Erik Bakker
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

God

11 januari 2021 door Jeffrey Schipper

Kerkplanter: "Mensen dreigen kerkelijk tussen wal en schip te vallen"

“Wat veel kerken doen is oude dingen online voortzetten. Er is meer nodig dan nieuwe wijn in oude zakken. Mensen dreigen kerkelijk tussen wal en schip te vallen.” Alweer bijna twintig jaar houdt Erik Bakker zich in het zuiden van Nederland bezig met gemeentestichting, zoals het stichten van huiskerken. In deze coronatijd heeft de man uit Helmond een belangrijke boodschap voor kerkelijk Nederland. Je ziet in deze coronatijd veel kerken terugvallen op ‘nieuwe wijn in oude zakken’.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jan-Maarten Plomp.

Word ook lid

'Nieuwe wijn in oude zakken', zeg je. Wat bedoel je hiermee?
“Ik zie weinig creativiteit. Of het nu gaat om preken of muziek. De vorm is exact hetzelfde als voor de coronacrisis. In gesprekken valt mij ook op dat men er heel gemakkelijk vanuit gaat dat gelovigen vanzelf weer terugkeren als fysiek samenkomen weer mogelijk is. Deze manier van denken en het gebrek aan creativiteit bevorderen in mijn ogen juist het individualisme. Als we niet razendsnel omschakelen, belanden veel mensen kerkelijk tussen wal en schip en zullen ze na de coronacrisis ook niet meer terugkomen.”

‘Razendsnel omschakelen’, zeg je. Hoe zouden kerken dat in jouw ogen kunnen doen?
“Door het vormen van kleine groepen of huiskerken te stimuleren. Uiteindelijk gaat het niet om die paar uurtjes op zondag, maar dat we als christenen in onze omgeving een geloofsgemeenschap vormen. Door in kleine groepen elkaar te bevragen over het gehoorzamen van Jezus kunnen we elkaar en mensen buiten onze christelijke cirkel nu het beste dienen. Het is niet voor niets dat kerken die al met huiskringen functioneren – ook voor coronatijd – nu beter functioneren dan kerken die vooral gericht zijn op de zondagse kerkdienst. Door deze kringen zijn christenen in staat om op elkaar en op God gericht te blijven.”

"Als we niet razendsnel omschakelen, belanden veel mensen kerkelijk tussen wal en schip en zullen ze na de coronacrisis ook niet meer terugkomen."

Volgens jou zouden we ook moeten kijken naar kerken uit gesloten landen, waar de kerk tegen de verdrukking in groeit. Hoe houdt de vervolgde kerk ons een spiegel voor?
“Ik heb gesproken met mensen die in direct contact staan met broeders en zusters uit Iran, waar de kerk ondanks het vijandige regime als kool groeit. Deze gemeenschap wordt met name gekenmerkt door decentraal leiderschap en toepassen van wat er tijdens samenkomsten wordt gezegd. Als vergeving ter sprake komt, daagt men elkaar uit om die ander ook echt te vergeven. Dat werkt heel aanstekelijk op hun omgeving. Wat wij hier in Nederland vaak doen is oeverloos preken en erover doorpraten om vervolgens thuis weer over te gaan tot de orde van de dag.”

Waarom vind jij decentraal leiderschap zo belangrijk?
“Als mensen zelfstandig hun relatie met de Heer vormgeven, zullen ze ook zelfstandig leiding van de Heer ontvangen. Ik heb het dan niet over een nieuwe vorm van individualisme, maar onafhankelijk van een kerkenraad of voorganger het plan van God zoeken en zo het lichaam van Christus vormen. Kerken met centraal leiderschap hebben al snel de neiging om de kerk als bedrijf te runnen. Het gevaar is dat we dan zo druk zijn met het organiseren van de kerk, dat uit beeld raakt waar het daadwerkelijk om gaat: Jezus gehoorzamen en Hem uitdragen naar onze omgeving.”

Vanaf 2003 houd je je bezig met het starten van nieuwe geloofsgemeenschappen in Zuid-Nederland. Een tijd lang was je actief in Limburg en sinds vorig jaar in Noord-Brabant. Hoe breng jij alles waartoe je in dit interview oproept in praktijk?
“In dit deel van ons land is de secularisatie zo vergevorderd dat de meeste mensen echt geen beeld hebben van de kerk of de Bijbel. Mensen lezen ons als een levende brief van Christus. Wat ik probeer te doen is maatschappelijk betrokken raken, zodat ik als het ware vanzelf met allerlei mensen in aanraking kom. Het feit dat iemand tijd neemt om met mensen op te trekken, wordt al als uniek ervaren. Mensen vragen vaak waarom ik dat doe en op zo’n moment mag ik vertellen dat ik een volgeling van Jezus wil ben. De uitdaging is dus simpelweg om mensen op te zoeken.”

"Wat wij hier in Nederland vaak doen is oeverloos preken en erover doorpraten om vervolgens thuis weer over te gaan tot de orde van de dag."

Veel mensen zullen zich afvragen waar zij de tijd vandaan moeten halen.
“Ja, ik krijg ook heel vaak van mensen te horen dat ze druk zijn. Weet je, ik heb mijn sociale media-accounts opgedoekt en heb een simpele Nokia-telefoon aangeschaft. Als dit een te grote stap is, zou je kunnen beginnen met het downloaden van een app die aan het einde van de dag je schermtijd aangeeft. Als je als doel stelt om die schermtijd te halveren, kun je de helft van die tijd investeren in mensen om je heen. Let maar eens op hoeveel tijd er vervolgens ontstaat om er te zijn met en voor anderen.”

Wat leidt ons nog meer af van onze roeping als christenen?
“Tijdens de vele voorgangersconferenties die ik bezocht kwam één vraag voortdurend terug: ‘hoe groot is jouw kerkelijke gemeente?’ Terwijl mensen om mij heen indrukwekkende aantallen noemden, was mijn antwoord: acht. Zelden werd daarop doorgevraagd. Als ze dat wel zouden hebben gedaan, kon ik zeggen dat we verschillende groepen van acht mensen hebben die in kleine kringen samenkomen, waardoor de kerk zich als een olievlek kan uitbreiden. Ik ben zo blij dat ik de focus op aantallen los heb kunnen laten. Wie dat doet en in Zuid-Nederland actief is heeft bij een groepje van acht mensen eigenlijk al een ‘megakerk’.

Tot 25 jaar geleden waren we lid van een kerk met duizend mensen. Daar kijk ik met heel veel tevredenheid op terug. Een supermooie tijd heb ik daar gehad, waar ik bovendien op geestelijk gebied veel heb mogen leren. Maar op een gegeven moment moet je uit zo’n megakerk durven gaan. Dat kan als je de gemeente als een huisgezin ziet. Mensen groeien op in een kerk en leren Jezus navolgen gehoorzamen, als het goed is. Op een gegeven moment komen mensen in een ‘geestelijke puberteitsperiode’ terecht waar je ze doorheen mag helpen. Dan komt het moment om mensen uit te dagen om hun ‘huisgezin’ te verlaten, bijvoorbeeld door ze uit te zenden naar Zuid-Nederland. Ga daar met een groep broeders en zusters aan de slag in plaats van consumeren in een megakerk.”

"De kracht van het Evangelie zie je pas als je het gaat doen en niet eindeloos in de theorie blijft hangen. Ik kan je vertellen dat ik voortdurend word verrast."

Praat je er nu niet heel gemakkelijk over? Het zal toch niet meevallen om allerlei zekerheden los te laten.
“Als gemeentestichter leef ik van giften. Iedere maand komt te weinig geld binnen, maar ik kom niets tekort. Als ik mensen uitdaag om over een soortgelijk leven na te denken, worden er vaak allerlei redenen genoemd om het avontuur niet aan te gaan. En heel vaak gaat het over geld. Dat is niet gek. Als mensen willen we controle over ons eigen leven houden. De kracht van het Evangelie zie je pas als je het gaat doen en niet eindeloos in de theorie blijft hangen. Ik kan je vertellen dat ik voortdurend word verrast. Eén ochtend in de week werk ik als vrijwilliger in een orthodox klooster. Ik help dan mee om de tuin op te knappen. Als ik vervolgens naar huis ga, krijg ik vaak een doos met allerlei levensmiddelen mee. Daar heb ik nooit om gevraagd. Het leek mij gewoon leuk om die mensen een handje te helpen…”

Wat is je advies aan (grote) kerken die niet over kleine groepen beschikken en waar men elkaar in deze coronatijd nauwelijks ziet?
“Als je geen kleine groepen hebt, vorm ze op basis van postcode zodat zeven of acht mensen aan elkaar worden gekoppeld. Zo kan het omzien naar elkaar versterkt worden en wordt voorkomen dat je ellenlang moet wachten om avondmaal te kunnen vieren. In Veghel vormden we een paar maanden geleden met zes mensen een groepje. De groep is klein genoeg om elkaar in het oog te houden en uit te reiken naar onze omgeving. We hebben een lijst met 33 mensen samengesteld. Mensen uit ons netwerk voor wie we in deze tijd extra veel bidden. Vanuit deze lijst met mensen gaan we de huiskerk uitbreiden waardoor vermenigvuldiging plaatsvindt.”

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Reacties

C
Helemaal mee ens, wat kerkplanter Erik Bakker stelt. Wij christenen hebben nu 'de kerk' juist nodig als gebouw om samen te komen maar meer om bemoediging en steun te vinden met de Bijbel in deze tijd.

Voor de oudere onder ons die de 2e en 1e WO hebben meegemaakt, toen waren juist 'de kerken' open om bg reden.

Het nieuwe wijn in oude zakken doen is een verkeerd gebeuren.

Markus 2:18-28 en Ef. 4:17 HSV
E
Ik vind het een heel liefdevol en practisch idee. Je kunt dan beter naar elkaar omzien en elkaar op allerlei gebied helpen. Je kunt met elkaar gemeente zijn, aan-(bidden) en praten over actuele onderwerpen en waakzaam blijven.

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen