijker kunnen gaan worden.”

Dominee Van der Wal ziet niet zo gauw gebeuren dat het christelijk geloof als ‘hate speech’ zal worden weggezet. “Wat ik wel verwacht en nu ook zie gebeuren is dat de publieke opinie een machtige stem heeft. Zolang je meepraat met de wereld is er niets aan de hand, dan mag je zo christelijk zijn als wat. Maar als je tegen ‘de wereld’ ingaat of zelf terechtwijst dan is het geduld snel verdwenen. Dat zie je nu al gebeuren als het gaat om het uitdragen van de Bijbelse visie op man en vrouw, huwelijk of andere thema’s. De intolerantie tegen dit soort opvatting zie ik eerder toenemen dan minder worden. De rechtszaak tegen ds. Olaf Latzel in Duitsland is daar, wat mij betreft, een duidelijk voorbeeld van. Dat zal in de komende tijd alleen maar meer voor gaan komen, verwacht ik.”

Stefan Paas lijkt van de vier geïnterviewden het minst bezorgd en herkent zich niet in de suggestie van Peter Scheele. “Scheele werd, zo begrijp ik uit een interview met hem in het Nederlands Dagblad, na drie waarschuwingen van LinkedIn verwijderd, omdat hij geruchten hielp verspreiden over zogenaamde ‘fraude’ bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Dat zijn volstrekt ongefundeerde en – naar nu is gebleken – ook gevaarlijke geruchten. Dus ik weiger de verbinding te leggen tussen het terecht toepassen van duidelijke huisregels (na een aantal waarschuwingen) en censuur op geloof of religie. Dat is echt van een heel andere orde. Er is volgens mij niets dat erop wijst dat sociale media momenteel die kant op gaan. Mensen die kwalijke geruchten verspreiden kunnen beter in de spiegel kijken.”

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Big Tech
- Macht van Big Tech neemt toe: waakzame christenen harder nodig dan ooit
- Facebook opent aanval op tegenstanders coronavaccin
- Rick Bouter wijst christenen op het gevaar van Big Tech: "Grens tussen echt en nep vervaagt"
- Christelijke arts spreekt zich uit over het gebruik van hersenchips door Big Tech
- Facebook-factchecker vindt dat scheppingsverhaal alle kenmerken van een complottheorie heeft
Meer over Big Tech »

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen

Reacties

W
Big Tech die politieke tegenstanders het zwijgen op legt, een politieke partij die volslagen corrupt aan de macht is gekomen en demagogisch haar tegenstanders intimideert en elimineert, historisch zou dat iedereen bekent voor moeten komen.
Wat ik jammer vind, is dat er (bijna) niets gezegd wordt over het verwijderen van video's door bijv. YouTube, zodra deze niet in de pas lopen met de MSM. Ook geen woord over 'Agenda 21 / 2030' of de 'Great Reset'.
J
Bigtech en de Dems in Amerika, twee handen op één buik. Verwacht van Stefan Paas niet een neutrale reactie, want deze Paas, is en was een tegenstander van Trump. Heeft mij geblokkeerd op Twitter,vandaar.De grootste boeven mogen alles roepen, maar als je je verzet tegen de “gangbare mening” ben je de klos. Vraag liever de gewone burger. En wat verkiezingsfraude betreft, die was er de States. Alleen dat lees je niet in de MsM en hoor je niet op de Npo. Kijk op social media. Wiens brood men eet, diens taal
Toon meer reacties (14)