Hans Dijkhuizen en Janneke Janssen
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Dagelijks leven

04 november 2020 door Jeffrey Schipper

Christelijke studenten kijken naar porno: Hans en Janneke deden onderzoek

De overgrote meerderheid van de christelijke studenten die porno kijkt ervaart schuld en schaamte. De schaamte tegenover God is groter dan tegenover hun ouders en vrienden. Dit blijkt uit het praktijkonderzoek van Janneke Janssen en Hans Dijkhuizen onder honderden christelijke studenten. Het taboe op porno is in de christelijke wereld nog altijd groot, merkt het tweetal op. “Rondom pornografie staat in christelijk Nederland een gevarendriehoek.”

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Tanja Blokland.

Word ook lid

“Nadat we onze enquête verstuurden, begon de teller te lopen”, vertelt Hans. “Al snel zagen we dat veel studenten aangeven dat ze porno kijken. Voor mij was dit een reality-check: dit is écht.” Uiteindelijk hebben meer dan zeshonderd christelijke studenten aan de enquête meegewerkt. Uit het praktijkonderzoek blijkt dat 44 procent van de ondervraagde studenten aangeeft porno te kijken. Janneke licht dit cijfer toe. “Van de mannelijke studenten heeft 90 procent ervaring met het kijken naar porno. Het overgrote deel (66 procent) doet dit tot op de dag van vandaag. Bij vrouwen ligt het percentage dat op dit moment naar porno kijkt op 29 procent.” Om aan te geven dat dit percentage relatief hoog is, verwijst Janneke naar een eerder onderzoek van socioloog Hans van Dijk uit 2013. Uit dat eerdere onderzoek kwam naar voren dat zo’n 10 procent van de vrouwen regelmatig porno kijkt.

"Schaamte heeft met name betrekking op de relatie met God. Dit geeft tegelijkertijd aan dat de meeste studenten vinden dat God porno kijken niet oké vindt."

Waardoor zijn jullie, kijkend naar de onderzoeksresultaten, verrast?
Janneke: “Door het feit dat 72 procent van de deelnemers zich schaamt. Uit gesprekken met mensen in onze omgeving horen we ook wel eens dat porno kijken niet als een probleem wordt ervaren. Bovendien maken we deel uit van een samenleving waarin dit breed is geaccepteerd. Sterker nog, het idee dat pornografie je seksuele ontwikkeling stimuleert, leeft volop. Dan kan ik mij voorstellen dat je als student er zelf ook minder moeite mee hebt. Maar blijkbaar is dat niet het geval.”

Hans wijst op vier idealen waar deze christelijke studenten over struikelen: trouw, het gezondheidsideaal, heiligheid en naastenliefde. “Schaamte komt om de hoek kijken wanneer jongeren op één van deze terreinen tekortschieten.” Die schaamte heeft met name betrekking op de relatie met God. “Dat vind ik heel verrassend”, zegt Janneke. “Je zou denken dat mensen zich met name tegenover familie, vrienden en kerkgangers schamen.” Hans legt uit: “God ziet alles, ook wat op je smartphone voorbijkomt. Tegenover Hem kun je dit niet in de anonimiteit houden. Dit geeft tegelijkertijd aan dat de meeste studenten vinden dat God porno kijken niet oké vindt.”

Hoe kan dat in een land waarin pornografie breed is geaccepteerd en wordt gepromoot?
Hans: “Omdat de idealen die onze maatschappij hooghoudt in zeer beperkte mate een rol spelen. Bij stellingen dat porno goed voor je seksuele ontwikkeling is en je van porno mag genieten werd massaal ‘oneens’ of ‘helemaal oneens’ ingevuld.” Janneke voegt toe dat 90 procent van de studenten vindt dat pornografie geen realistisch beeld van seksualiteit geeft. “Dat geeft dus aan dat er andere motieven een rol spelen dan seksuele ontwikkeling en genot.” Bij de stelling ‘Ik zou willen stoppen met het kijken naar porno’, vulde 76 procent van de respondenten ‘eens’ of ‘helemaal eens’ in. “Dat wil zeggen dat driekwart van de deelnemende studenten eigenlijk helemaal niet naar porno wil kijken”, concludeert Janneke.

"Veel christenen hebben meegekregen dat seksualiteit alleen in een huwelijk plek mag krijgen. Dat is eigenlijk heel gek."

Welke motieven spelen dan wél een rol?
“Mannen kijken met name om zichzelf te kunnen bevredigen”, maakt Janneke duidelijk. “Verder geeft bijna de helft van de mannelijke studenten aan dat ze simpelweg porno kijken omdat het niet lukt om te stoppen. Vervolgens staat verveling op plaats drie. Dan volgen pas het genotscomponent en de seksuele prikkel. Bij de vrouwelijke studenten staat zelfbevrediging ook op nummer één. Op plaats twee volgt porno kijken uit interesse, gevolgd door de seksuele prikkel, verveling en dat het niet lukt om te stoppen. Overigens valt ons op dat de frequentie bij mannen veel hoger ligt. Waar mannen vooral meerdere keren per week kijken, zien we dat vrouwen vaker aangeven een of meerdere keren per maand (of zelfs minder dan 1x per maand) porno te kijken en dus vaker dan vrouwen naar porno kijken.”

Hans: “Kortom, ‘ik voel me rot en daarom kijk ik porno’ geldt niet voor iedereen. Mensen zijn nu eenmaal seksuele wezens. Die nuance mag niet uit zicht raken. Veel christenen hebben meegekregen dat seksualiteit alleen in een huwelijk plek mag krijgen. Dat is eigenlijk heel gek. Als single zou je dan een deel van jezelf uit moeten schakelen. En als je getrouwd bent moet je opeens helemaal openklappen. Dat is een zeer onnatuurlijke manier om met seks om te gaan, maar stilzwijgend wordt er wel op die manier over gedacht.”

Wordt hier door de studenten over gesproken? Merken jullie zelf ruimte voor een open gesprek hierover?
“Van de deelnemers praat 50 procent hierover met mensen in zijn of haar directe omgeving”, maakt Janneke duidelijk. “Wanneer wij vertelden over ons afstudeeronderzoek merkte ik dat veel mensen niet wisten hoe ze moeten reageren. Over het algemeen werd er niet op doorgevraagd.”

Jullie hebben ook de kerkelijke achtergrond van deelnemers erbij betrokken. Wat maken jullie daaruit op?
“Studenten met een achtergrond in de Gereformeerde Kerk vrijgemaakt hebben vaker naar porno gekeken (77 procent) dan studiegenoten die zijn grootgebracht in de Gereformeerde Gemeenten (58 procent). De Protestantse Kerk in Nederland zit ertussen in met 66 procent. Bij de vraag of studenten schuld en schaamte ervaren komt naar voren dat dit met name speelt bij jongeren met een Gereformeerde Gemeente-achtergrond en relatief minder in bijvoorbeeld de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt.” “Dat is niet vreemd”, duidt Hans. “In de Gereformeerde Gemeenten ligt meer nadruk op oordeel dan op genade.”

"Als je door een rood stoplicht loopt, heeft niemand het erover. Maar wie aangeeft naar porno te kijken, kan meteen een oordeel verwachten."

Om mij heen zie ik veel ‘zapgedrag’. Als in een tv-reclame een halfnaakte vrouw te zien is, wordt er weggezapt, terwijl dit in een veilige omgeving als een gezin juist aanleiding zou kunnen zijn voor een goed gesprek.
Janneke knikt. “Dat zijn de meest relaxte momenten om over seksualiteit of porno te praten. Seksuele voorlichting van je ouders is, als het überhaupt gegeven wordt, veel ongemakkelijker. Iemand als relatiecoach Cocky Drost moedigt aan om dat soort alledaagse momenten aan te grijpen.”

“Er ligt een enorme lading op”, voegt Hans toe. “Als je door een rood stoplicht loopt, heeft niemand het erover. Maar wie aangeeft naar porno te kijken, kan meteen een oordeel verwachten. Waarom doen we over het ene gevaar luchtiger dan over het andere?”, vraagt hij zich af. Janneke: “Rondom het thema pornografie staat een gevarendriehoek: ‘Let op, het kan misgaan!’ En als er zo’n waas omheen hangt, worden mensen juist nieuwsgierig, denk ik dan.”

Wat willen jullie naar aanleiding van het onderzoek meegeven aan onze christelijke lezers?
Hans: "Uit ons onderzoek komt overduidelijk naar voren dat studenten massaal naar porno kijken en daarbij moeilijke gevoelens ervaren. Wij hebben als christenen daarin de taak het taboe te doorbreken en het gesprek aan te gaan. Overigens is het in dit gesprek van groot belang om uit het oordeel te blijven, zodat er ruimte ontstaat om de daadwerkelijke motieven van het kijkgedrag bespreekbaar te maken. Kijken naar deze motieven brengt ons verder dan de opgeheven vinger die zo vaak verbonden is met het kijken naar porno."

Janneke Janssen en Hans Dijkhuizen deden hun onderzoek als studenten aan de Christelijke Hogeschool Ede (CHE). Lees hier meer over de opleiding theologie aan de CHE.

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Seks
- Zelfbevrediging als christen: goed of fout?
- Vrouwen uit refowereld bespreken openlijk hun seksleven
- 3 leugens die christenen geloven over seks
- Seks voor het huwelijk: dit vindt relatiecoach Cocky Drost ervan
- Waarom seks voor het huwelijk geen goed idee is
Meer over Seks »

Lees hier meer over de Christelijke Hogeschool Ede

Reacties

A
Openheid, openheid, openheid.....ipv schaamte. Hoop dat het nog meer besproken wordt OVERAL!!

Goed initiatief van deze studenten!
K
"Overigens is het in dit gesprek van groot belang om uit het oordeel te blijven, zodat er ruimte ontstaat om de daadwerkelijke motieven van het kijkgedrag bespreekbaar te maken. Kijken naar deze motieven brengt ons verder dan de opgeheven vinger die zo vaak verbonden is met het kijken naar porno."

Dat zouden we als christenen nog veel vaker moeten doen.
Porno is als het zwemmen in een fuik. De eerste keer kun je er gemakkelijk uitkomen, maar zwem je verder dan wordt de fuik nauwer. In het pastoraat merk ik dat de drang om te kijken, sterker wordt naarmate je meer kijkt. Zoals eerder werd aangehaald, als je er mee worstelt, ga dan naar een vertrouwensman/vrouw die je vertrouwt en bij wie je je veilig voelt. Het komt niet alleen voor onder jongeren, maar ook bij mensen waarvan je het in eerste instantie niet zou verwachten. Het is een menselijke zwakheid. Maar dat hoeft niet zo te blijven.
Toon meer reacties (6)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Error: could not load events