Ds. J. J. van Eckeveld
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

God

17 augustus 2020 door Jeffrey Schipper

GerGem-predikant worstelt met verdeeldheid: "Soms denk ik wel eens: waar zijn we mee bezig?"

Een steen in de kerkelijke vijver van de Gereformeerde Gemeenten. Dat is wat een nieuw boek van ds. G. Hoogerland eerder dit jaar losmaakte. De GerGem-predikant riep zijn kerkverband op om kerkelijke verdeeldheid te belijden als zonde en eindelijk eens écht werk te maken van eenheid. Ds. J. J. van Eckeveld constateert dat zijn oproep mede door corona uit beeld is verdwenen. Ten onrechte, stelt de voorzitter van het deputaatschap Kerkelijke Eenheid binnen de GerGem in gesprek met CIP.nl.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

“De nood die dominee Hoogerland voelt, voel ik ook”, maakt Van Eckeveld duidelijk. “Kinderen van God zijn door kerkmuren van elkaar gescheiden. Soms wantrouwen ze zelfs elkaar. Hoogerland riep ons eerder dit jaar op om alles te doen wat in ons vermogen ligt om elkaar te vinden. Niemand kan tegen die oproep zijn, maar de werkelijkheid is weerbarstig.”

"We hebben niet alleen te maken met de gecompliceerdheid van verschillende kerken, maar ook met bepaalde stromingen binnen één kerk."

Wat maakt die praktijk zo weerbarstig?
“Het onderlinge vertrouwen is onvoldoende”, antwoordt de emeritus-predikant. “Voor een deel herkent de Gereformeerde Gemeente in Nederland (GGiN) zich in ons kerkverband. Maar een deel van de GerGem staat te ver van hen vandaan. En er zouden meer voorbeelden te noemen zijn. Dit maakt duidelijk hoe gecompliceerd het ligt. Dat kunnen we allemaal constateren, maar daar zou het niet bij mogen blijven. Daarom vind ik het zo indringend dat ds. Hoogerland zich afvraagt of we de verdeeldheid als schuld beleven. Zijn boek heb ik gelezen als een oproep om dat in het oog te houden. We mogen nooit wennen aan het feit dat we elkaar erkennen als medechristenen, maar op zondag toch weer naar onze eigen kerk gaan.”

Het lijkt erop dat er op zondag andere wetten dan doordeweeks. In interkerkelijke bijeenkomsten is het op een dinsdag- of vrijdagavond heel goed mogelijk om samen te bidden en te zingen. Maar op zondag geldt een andere meetlat.
“Ik heb als voorzitter van het deputaatschap Kerkelijke Eenheid talloze gesprekken over kerkelijke eenheid gevoerd. We begrijpen en respecteren elkaar. Maar kerkelijke eenheid is een brug te ver. Dan wordt gesteld dat men met bepaalde predikanten niet in één kerk zou kunnen zitten. We hebben niet alleen te maken met de gecompliceerdheid van verschillende kerken, maar ook met bepaalde stromingen binnen één kerk. Dat maakt het heel erg ingewikkeld.

Laten we niet vergeten dat er na de kerkscheuring in 1953, waaruit de GGiN ontstond, veel is veranderd. De verhoudingen met hen stonden enorm op scherp. Inmiddels gaat het er veel vriendelijker aan toe. Denk ook aan onze relatie met de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK). Daar zijn broeders met wie we ons verbonden voelen. Maar anderen staan te ver van ons vandaan vanwege te grote verschillen. Het laatste wat ik wil is dat we dingen gaan forceren, maar laten we bidden dat we die schuld waar ds. Hoogerland het over heeft als schuld gaan beleven.”

"Ik zie wel degelijk de meerwaarde van onze gesprekken. Er is meer begrip ontstaan voor elkaar."

Er zijn nog heel wat stappen die voorafgaan aan kerkelijke eenheid. Zo zijn er dominees uit de CGK die zich voor een groot deel geestelijk herkennen in broeders uit de GerGem. Zij zouden dan toch ook kunnen preken op kansels binnen de GerGem?
“Kanselruil is voor de kerk waartoe ik behoor een brug te ver. Men is bang dat bepaalde gemeenten vervolgens predikanten uitnodigen die in andermans ogen niet bij ons thuis horen. Dan zou er een ontwikkeling op gang komen waar je als kerk geen grip op hebt. Daarom is de tijd nu nog niet rijp voor kanselruil.”

Maar hoe kan de oproep van ds. Hoogerland dan wél concreet gemaakt worden?
“Dan kom ik toch uit bij het deputaatschap Kerkelijke Eenheid. Dat is de plek om daarmee bezig te zijn en daar wordt ervaren hoe ingewikkeld deze situatie is. Hoogerland weet dit ook, maar vanwege de nood voelde hij zich geroepen om er door middel van een boek en interview uiting aan te geven. In de hoop dat God het zegent en mensen zich afvragen waar we mee bezig zijn. Net na het verschijnen van zijn boek was het een onderwerp van gesprek in de GerGem. En nu hoor ik er geen woord meer over.”

Hebben de gesprekken over eenheid met de GGiN, CGK en HHK eigenlijk wel zin?
“Jazeker! Door gesprekken worden misverstanden en vooroordelen weggenomen. Zo denken sommigen dat er in de GerGem voortdurend vanuit de uitverkiezing wordt gepreekt zonder aanbod van genade. Nog niet zo lang geleden heb ik namens ons deputaatschap een lezing gehouden over Schriftuurlijk-bevindelijke prediking. Ook broeders uit andere kerken konden daarmee in grote lijnen instemmen. Als het gaat over de kerkleer zijn de verschillen niet zo groot. De publicaties van ds. M. Golverdingen hebben er ten aanzien van de GGiN daaraan bijgedragen. Van beide kanten werd erkend dat dit een eerlijke weergave van de kerkscheuring in 1953 is geweest. Daarom is het zo verdrietig dat we zoekend naar eenheid niet verder komen.”

"Generaliserend gesproken wordt er in de GerGem vlugger gezongen dan in de GGiN. Voor veel mensen is dit iets heel wezenlijks."

Maakt dit u wanhopig of gefrustreerd?
“Soms denk ik wel eens: waar zijn we mee bezig? Maar ik zie wel degelijk de meerwaarde van onze gesprekken. Er is meer begrip ontstaan voor elkaar. We denken milder over elkaar dan vroeger het geval was.”

Verschillen tussen kerken gaan vaak ook over sociaal-culturele aspecten. Speelt de kerkelijke sfeer ook mee?
“Dat klopt. Denk aan het zangtempo. Generaliserend gesproken wordt er in de GerGem vlugger gezongen dan in de GGiN. Voor veel mensen is dit iets heel wezenlijks. Als sommige kerkgangers in een dienst komen waar te snel gezongen wordt, krabt men algauw achter de oren. Denk ook aan hoe men gekleed gaat. In de GerGem ziet men meer kleuren dan bijvoorbeeld bij de Oud Gereformeerden. Natuurlijk is dit niet de kern van de zaak, maar dit soort verschillen spelen op de achtergrond wel degelijk mee. Ook al is de prediking niet wezenlijk anders, een andere sfeer leidt tot een unheimisch gevoel.”

Ds. A. A. Egas zou graag eens op een kansel in de GerGem preken. Geldt dat andersom ook? Zou u in de CGK willen preken?
Ter illustratie verwijst Van Eckeveld naar de christelijke gereformeerde kerk in Driebergen. “Mijn opa was daar jarenlang ouderling en als kind heb ik daar veel in de kerk gezeten. Ik draag die gemeente een warm hart toe. Voor mezelf zou ik het prachtig vinden om daar tijdens een kerkdienst voor te gaan. Maar dat doe ik niet omdat het tegen alle kerkelijke regelingen in zou gaan en dat is het laatste wat ik wil.”

Ook aan het einde van het interview benadrukt Van Eckeveld de noodzaak van de kerkelijke verdeeldheid beleven als “schuld”. “De nood moet op ons hart gebonden worden. Ook bij mezelf.”

Lees ook: Ds. Hoogerland wil dat GerGem haar aandeel in kerkelijke verdeeldheid belijdt als zonde en Waarom een GerGem-predikant mij een vreugdesprongetje liet maken.

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Eenheid
- Waarom een GerGem-predikant mij een vreugdesprongetje liet maken
- Ds. Egas treurt over opgetrokken kerkmuren in reformatorische gezindte: "De kerk verliest als zout der aarde haar kracht"
- Ds. Hoogerland wil dat GerGem haar aandeel in kerkelijke verdeeldheid belijdt als zonde
- Ds. Gerrit de Fijter strijdt tegen kerkelijke verdeeldheid: "Christenen leven te veel in een bubbel"
- In christelijk Nederland voel ik mij vaak een tweederangschristen
Meer over Eenheid »

Reacties

D
Als we de kerkelijke verdeeldheid als schuld beleven, gaan we er ook wat aan doen. Dan moeten er stappen gezet worden. Als je wilt wachten tot je volkomen op één lijn ligt met, bijvoorbeeld, de reformatorische kerken, kun je wachten tot sint-juttemis. De stappen hoeven niet direct zo groot te zijn, maar zet nu a.u.b. eens een stap. De geluiden dat de tijd nog niet rijp is en dat we niet helemaal op één lijn liggen worden nu al jaren gehoord en daar blijft het, helaas, bij. Ga, in afhankelijkheid van de Koning van de kerk, aan de gang en versch
B
Iedere christenen wil wel eenheid, maar zij denken God Zelf tekort te doen als ze sommige (bij)zaken laten voor wat het is. En dat is wel het laatste wat een christen wil. Zolang bijzaken als hoofdzaken worden ervaren komt die eenheid er volgens mij dan ook niet.
D
Ga, in afhankelijkheid van de Koning van de kerk, aan de gang en verschuil u niet langer achter argumenten, die toch niet veranderen.
Toon meer reacties (34)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen