Ds. M. van Reenen
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

God

24 maart 2020 door Jeffrey Schipper

Ds. Van Reenen begrijpt onderscheid tussen kerk en kledingzaak niet: "Kerken die sluiten geven verkeerd signaal af"

“Veel mensen hebben nu meer last van de paniek dan van het virus zelf. Juist is in deze tijd is het een getuigenis als mensen naar de kerk gaan.” Ds. M. van Reenen ziet met pijn in het hart veel lege kerkbanken. Vanwege de coronacrisis kunnen niet al zijn kerkleden op zondag twee keer naar de kerk. De hersteld hervormde predikant legt uit waarom de kerkdienst juist in crisistijd een belangrijke functie heeft. Hij kan de overheidsmaatregelen tegen corona niet anders dan met pijn in zijn hart gehoorzamen.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

Van Reenen geeft leiding aan de hersteld hervormde gemeente in Oldebroek. Normaal gesproken gaan op zondag zo’n 200 kerkgangers naar de samenkomst. “Naar aanleiding van de maatregelen om corona tegen te gaan hebben gekozen om te splitsen: de helft komt op zondagmorgen naar de dienst en de andere helft zondagmiddag. Daar komt nog bij dat mensen met verkoudheidsverschijnselen en ouderen thuis meeluisteren. Dat betekent dat per kerkdienst zo’n 50 mensen tegenover mij zitten. Er is voldoende ruimte om te spreiden en dus anderhalve meter van elkaar verwijderd te zijn.”

"Nederlanders mogen nog wel naar een kledingzaak maar niet naar een kerk. Dan zijn we als land echt heel ver van huis."

Dit vertelde Van Reenen voordat het kabinet op maandag 23 maart verscherpte maatregelen aankondigde. Alle bijeenkomsten, ook met minder dan honderd mensen, worden tot en met 1 juni verboden. Het is nog onduidelijk wat dit exact tot gevolg heeft voor kerkdiensten. In korte reactie ná de boodschap van 23 maart zegt hij: “Kerken worden op één lijn geschaard met ‘evenementen’. Nederlanders mogen nog wel naar een kledingzaak maar niet naar een kerk. Dan zijn we als land echt heel ver van huis. Kerken spreken veel over hoop en vertrouwen. Dat mag ook, maar we verkeren nu in een soort van ballingschap. Moeten we dan niet eerst komen tot schuld, verootmoediging en belijdenis? We kunnen een voorbeeld nemen aan de heidense koning van Ninevé (Jona 3), die déze weg aanwees. Zó mogen we hopen op Gods ontferming.”

Is het in deze crisistijd niet verstandiger om uw gemeenteleden op te roepen om zoveel mogelijk thuis mee te luisteren, zeker nu het kabinet de maatregelen heeft verscherpt?
“Kijk, ik geloof dat als de overheid het kerkgaan verbiedt, we als kerken weinig keus hebben en moeten buigen. Ook voor Gods oordeel over ons land en de kerk. Maar laten we wel wezen, Nederland bevindt zich ook na de verscherpte maatregelen nog niet in een lockdown situatie, waarbij je in feite niet meer van huis mag. Ik zou het heel pijnlijk vinden als kerkdeuren gesloten zijn, terwijl er nog altijd bouwmarkten open zijn. Een kerkdienst is meer dan een preek. Het is ook een samenkomst. Ik zou het bijvoorbeeld vreemd vinden om de zegen slechts via een microfoon door te geven, zonder die in Gods naam te kunnen leggen op mensen die voor je zitten.”

Waarom? Een zegen via de digitale snelweg is toch net zo waardevol?
“Ik denk dat deze gedachte daaruit voortkomt, dat velen al erg gewend zijn aan een virtuele wereld. Er wordt in deze tijd veel gecommuniceerd via WhatsApp en Skype. Ik ben ervan overtuigd dat het waardevol is om ons ook in dezen van de wereld te onderscheiden. Aanwezig zijn in de kerk is en blijft anders dan meeluisteren via internet. Zoals dat ook geldt bij het voeren van persoonlijke gesprekken. Fysiek komt een boodschap veel beter over dan via Skype of iets dergelijks. Dit geldt zeker in een kerkdienst, waar in geval van een internetverbinding geen interactie tussen predikant en gemeente mogelijk is.”

"Kerkgang is een afzonderingsmoment. Je stapt de deur uit, neemt plaats in de kerk en zo kom je uit de sleur van het dagelijks leven."

Maar mensen kunnen toch ook thuis geraakt worden door de boodschap van het evangelie?
“Het gaat er niet om dat je buiten de kerk niet geraakt kunt worden. Doordeweeks spreek ik ook, iedere avond, overdenkingen uit die via Kerkdienstgemist.nl te beluisteren zijn. En ook buiten de coronacrisis om is het voor mensen mogelijk om mee te luisteren. Daar kan zegen vanuit gaan.

Tegelijkertijd is samenkomen ingebed in het idee van kerk-zijn. Het gaat om de aanwezigheid van God. In de viering van het heilig avondmaal komt dit wat mij betreft het meest naar voren. In deze situatie hebben we het avondmaal moeten laten vervallen. Via internet is dat uiteraard niet mogelijk. Het zou blasfemisch zijn om ieder in de eigen kamer een stukje brood te nemen. Het avondmaal maakt gemeenschap van gelovigen en onze verbondenheid met Christus zichtbaar. Thuis meeluisteren is nuttig om de preek te horen, maar kan samenkomen in de kerk niet vervangen. Bovendien is kerkgang een afzonderingsmoment. Je stapt de deur uit, neemt plaats in de kerk en zo kom je uit de sleur van het dagelijks leven.”

Als u op deze manier over kerk-zijn praat, bent u dan wel voldoende doordrongen van de noodsituatie waar we momenteel in zitten? Ons land verkeert in een crisis.
“De medische urgentie is er om maatregelen te nemen, laat dat duidelijk zijn. Maar laten we de mens niet reduceren tot een machine die wel of niet ziek kan worden. Het is mijn diepe overtuiging dat de gezondheid van je ziel belangrijker is dan de gezondheid van je lichaam. Het verleden laat zien dat in tijden van crisis de kerken volliepen. Begrijp me niet verkeerd, ik ben geen voorstander van hutjemutje op elkaar zitten en doen alsof ons als christenen niet kan overkomen. We nemen de voorzorgsmaatregelen in acht, maar ik durf te stellen dat het nu gevaarlijker is in de supermarkt te komen dan in de kerk.”

"We nemen de voorzorgsmaatregelen in acht, maar ik durf te stellen dat het nu gevaarlijker is in de supermarkt te komen dan in de kerk."

In Staphorst waren mensen bezorgd toen werd besloten om in bijzalen zoveel mogelijk kerkgangers te verzamelen om de dienst bij te wonen. Geven kerken niet het verkeerde signaal af als leden niet worden gestimuleerd om zoveel mogelijk thuis te blijven?
“Ik ben blij met elke kerkenraad die zich afvraagt hoe op een zorgvuldige manier de kerkgang gaande kan worden gehouden. Vergeet niet dat er ook een verkeerd signaal uitgaat als kerken de deuren sluiten en voor de omgeving niet zichtbaar is dat er mensen naar de kerk gaan. Veel mensen vragen zich nu af waar ze veiligheid en rust kunnen vinden. Het huis van God is dan de belangrijkste plaats om naar te verwijzen. Natuurlijk kunnen mensen ook via het internet de boodschap vinden, maar de mens is ook een fysiek wezen. Als mensen naar de kerk gaan, gaat daar een krachtig getuigenis van uit. Veel mensen hebben nu meer last van de paniek dan van het virus zelf. Daarom vind ik het juist mooi als kerkgangers kunnen laten zien dat zij in vertrouwen naar de kerk gaan.”

De burgemeester van Veenendaal heeft na de maatregelen kerkenraden moeten bellen om hen te wijzen op de noodzaak daarvan. Volgens hem deden kerken te veel hun best om honderd (het maximum) kerkgangers te verzamelen. ‘Kerkdiensten hebben we in crisistijd hard nodig. Maar laat het dan een dienst zijn waar zo min mogelijk mensen samen komen’, stelt hij.
“Laten we niet vergeten dat de maatregel om met maximaal honderd mensen bijeen te komen al erg kort dag was (deze maatregel werd op donderdag 12 maart bekend gemaakt, red.). En als een burgemeester dan op zaterdag kerken benadert, brengt hij ze in een moeilijk parket. En ik vraag me ook af of hij de supermarkten en bouwmarkten in zijn gemeente heeft gebeld. De geest van de maatregel is dat er niet te veel mensen naast elkaar zitten en er voldoende afstand is om besmettingen te voorkomen. In kerken met grote ruimtes is het dus geen enkel probleem om met honderd mensen samen te komen. Wat zou het dan goed zijn als de overheid daarvoor ruimte gaf!”

"In kerken met grote ruimtes is het dus geen enkel probleem om met honderd mensen samen te komen."

Steeds meer landen kiezen voor een lockdown. Als ook Nederland hiervoor kiest kunt u niet meer met kerkgangers samenkomen. Heeft u hier al over nagedacht?
“Ik wil daar niet op vooruitlopen. Goed burgerschap houdt in dat we adviezen van de overheid toepassen en dat doen we. De toespraak van premier Rutte op maandag 16 maart was helder. Hij legde uit waarom ons land niet voor een lockdown kiest. Het zou dan eigenwijs zijn als kerken op eventuele toekomstige maatregelen vooruitlopen. Daarom zet ik vraagtekens bij het vele stopzetten van kerkelijke activiteiten in ons land al voordat er een verbod was. Spreekt daar voldoende vertrouwen uit? Nee, we hoeven ons niet roekeloos op te stellen, maar krampachtigheid is het andere uiterste.”

Ik hoorde afgelopen weekend een interessante suggestie. Juist deze tijd zou kerkgangers die (te) veel waarde hechten aan traditie, zoals kerkgang, wakker kunnen schudden en duidelijk maken waar de kern van het evangelie echt om draait. Wat vindt u van die gedachte?
“Nu voelen we wat we missen. Als de kerken weer opengaan, kan het zo zijn dat mensen met blijdschap weer naar de kerk gaan, terwijl ze het eerst een gewone zaak vonden. Op zichzelf is kerkgang een zegenrijke gewoonte, maar ik hoop dat deze tijd ons tot bezinning brengt en mensen afvragen hoe zijn staan tegenover God. Nu spreekt iedereen over corona. Dan zou je bijna vergeten dat het maar om één ding draait: dat we in het reine komen met de Heere God. Daarom is het ook mooi om in deze tijd predikant te zijn.”

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Reacties

H
Deze dominee heeft geen idee hoe erg het is, natuurlijk beschermt God Zijn kinderen maar dat wil niet zeggen dat Zijn kinderen geen eigen verantwoordelijkheid hebben. Toevallig heb ik een dochter in Uden wonen waar de hele dag het geloei van ambulance te horen is, waar de trauma helikopter van Volkel de hele dag vliegt. Wij rijden nu naar Uden om doosjes paracetamol te brengen zelfs de huisartsen hebben niets meer. In St. Jan een verzorgingshuis is een hele gang overleden en deze worden niet meegeteld.
“De gezondheid van je ziel is belangrijker dan de gezondheid van je lichaam.”

Behouden worden is inderdaad meer dan gezond zijn. Helemaal mee eens, broeder! Lichamelijk welzijn zonder redding van de zondaar is zeer beslist minder dan de helft. Maar laten we er voor waken, dat we de Here, onze God, zouden verzoeken door onze gemeenteleden aan het corona-virus bloot te stellen omwille van onze vasthoudende keuze voor de woordbediening in de samenkomst van de gemeente.

K
Deze dominee doet er goed aan zijn eigen bijbel nog eens serieus te gaan lezen. En dan in de geest van de reformatie en niet in de geest van zijn eigen traditie, zoals hij nu doet. Ik krijg hier echt serieus kromme tenen van. Uiteindelijk is het dom egoïsme en in strijd met de geboden die ons gegeven zijn: heb God lief boven alles en je naaste als je zelf. Genoeg gelovigen die nooit de kans krijgen om naar de kerk te gaan, om wat voor reden dan ook. Wees daar dan maar twee maanden solidair mee.
Toon meer reacties (17)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Error: could not load events