robert plompt
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Dagelijks leven

16 april 2020 door Patrick Simons

Robert Plomp ziet christenen op hypocriete wijze balanceren tussen twee culturen

Woon jij op de plaats van je eigen keuze? Doe je het beroep waar je zelf voor gekozen hebt? Hebben je ouders een levenspartner voor je uitgezocht of moesten ze akkoord gaan voor je kon trouwen? Kijken anderen je beschuldigend aan omdat je broer crimineel is? Wonen de ouderen van je familie bij hun kinderen of kleinkinderen? Hangt jouw identiteit en status af van de identiteit van je naaste familie? Waarschijnlijk antwoord jij op de bovenstaande vragen vooral met 'nee' en dat is revolutionair! Nooit eerder hadden mensen zoveel keuzevrijheid en oog voor persoonlijk welzijn als wij.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Robert Plomp.

Word ook lid

Een bekend voorbeeld uit een samenleving waar niet het individu maar de groep centraal staat is eerwraak. Een broer vermoordt zijn zus vanwege haar ongeoorloofde relatie die de eer van haar naaste familie op het spel zet. Door intern orde op zaken te stellen wordt de status van de groep hersteld. Het welzijn van het individu is ondergeschikt.
Er zijn ook mooie kanten aan die groepscultuur. Voor ouderen wordt goed gezorgd, die gaan niet naar een tehuis maar wonen bij hun kinderen. De eer van de familie staat juist te kijk als er niet goed voor de ouderen wordt gezorgd. Daarom blijven kinderen in de buurt van hun ouders wonen. De eigen status hangt af van de status van de familie. Niemand is een 'ik', er is alleen een 'wij'.

Niemand is een 'ik', er is alleen een 'wij'.

Vorige maand schreef ik een eerste column over schijnconservatisme in de kerk, nu wil ik wat dieper naar dat probleem kijken rondom complexere geloofsvraagstukken zoals de posities van vrouwen en LHBTQ'ers.

Behoudende christenen stellen regelmatig dat alle niet-westerse christenen, vroeger en nu, homoseksualiteit afwezen en vrouwen zagen als onderdanig aan de man. Waarom zouden wij het dan beter weten? Dat beroep op de kerkgeschiedenis is begrijpelijk, toch klopt ze niet. Christenen die denken in kerkelijke tradities te blijven door het huwelijk en de kansel gesloten houden hebben het mis, want ook wat zij doen is revolutionair. Ook hun visie en manier van kerk zijn en leven is totaal nieuw.

Antropoloog en cultuursocioloog Edward T. Hall beschrijft het onderscheid tussen fijnmazige en grofmazige culturen. Fijnmazigheid betekent dat er veel voor je vastligt, grofmazig geeft ruimte om algemene regels persoonlijk in te vullen. Wie de fijnmazige regels overtreedt, roept schaamte op over zichzelf en zijn familie. Als je in de grofmazige cultuur de fout in gaat leidt dat tot persoonlijke schuld. In postmoderne westerse culturen wordt uitgelegd, gediscussieerd, aangezet tot nadenken. In de niet-westerse culturen is men gehoorzaam, ken je je plaats in de hiërarchie, toon je respect.
In een fijnmazige cultuur heb je minder vrijheid maar krijg je meer terug van je groep. Men zorgt voor elkaar, je bent nooit alleen, mensen komen voor elkaar op, er ligt minder druk op je schouders om zelf te presteren. De grofmazige cultuur is harder, als je faalt ben je eenzaam. In een samenleving waar de groep voor het individu gaat is het eenvoudiger om je eigen verlangens, die je misschien niet eens begrijpt en herkent, van ondergeschikt belang te laten zijn. Je eigen talenten en mogelijkheden tot ontplooiing staan toch al niet centraal.

We zien in conservatief-kerkelijke kringen een mengcultuur ontstaan.

Het is begrijpelijk dat kerken in fijnmazige culturen zich uitspreken tegen alles wat het belang van de groep ondermijnt. Ook de kerk is een familie. Van haar leden wordt dan verwacht dat ze een gezin stichten en voor nageslacht zorgen. Ieder moet zijn plaats kennen. Niet alleen de vrouw moet zwijgen, ook de volwassen zonen zijn gehoorzaam. Als de dominee iets zegt, dan knik je.

De brieven van Paulus die ook in een fijnmazige context geschreven zijn, hebben geen culturele vertaling nodig. Homoseksualiteit is een onderwerp van schaamte, niet van schuld. De aanwezigheid van LHBTQ'ers wordt verzwegen, ze trouwen net als alle anderen. Homoseksualiteit wordt, net als andere vormen van overspel, alleen als het publiek bekend wordt bestraft om de groepsidentiteit te beschermen.

Nu zien we in conservatief-kerkelijke kringen een mengcultuur ontstaan. Gemeenteleden manifesteren zich voluit als individu: ontplooien zich, kiezen een eigen huwelijkspartner, ontdekken hun talenten en identiteit. Er zijn discussies, de dominee heeft niet automatisch gelijk. Wie de mist in gaat wordt vooral beschuldigd, er is geen gedeelde schaamte, maar vooral een vingertje. In de praktijk leven man en vrouw in volledige gelijkwaardigheid, maar de ambten blijven gesloten voor vrouwen.

Vrouwen moeten hun kerkelijke plaats kennen, maar mannen houden zich niet meer aan de hiërarchie. Iedereen heeft over alles meningen, maar afwijkende meningen over LHBTQ'ers en vrouwen worden niet geaccepteerd. Hetero's genieten persoonlijk van hun huwelijk, gewone vriendschappen zijn minder belangrijk. Maar homo's worden geacht alleen te blijven en zijn eenzamer dan ooit.

Het pastorale nawoord bij de Nashvilleverklaring zou in de kerk van de eeuwen nooit kunnen bestaan. De gedachte dat iemand vanwege zijn persoonlijke geaardheid alleen moet blijven was ondenkbaar. Homoseksualiteit was een ziekte, een afwijking, geen pastorale kwestie waar je met liefde over sprak met je predikant.

Was die cultuur van vroeger beter dan die van nu? Op sommige vlakken wel, op andere niet. Betekent deze cultuurverschuiving automatisch dat we ook de bijbelse uitleg over vrouwen en LHBTQ'ers moeten aanpassen? Misschien, maar alleen als de Bijbel ons dat leert, dat gesprek moeten we biddend en bijbellezend voeren.

Je kunt je niet beroepen op de kerk van vroeger terwijl je leeft als een mens van nu.

Het betekent wel dat je je niet kunt beroepen op de kerk van vroeger terwijl je leeft als een mens van nu. Misschien lijken standpunten van nu van buiten op die van toen, dat wil niet zeggen dat ze ook echt hetzelfde zijn. Je kunt niet zelf christelijke vruchten plukken die mogelijk zijn dankzij de postmoderne cultuur, en tegelijk van homo's verwachten dat ze alleen blijven en van vrouwen dat ze zwijgen. Het licht van Jezus Christus kan niet schijnen als we als christenen op hypocriete wijze balanceren tussen twee culturen. Extreme gelijkheids-opvattingen kunnen niet bestreden worden door blanke mannen die alle lusten van de moderniteit voor zichzelf opeisen terwijl ze anderen van alles ontzeggen. Dat is schijnconservatisme. Christenen horen bijbels-orthodox te zijn: altijd op zoek naar manieren om God rechtvaardig te dienen en onze naaste lief te hebben in de tijd en cultuur die God ons nu geeft.

Robert Plomp schrijft en spreekt over orthodox christen-zijn in een postmoderne wereld. Klik hier om zijn website te bezoeken. 

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Robert Plomp
- Wordt het tijd dat kerken zich verzetten tegen strenge coronamaatregelen?
- Kerken bedenken pubersmoesjes om kerk te zijn in coronatijd
- Het gevaar van schijnconservatisme in de reformatorische gezindte
- Christelijke discussies over grenzen en regels leiden al duizenden jaren nergens toe
- Wie God voor eigen wetticistisch karretje spant lijdt aan Jesajacomplex
Meer over Robert Plomp »

Reacties

K
Als je traditie echt serieus wilt nemen moet je bij de roomsen zijn. De reformatie brak met die traditie, maar is na 500 jaar weer een traditie in zichzelf geworden. Met een gapend gat van 15 eeuwen kerkgeschiedenis. De reformatie stond voor het lezen van de bijbel zonder de traditie. Het positieve daarvan is dat de traditie niet bijbel vervangt. Maar de keerzijde is dat wij als gelovigen nauwelijks houvast hebben. Het is dan balanceren tussen "niet oordelen" en "alles moet kunnen". God liefhebbende boven alles en onze naaste als ons zelf.
J
Mijn identiteit ligt in Christus, waar ik ook woon, werk, of wat ik ook doe!

Gods Woord is tijdloos.

Ik wijs deze onderliggende moderne contextualisatie Bijbelafbraak af!

`Homo-praxie` is de HEERE een gruwel! en daar doet dit ´hoog intellectueel antroposofisch gezeur´ niets aan af.

Wie heeft er ooit een boek geschreven over de vraag: WAAROM wijst de Heere homopraxie zo pertinent af?

Dit is mi namelijk de hoogste vorm van AFGODERIJ!

Liefde bedrijven, één worden met je evenbeeld, jezelf!
Voor een goed verstaan van Gods Woord heeft een waarachtig christen niet de kerk van vroeger, en zeker ook niet een door een antropoloog en cultuursocioloog gemaakt onderscheid (wat door Plomp wordt gebruikt als kapstok om zijn onbijbelse visie te verdedigen en christenen van hypocrisie te beschuldigen) nodig, maar de Heilige Geest, die ons verstand verlicht en onderscheiding van geest geeft.
Toon meer reacties (5)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen