holocaust
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Nieuws

22 oktober 2020 door Redactie

Nederlandse kerken belijden schuld voor nalatigheid tijdens holocaust: "Duistere erfenis"

Protestantse kerken gaan komende maand rondom de herdenking van de Kristallnacht hun schuld belijden voor hun nalatige houding ten opzichte van Joden tijdens de holocaust. Een aantal personen en organisaties uit de gereformeerde gezindte roepen op om zondag 15 november uit te roepen tot een zondag van verootmoediging en schuld. Er is een speciale handreiking opgesteld voor kerken die hier aandacht aan willen besteden. Ook de PKN gaat schuld belijden.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

“In de handreiking spreken kerken uit nalatig te zijn geweest in het beschermen en opkomen voor de bedreigde Joodse gemeenschap in ons land tijdens holocaust”, valt er in een verklaring te lezen. “Het feit dat we in 2020 herdenken dat 75 jaar geleden de Tweede Wereldoorlog eindigde, is de aanleiding tot dit initiatief.” De handreiking is onder andere ondertekend door ds. C. P. de Boer (CGK), ds D. J. Diepenbroek (HHK), ds R. ter Beek (GKv) en ds. A. A. A. Prosman (Gereformeerde Bond). Ze roepen kerken op om de teksten in de handreiking een plaats te geven in de eredienst van 15 november. Daarbij verzoeken ze de tekst niet te wijzigen.

Ook de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) gaat schuld belijden ten opzichte van de Joden. Scriba René de Reuver zal tijdens de Kristallnachtherdenking op 8 november een schuldbelijdenis uitspreken, zo maakt de kerk op haar eigen website bekend. Deze herdenking wordt live uitgezonden vanuit de Rav Aron Schuster synagoge in Amsterdam.

"Dit is een duistere erfenis die kerken met zich meedragen"

In de eerder genoemde handreiking wordt uitgelegd waarom een zondag van verootmoediging en schuldbelijden nodig is: “We weten dat de kerken tijdens de Tweede Wereldoorlog op bepaalde momenten stelling hebben genomen tegen de barbaarse maatregelen van de bezetter; en ook dat er christenen zijn opgestaan om bescherming te beiden aan Joodse medeburgers in nood. Maar in grote lijnen was er een neutrale houding. Er werd ook geen verband gelegd tussen de vernietiging van het Joodse volk en de plek die die dit volk ontving in de geschiedenis van Gods heil (Romeinen 9: 1-5). Dit is een duistere erfenis die de kerken met zich meedragen en die mede een verhindering is geworden voor het licht van het evangelie om helder in onze samenleving te schijnen.

Het past de kerken om nu gezamenlijk tegenover God schuld te belijden voor haar passieve houding bij de deportatie van het Joodse volksdeel in onze samenleving. We mogen eraan denken dat bij een oprechte erkenning van schuld zich door Godsbelofte van vergeving een nieuwe weg opent. In het gaan van een nieuwe weg moet duidelijk worden dat de kerken daadwerkelijk afstand hebben genomen van een schuldig verleden.”

Lees hieronder de volledige belijdenis van schuld:

Vanuit onze verbondenheid met de kerk van vroeger tijden en vanuit de erkenning dat wij al te lang onze stem niet hebben laten horen, belijden wij beschaamd onze nalatigheid ten aanzien van de Joodse gemeenschap en anderen aan wie door de kerken onrecht is aangedaan zowel voor, tijdens als ook in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog. We erkennen dat onze nalatigheid het volk betrof waaraan een blijvende bijzondere positie is toevertrouwd in de geschiedenis van Gods heil.

We zijn nalatig geweest toen het antisemitisme in het Europa van voor de oorlog toenam en wij onze stem daar niet tegen hebben verheven.

We zijn nalatig geweest toen ten tijde van de bezetting in steeds ernstiger mate anti-Joodse maatregelen werden genomen en wij bleven zwijgen.

We zijn nalatig geweest toen om ons heen Joodse medeburgers werden opgepakt en afgevoerd en wij dat hebben laten gebeuren.

We zijn nalatig geweest toen opgejaagde Joodse medeburgers bij ons een schuilplaats zochten en wij onze huizen voor hen gesloten hielden.

We zijn nalatig geweest toen wij ervoor kozen minder krachtig tegen de Jodenvervolging te protesteren ten einde de eigen gemeenteleden van Joodse komaf te beschermen.

We zijn nalatig geweest toen de realiteit van de vernietigingskampen bekend begon te worden en wij dat onrecht niet aan de kaak hebben gesteld.

We zijn nalatig geweest toen Joodse medeburgers terugkeerden uit de kampen en de onderduik en hun rechtmatige eigendommen weer opeisten en wij niet naar hen luisterden en hun rechten niet erkenden.

We zijn nalatig geweest toen Joodse families hun in de oorlog ondergedoken kinderen weer kwamen ophalen en wij hen hun kinderen niet meer wilden afstaan.

Het is met schaamte dat wij onze nalatigheid erkennen. Tegelijk erkennen we met dankbaarheid de moed van hen uit ons midden die wel hun stem verhieven en tegen het onrecht streden.

We gedenken hen die de moed hadden Joodse medeburgers bescherming te bieden en in die onderduik hun Jood-zijn te respecteren. Hun moed brengen wij respectvol in herinnering.

We noemen met dankbaarheid hen die na de oorlog de Joodse kinderen in de onderduik weer toevertrouwden aan hun Joodse families.

We erkennen dat velen die moed en dat respect niet opbrachten. Het belijden van nalatigheid houdt het voornemen in dat wij, die niet anders en beter zijn dan de generaties die ons voorgingen, verplicht zijn lering te trekken uit wat wij nu als schuld benoemen.

Het is ons gebed dat God ons onze tekortkomingen vergeeft, onze schuld verzoent en onze harten vernieuwt. Moge Gods Geest ons verlichten om in onze dagen moedig het kwade te weerstaan waar het zich manifesteert in antisemitisme en vreemdelingenhaat, opdat wij niet opnieuw nalatig zullen zijn.

Wij verootmoedigen ons tegenover de Joodse gemeenschap van onze dagen. We nemen de verplichting op ons, ons naar vermogen in te zetten voor de veiligheid van de Joodse gemeenschap in ons land.

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Reacties

H
Wanneer je schuld belijdt en vervolgens BDS of andere organisatie steunt die Israel willen boycotten en/of vernietigen heeft een schuldbelijdenis geen enkele waarde.
H
Heel positief wat mij betreft. Ik weet dat er verschillend over gedacht wordt, maar het signaal wat afgegeven wordt is constructief.

Wat me dan wel weer (niet) verbaasd is dat de GerGem niet mee ondertekend. In wat voor bubbel leef je dan? Was de houding van Ds. Kersten zo positief? Nu een kans om dat recht te zetten, en je wijst het weer af. Hoe vast kun je zitten in eigen gelijk.
K
Enerzijds goed dat deze schuldbelijdenis wordt uitgesproken. Anderzijds moet men wel heel goed beseffen dat degenen die de schuldbelijdenis uit spreken, dit doen als kerkelijke gemeenschap, en geen oordeel uitspreken over de mensen die toen de gemeenschap vormden. Het is ook niet zomaar dat er 75 jaar voor nodig is. De mensen die toen de gemeenschap vormden, leven nu niet meer.
Toon meer reacties (5)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen