Gilbert Thera
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

God

17 juni 2020 door Patrick Simons

Gilbert Thera open over racisme: "Als ik het zwembad inging, ging iedereen het zwembad uit"

Racisme bestaat niet in Nederland? “Ik zou willen dat het zo was”, reageert voorganger Gilbert Thera. Hij sprak uitgebreid over racisme en noemde daarbij verschillende voorbeelden uit zijn eigen leven. Volgens Thera is het als christenen belangrijk om in te zien dat we verschillend zijn, maar dat Jezus ons verbindt: “Mensen zeggen wel eens: ik ben kleurenblind, God is kleurenblind. Dat klinkt heel mooi en vroeger zei ik dat ook. Maar het is onzin. God ziet verschil. Hij heeft juist diversiteit gemaakt.”

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

Redacteur Patrick Simons besprak dit artikel in de CIP Podcast. Beluister het fragment vanaf minuut 1:40.

Thera vertelt dat racisme hem raakt en dat hij weet dat er mensen zijn die denken dat er in Nederland geen racisme is. “Ik zou willen dat dat zo was”, stelt hij, om vervolgens een verhaal uit zijn jeugd te vertellen. “Ik was een jaar of elf en was aan het knikkeren met een vriendje. Gewoon heel braaf, we deden niets verkeerd. Bij gebrek aan een kuiltje knikkerden we tegen de muur van een huis. We waren leuk aan het spelen, toen er een mevrouw uit het huis kwam gerend met een bezem. Ze wilde ons slaan. Ze zei: “Ik moet geen..” en dan zou je allemaal piepjes krijgen “..voor mijn deur”. We renden voor ons leven. Alleen maar knikkeren. Meer deden we niet."

"Dit heeft niets met links of rechts te maken, maar met recht. Jezus is niet politiek gekleurd."

Dit gebeurt volgens de voorganger nog steeds. “Als je maar het juiste kleurtje hebt, kun je getuigen van dit soort incidenten. Ik wil je alvast waarschuwen. Het gaat waarschijnlijk af en toe schuren vandaag. Misschien wil je wegzappen. Als je er niet aan toe bent, prima. Ik neem je niets kwalijk. Maar voor hen die het gesprek aan willen gaan, is deze bijdrage. Ik zal gaandeweg ook wat verhalen uit mijn eigen leven delen. Niet voor medeleven, maar voor context. Ik vond het heel spannend om dit te doen. Want als je hierover gaat praten, kan het zijn dat mensen je in een politiek hokje willen duwen. Als je hierover praat, ben je automatisch links. En als je dit raar vindt, ben je automatisch rechts. Maar weet je, volgens mij heeft dit niets met links of rechts te maken, maar met recht. Jezus is niet politiek gekleurd, Hij houdt van recht en rechtvaardigheid.”

God is niet kleurenblind
Thera leest een gedeelte uit Micha 6 voor waar het gaat over eerlijk en rechtvaardig zijn tegenover je naaste. “Dat is de eerste stap als we dit gesprek aan willen gaan. Doe wat eerlijk en rechtvaardig is voor je naaste. Ik wil jullie meenemen naar Galaten 3:28. ‘Omdat jullie in Jezus Christus geloven, vormen jullie een eenheid. Joden en niet-Joden, slaven en vrije mensen, mannen en vrouwen. Verschillen zijn niet belangrijk meer. Door Christus vormen we een eenheid.’ Met andere woorden: er zijn dus nog steeds verschillen. Maar waar de verschillen ons eerst verdeelden, is het nu Christus die ons verbindt.

Mensen zeggen wel eens: ik ben kleurenblind, God is kleurenblind. Dat klinkt heel mooi en vroeger zei ik dat ook. Maar het is onzin. God ziet verschil. God heeft diversiteit gemaakt. Die diversiteit laat juist zien hoe groot God is. Als wij dan allemaal gaan roepen dat we kleurenblind zijn en zeggen dat we allemaal hetzelfde zijn, ontnemen we de grootsheid van de schepping. We halen dan de enorme creativiteit van de Schepper weg. We ontkrachten het door te zeggen dat we allemaal hetzelfde zijn.”

“God is niet kleurenblind”, vervolgt de voorganger. “En ik ben ook niet kleurenblind. Maar ik weet wel dat God voorbij onze kleuren kijkt en ons verbindt door Jezus. Wij zijn niet hetzelfde. Jij en ik zijn verschillend en dat is meer dan oké. Diversiteit is Zijn uitvinding. En die diversiteit is nodig omdat we alleen samen de lengte, breedte, diepte en hoogte kunnen begrijpen. Alleen samen kunnen we de liefde van Christus kennen die alle kennis te boven gaat. Die diversiteit is nodig om te zien hoe groot God is. We zijn verschillend, maar door Jezus zijn de verschillen niet meer leidend.”

(H)erken verschillen!
Het besef dat we verschillend zijn, is volgens Thera ontzettend belangrijk. “Dan kunnen we misschien ook begrijpen dat onze perspectieven anders zijn. Ik denk dat het herkennen en erkennen van onze verschillen de eerste stap is in rechtdoen aan de ander in dit gevoelig onderwerp. Het is net als een band. Het zou wat zijn als een gitarist zou zeggen dat hij hetzelfde is als de drummer en zijn gitaar gaat behandelen als een drumstel. Dan heb je probleem. Of als de zanger dat doet met de microfoon. Die verschillen zijn nodig zodat het als een geheel zou klinken. Verschillen zijn zo belangrijk. Juist als we die kennen en herkennen en ons dienend opstellen, wordt het een mooi geheel. Dat is met een band ook zo. Iedereen wil elkaar dienen en maakt ruimte voor elkaar. De beste bands zijn bands waar muzikanten ruimte maken voor de ander om te spelen en te shinen.”

"Bij een gemiddeld wit gezin gaat de stamboom eeuwen terug. Bij een zwart gezin stopt het. Bij een plantage."

Het (h)erkennen van verschillen is ook in het leven ontzettend belangrijk, zegt Thera. “Zie de pijn van de ander, herken het en erken het. Zie het niet als een aanval. Bij ons thuis is het soms best een troep. Dat is best onhandig. Je kunt struikelen en pijn krijgen. Stel dat mijn dochter valt omdat er iets niet is opgeruimd. Ze huilt, ze heeft pijn. Ze is gevallen door iets wat ik heb laten slingeren. Dan kan ik het als een aanval zien dat ze pijn heeft. Maar ik kan haar ook liefde geven, naar haar luisteren en haar pijn de ruimte geven. Snap je wat ik bedoel? Als iemand pijn heeft, is dat geen aanval op jou. Andersom geldt hetzelfde. Zie de verbazing en de schrik bij die ander niet als een ontkenning van jouw pijn. Neem die persoon mee in jouw reis.”

Thera noemt een reactie die hij op Facebook las. “Dat was van een persoon die dezelfde Jezus volgt als jij en ik. Die persoon zei: “Het was niet mijn zweep op jouw rug. Dus door.” Hoe kan je het zeggen? Hoe kun je zo ongevoelig zijn? Die zin deed zo’n pijn. Ik heb echt geworsteld. Ik zei tegen God, vergeef me, maar ik zei het wel: “Hoe kan een volgeling van Jezus dit zeggen?” Durf je te verdiepen in de oorsprong van de pijn. Er is in de schoolboeken zo weinig verteld. Thuis hebben we dat ook gemerkt. Hoe meer mijn vrouw zich verdiepte in het slavernijverleden van Nederland, des te meer ze het voelde. Als je een gemiddeld wit gezin hebt en je kijkt de stamboom in, kun je eeuwen teruggaan. Pak een gemiddeld donker gezin en het stopt bij een plantage.”

Boze mensen
Volgens de voorganger hebben we inmiddels lang genoeg weggekeken en gebagatelliseerd. “Ik heb er zelf ook aan meegedaan. Ik dacht altijd: ik wil best naar je luisteren, maar dan moet je wat minder boos doen. Maar vroeger had je bij Sesamstraat Gerda Havertong. Zij probeerde het heel lief en begripvol. In de jaren 80. We zijn nu bijna veertig jaar verder. Het zijn die boze mensen die iets hebben losgebroken. Soms heb je dat nodig.”

Thera stelt dat we de verschillen onder ogen moeten durven zien en tegelijkertijd de eenheid moeten zoeken in Jezus. “Maar net als in een huwelijk betekent eenheid niet dat het nooit zal knallen. Af en toe knalt het gewoon en vind je elkaar niet. Maar juist omdat je ervoor kiest om één te zijn, wil je het laten schuren en elkaar blijven zoeken. Durf je te verdiepen in de oorsprong van de pijn, hoe onprettig dat ook voelt. Daar ligt echt werk voor de witte Nederlander. De gekleurde Nederland heeft het doorgaans al genoeg gevoeld.”

Opnieuw komt hij met een voorbeeld uit zijn eigen leven. “Ik zat nog op de basisschool en we gingen als vakantie op gezin. Ik ging zwemmen. Ik was te jong om te weten wat racisme was. Maar als ik het zwembad inging, ging iedereen het zwembad uit. Ik ging het zwembad uit, mensen gingen het zwembad in. Ik vond dat grappig. Mijn vader vroeg wat ik aan het doen was, zei ik: “Als ik het zwembad inga, maken al die mensen ruimte voor mij, lief he?” Mijn pa zag echter wel wat er speelde en we gingen naar een ander hotel.

Neem jezelf niet te serieus
Het brengt Thera bij het volgende punt van zijn overdenking. “Compassie is mooi, maar als het daadwerkelijk een brug slaat, heb je trouw nodig. Wanneer je daadwerkelijk een brug hebt gebouwd, loop je namelijk het risico dat er van twee kanten verkeer komt. En dan zou het wel eens krap kunnen worden op die brug. Het zou kunnen gaan schuren en de brug kan heel oncomfortabel worden. Maar juist dan moeten we trouw worden in die liefde. Want dan kan ik wellicht aannemen dat jouw woorden, die mij kwetsten, niet kwetsend zijn bedoeld. En dan kan jij wellicht aannemen dat mijn pijn, die erg ongemakkelijk kan voelen voor jou, niet bedoeld is als veroordeling, maar als uiting van pijn. Dan zouden we misschien elkaar niet langer in een hoek drijven, maar het gesprek aangaan. Erkennen wat er mis is gegaan in het verleden, herkennen wat er nu nog steeds scheef is en samen kijken naar wat wij eraan kunnen doen. Samen. Want alleen samen kunnen wij het virus dat racisme heet overwinnen.”

"Het plafond van de kerker, waar duizenden slaven vastzaten, was de vloer van de kerk waar god aanbeden werd."

Bij het derde punt benadrukt de spreker dat we onszelf niet te serieus moeten nemen, maar God wel. “Wanneer we stap 1 en 2 volledig hebben doorlopen zijn we klaar voor stap drie. Maar we moeten hier niet te snel naartoe willen gaan. Soms moet de pijn er eerst uit voor je naar de oplossing kunt gaan. Het gaat alleen lukken als we bereid zijn om onszelf niet te serieus te nemen. Het gaat niet om jou, het gaat niet om mij. Het gaat zelfs niet om mijn pijn. Ja, ik wil dat je mijn pijn ziet, hoort en voelt. Dat is ook iets Bijbels. Als één lid lijdt, lijden alle leden mee. Wij zijn lid van deel van één lichaam. Als iets mij kwetst, kwetst het jou ook."

Kerk boven de kerker
Toch zeg ik dat het niet om mijn pijn gaat, maar om Hem en Zijn pijn. Ik geloof dat Hij ook pijn heeft wanneer wij lijden. Hij lijdt met ons mee. Jezus voelt mee. Vrijwel iedereen van kleur die Nederlands spreekt maakt mee dat men vraagt of je geadopteerd bent omdat je zo goed Nederlands spreekt. Alsof, wanneer je uit een gekleurd gezin komt, je niet goed Nederlands kunt praten. Dat zijn dingen die in ons systeem en in ons land zitten. Pas als we het erover hebben, kunnen we gaan werken aan een oplossing. We kunnen heel mooi in de kerk komen met onze liederen en onze woorden, maar uiteindelijk is het belangrijk om deze drie dingen te doen. God vraagt drie dingen van je die ik vandaag heb belicht in het kader van racisme. Maar dit kun je natuurlijk toepassen op alle vormen van onrecht.”

Thera vertelt over een gesprek met een vriend die voor International Justice Mission (IJM) werkt. “Ze waren in Ghana. Daar bezochten ze een fort wat vroeger een heel belangrijk punt voor de West-Indische compagnie. De slaven werden daar verzameld en verscheept naar de koloniën van in dit geval Nederland. Ze werden bij het fort in een kerker vastgezet terwijl ze aan elkaar vastgeketend waren. Duizenden slaven zaten daar vast. Het plafond van de kerker was de vloer van de kerk. Op zondag werd God aanbeden in die kerk. Mensen stonden met handen gevouwen of omhoog op de vloer die het plafond van de kerker was. Het deed me denken aan een quote van Paul Scanlon:

‘Het gif van white supremacy zit zo diep bij ons omdat de hoektanden die het bij ons naar binnenbrachten niet de naam van de duivel hebben gekregen maar de naam van God.’

Natuurlijk, ik weet dat er nog heel veel meer scheef zit in de wereld. Dat is ook wat je vaak hoort wanneer je praat over racisme. Ja maar dan moet je ook dit doen of dat aanpakken. Lieve vrienden, laten we alsjeblieft niet schuilen achter onrecht om te stoppen met recht te doen. Als je alles gaat benoemen en daardoor niets doet, gebeurt er niets. Laten we één ding tegelijk doen."

Redacteur Patrick Simons besprak dit artikel in de CIP Podcast. Beluister het fragment vanaf minuut 1:40.

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Racisme
- Waarom Black Lives Matter een gevaarlijke anti-christelijke beweging is
- Arjen ten Brinke zwijgt niet langer over racisme: "De kerk heeft geen schone handen"
- Waarom een christelijke zwarte vrouw zich verzet tegen Black Lives Matter
- Theoloog juicht deze video over Zwarte Piet en racisme toe
- Volgens Rocco Rausch houdt Black Lives Matter iedere christen een spiegel voor
Meer over Racisme »

Reacties

J
Ik weet niet of je het artikel goed hebt gelezen, maar er is geen enkel moment waar Gilbert het woord 'blanke overheersing' in zijn mond neemt. Durf je met je reactie werkelijk te suggereren dat het eigenlijk hun eigen schuld is?

Ik heb zelf ook te lang de illusie gehad dat het allemaal wel meeviel met racisme in Nederland.

Het is triest met ons gesteld als we vanuit onze vooringenomenheid niet kunnen luisteren naar een oprecht en constructief verhaal zoals Gilbert dat hier vertelt.



“ Maar als ik het zwembad inging, ging iedereen het zwembad uit. Ik ging het zwembad uit, mensen gingen het zwembad in”



Iedereen en allemaal??

Lijkt me toch wel een beetje sterk!
J
Wanneer je ervaart dat je achternaam je kansen op een baan verkleint of dat je uiterlijk de kans op aanhoudingen door de politie vergroot, doet dat pijn. Zelfs al ben je succesvol en zelfs al ben je een doorzetter die elke kans aangrijpt. Het lijkt me bovendien extra kwetsend wanneer iemand die zelf geen slachtoffer is komt uitleggen dat je 'in een slachtofferrol zit' en dat je daar nu maar eens uit moet stappen. Dat is niet bepaald een poging om, zoals Gilbert Thera vraagt, je te verdiepen in de oorsprong van de pijn van de ander.
Toon meer reacties (4)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen