Frank Heikoop en Geert van Dartel
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Nieuws

12 juni 2020 door Jeffrey Schipper

Terugblik op ophef over Israël-brief: Raad van Kerken steekt hand in eigen boezem

“Met de brief beantwoordden we een noodkreet van kerkleiders uit Israël. We hebben onzorgvuldig gehandeld door in de ‘auto’ van de Wereldraad van Kerken te stappen en niet zélf een brief op te stellen.” Namens de Raad van Kerken steekt voorzitter Geert van Dartel (rechts op de foto) de hand in eigen boezem. Er ontstond ophef nadat de Raad deze brief van de Wereldraad van Kerken en de Middle East Council of Churches (MECC) ondersteunde. Ook Christenen voor Israël mengde zich in het debat. CvI-voorzitter Frank Heikoop (links op de foto) en Van Dartel blikken terug op hun briefwisseling en de ontstane commotie.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

Redacteur Jeffrey Schipper bespreekt dit artikel in de CIP Podcast. Beluister het fragment vanaf minuut 16:18.

Waar gaat het meningsverschil over? Israël is van plan om een stukje van de Westelijke Jordaanoever onder Israëlisch bestuur te plaatsen. Dat is tegen het zere been van de internationale politiek. Dit gebied is ongeveer het meest omstreden stukje aarde ter wereld. Veel mensen vinden dat Joden niet het recht hebben om daar te wonen. Het zou een Palestijnse staat moeten worden. Dit plan van Israël was de aanleiding voor de Wereldraad van Kerken om een brief te sturen aan alle Europese ministers van Buitenlandse Zaken. De brief werd ondersteund door de Nederlandse Raad van Kerken.

"Niet alleen het internationale recht, maar ook de Gods Woord zou een bron moeten zijn waar de Raad van kerken uit zou moeten putten."

Heikoop laat tegenover CIP.nl weten geen moeite te hebben met de inzet van de Raad van Kerken voor een rechtvaardige wereld. “Wij verwijten hen ook niet dat ze twijfels hebben over de Israëlische soevereiniteit in Judea en Samaria. Over dit plan is ook in Israël zelf veel verdeeldheid. Maar je kunt niet zomaar als kerken de EU oproepen om Israël te veroordelen en de handelsverdragen met het land op te schorten. Bovendien vraag ik mij af of een Raad van Kerken zich überhaupt met politieke zaken zou moeten bezighouden. Daar komt nog bij dat ik ze niet hoor over Iraanse plannen om Israël, de enige democratie in het Midden-Oosten, van de kaart te vegen. De verontwaardiging is selectief.”

Niet alleen de Raad van Kerken, ook wereldleiders en een aantal kerkleiders in Israël zijn van mening dat Israël het internationaal recht schendt door delen van de Westelijke Jordaanoever onder Israëlisch bestuur te willen plaatsen. Waarom spreekt CvI zich hier niet tegen uit? “Het is maar de vraag of dat wat Israël doet in strijd is met internationaal recht. De gebieden waar het nu overgaat zijn in 1967 door Israël veroverd van Jordanië. Als je als land wordt aangevallen, mag je je grondgebied verdedigen en hoef je veroverd gebied na een oorlog niet terug te geven. Daarnaast spreekt de Bijbel zich uit over de landbeloften voor Israël. Niet alleen het internationale recht, maar ook de Gods Woord zou een bron moeten zijn waar de Raad van kerken uit zou moeten putten.”

‘De brief van CvI en de publicatie ervan op hun website leidde tot vele mails aan het adres van de Raad. Daaronder zaten helaas ook vele beledigende, haatdragende en zelfs dreigende reacties’, schreef de Raad van Kerken eerder. CvI voelt zich hier niet verantwoordelijk voor, maar benadrukt tegen elke vorm van belediging of bedreiging te zijn. “Het Israëlisch-Palestijnse conflict ligt enorm gevoelig, veel mensen maken zich grote zorgen en hebben deze zorgen geuit naar de Raad. Ik kan vertellen dat we als CvI ook vaak reacties binnenkrijgen die verre van netjes zijn. Wij hebben een scherpe maar correcte brief naar de Raad van Kerken gestuurd.” CvI riep haar eigen achterban op om protestbrieven naar de Raad van Kerken te schrijven. ‘En zorg dat in je brief en e-mail in je woordkeus je vriendelijkheid aan alle lezers bekend zal zijn’, zo stond in de oproep van CvI.

"We hebben onzorgvuldig en overhaast gehandeld. We hebben verzuimd om dit voor te leggen aan alle lidkerken en geassocieerde leden."

Geert van Dartel, als Raad van Kerken hebben jullie spijt betuigd. Waar hebben jullie concreet spijt van?
“We hebben onzorgvuldig en overhaast gehandeld.”

Wat bedoelt u met die onzorgvuldigheid? Dat jullie opriepen tot sancties?
“Dat is een misverstand”, maakt Van Dartel duidelijk. “Er is niet opgeroepen tot sancties. Wel is er sprake van een pleidooi om het internationale recht na te leven.” In de brief van de Wereldraad wordt opgeroepen tot het opschorten van het EU-associatieverdrag met Israël. Zo is het volgende te lezen in de brief: ‘De WCC (Wereldraad van Kerken, red.) en de MECC (Raad van Kerken in het Midden-Oosten, red.) roepen de EU dan ook op ervoor te zorgen dat aan dergelijke annexatie reële gevolgen worden gegeven, zoals die welke de Europese Unie heeft aangenomen als reactie op de annexatie van de Krim door Rusland. Bovendien, als de staat Israël doorgaat met de geplande annexatie, moet de EU de associatieovereenkomst EU-Israël zeker opschorten.’

“De onzorgvuldigheid heeft betrekking op het volgende: Als Raad van Kerken hebben we op 18 mei verschillende oproepen ontvangen van kerken uit Israël die protest aantekenen tegen de aangekondigde inlijving van de Westelijke Jordaanoever”, vervolgt de RvK-voorzitter. “Als reactie op die noodkreet hebben we gemeend dat het goed zou zijn om de brief van de Wereldraad en MECC te ondersteunen als een adhesiebetuiging. We hebben verzuimd om dit voor te leggen aan alle lidkerken en geassocieerde leden.”

Waarom houden jullie je als Raad van Kerken met internationale politiek bezig? Onder de lidkerken vallen ook gelovigen die het wél eens zijn met het huidige beleid van de Israëlische regering.
“Waar het omgaat is dat we de grote zorg van kerkleiders uit het ‘heilige land’ naar voren wilden brengen. We vinden dat die gehoord moet worden. Als Israël die voornemen uitvoert, wordt de weg naar vrede afgesloten. Tegelijkertijd moeten we nu concluderen dat we als Raad niet in staat zijn om hierover namens de kerken in Nederland op basis van consensus uitspraken te doen. In de afgelopen weken is mij nog duidelijker geworden hoezeer de visies uiteenlopen. Sommigen zijn zeer begaan met de christenen in het ‘heilige land’ en de Palestijnse zaak, anderen zijn huiverig voor iedere verbinding van religie en politiek en weer anderen zijn vanuit het geloof zeer verbonden met het Joodse volk en de staat Israël. Voor al die overtuigingen is plaats binnen de Raad van Kerken.”

"Waar het omgaat is dat we de grote zorg van kerkleiders uit het ‘heilige land’ naar voren wilden brengen. We vinden dat die gehoord moet worden."

Hoe had de Raad van Kerken met de kennis van nu moeten handelen?
“We hadden op basis van de beschikbare stukken een eigen brief over het voornemen van de Israëlische regering moeten opstellen. Het is te gemakkelijk om in de auto van een ander te stappen. De verklaring van de Wereldraad van Kerken en MECC hadden we moeten wegen in de context van de Nederlandse kerken en samenleving. En dat is niet gemakkelijk. De kloven ook hier zijn groot.”

Christenen voor Israël merkt op dat jullie een eenzijdige focus op Israël hebben. ‘Wanneer heeft de RvK zich bij de minister beklaagd over de raketten uit Gaza, over de bonussen die Palestijnse terroristen krijgen als ze Joden vermoorden, over de weigering van Palestijnen om te onderhandelen over vrede, over de Palestijnse leider Abbas, die zegt dat er geen enkele Jood in een toekomstig Palestina mag wonen?’, zo vraagt CvI zich af.
“Ik praat hier graag over door met CvI (binnenkort heeft Geert van Dartel een afspraak met CvI-voorzitter Frank Heikoop, red.). “Wij zijn wel degelijk gevoelig voor de veiligheidsvraag van Israël. Ons wordt selectieve verontwaardiging en partijdigheid verweten. Laten we niet uit het oog verliezen dat de Raad van Kerken een platform is van achttien lidkerken en geassocieerde leden. Kerken die over zeer hechte banden met Israël beschikken zouden hun overtuiging binnen onze Raad naar voren moeten brengen. We vormen geen instituut met een centrale agenda. Wat wij communiceren is vanuit de kerken afkomstig. Critici zouden onze rol dan ook niet moeten overschatten.”

Behoort het terugtrekken van jullie brief tot één van de mogelijkheden?
“We hebben geen brief geschreven, maar adhesie betuigd aan een schrijven van Wereldraad en Raad van Kerken van het Midden-Oosten. Maar op de website van de Raad van Kerken hebben we na de laatste plenaire vergadering onze positie verhelderd. Drie van de achttien kerken konden daar niet in mee gaan. Ik heb met CvI-voorzitter Frank Heikoop een goed telefoongesprek gehad. Nu is het zaak om de beschadigde relaties te herstellen. Verder kan ik nu niet vooruitkijken”, aldus Van Dartel.

CvI-voorzitter Frank Heikoop is van mening dat als de Raad van Kerken met de mond belijdt dat het Joodse volk belangrijk is, dat ook moet worden gepraktiseerd. “Je kunt niet voor goede contacten met Israël zijn en tegelijkertijd een boycot van het land steunen. En als de Raad zich zo verbonden voelt met de Joodse gemeenschap, waarom wordt de Europese Unie er dan bij betrokken? De bezwaren die in de brief worden geuit, worden ook door veel Joden herkend. Ik zou dan ook zeggen: neemt contact op met de Israëlische ambassadeur in Nederland, schrijf een brief naar premier Netanyahu en laat de Europese Unie erbuiten.” Hij hoopt dat de Raad van Kerken de ondersteuning van de inmiddels veelbesproken brief aan minister Blok terugtrekt.

Redacteur Jeffrey Schipper bespreekt dit artikel in de CIP Podcast. Beluister het fragment vanaf minuut 16:18.

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen

Reacties

A
De raad van kerken is seculier, en was duidelijk bewust bezig te demoniseren richting Israël en God's kinderen.

Shalom, en bekering past deze raad.

Geen sorry, maar vergeving vragen getuigt van bijbels GELOOF in de God van Israël, shalom.