Ds. René van Loon
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

God

19 februari 2020 door Jeffrey Schipper

Ds. René van Loon ziet lente in kerkelijk Nederland: "Christenen durven meer te experimenteren"

Alleen maar somberen over kerken die sluiten. Daar doet ds. René van Loon niet aan mee. “Ik zie wel dat het kerkelijk leven op heel wat plekken taant, maar op andere plekken zie ik het toenemen. Vandaar dat ik spreek over lente in de kerk”, aldus de predikant uit Rotterdam. Hij zag bloesem in oude gevestigde kerken, bloei in talloze internationale gemeenschappen en nieuwe kerkplanten groeien. CIP.nl sprak hem naar aanleiding van zijn nieuwe boek ‘Lente in de kerk’.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

Wat houdt het verhaal van de lente in en waarom moet dit verhaal wat jou betreft verteld worden?
“Heel lang hebben we gedacht dat de kerk in Nederland alleen maar achteruitgaat, met name in de steden. Ook in dorpen worstelen veel gemeentes met kerkverlating. We leven nu in een tijd waarin allerlei nieuwe kerken worden geplant. Zo zijn er in de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) bijna 200 pioniersplekken, verspreid over het hele land. En ook los daarvan ontstaan allerlei initiatieven. Wat mijzelf enorm getriggerd heeft, is het ontstaan van Noorderlicht, een kerk die zeven jaar geleden bij ons in de buurt is ontstaan en is uitgegroeid tot een gemeente met zo’n 450 bezoekers op zondagmorgen. Het mooie is dat een derde van deze groep bestaat uit mensen van buiten de kerk. Denk ook aan de Bijlmermeer, een heel christelijk stukje van ons land. Ik zie het kerkelijk leven niet alleen tanen, maar ook toenemen. Vandaar dat ik spreek over lente.”

"In kerkelijk Nederland is geaccepteerd dat het goed is om te experimenteren met nieuwe kerkvormen en muziek."

35 jaar geleden verhuisde je naar Rotterdam. Toen was er van lente nog geen sprake?
“In aantallen waren er meer kerkelijke gemeenten, maar de teneur was heel anders. Elke predikant die toentertijd in de stad actief was, wist: ‘Als ik wegga is de kans heel groot dat mijn kerk wordt opgeheven of samengevoegd met een andere kerk.’ Daarom durfden dominees niet weg te gaan. De hervormde gemeente van Rotterdam-Centrum telde in de jaren ’60 achttien wijkgemeenten met allemaal voltijdspredikanten. Toen ik hier in 2013 kwam waren daar nog vier wijkgemeenten van over en was ik de enige voltijds wijkpredikant.”

Je constateert dat aan die teruggang een einde is gekomen. Heb je daar een verklaring voor?
“De jongere generatie van deze tijd staat meer onbevangen tegenover het christelijk geloof dan de oudere generaties. Onbekend maakt niet alleen onbemind, maar ook onbevangen. Als je kijkt naar aantallen, gaat het om een klein percentage van de Nederlandse jongeren die interesse heeft in geloof. Maar als je die paar procent vertaalt naar absolute aantallen, gaat het om grote aantallen mensen die openstaan voor de boodschap van het evangelie. En wat een nieuwe ontwikkeling is, is dat in kerkelijk Nederland is geaccepteerd dat het goed is om te experimenteren met nieuwe kerkvormen en muziek. De kerk is diverser geworden in de manier waarop ze naar buiten treedt. En zo krijgt de lente de kans om ook in de kerk aanwezig te zijn.”

Kerken die in de afgelopen decennia zijn ontstaan noem je ‘nieuwe planten die opbloeien’. Kun je één van die nieuwe planten toelichten?
“Ik was bijvoorbeeld bij Huis van Vrede in Utrecht en was zeer onder de indruk”, antwoordt Van Loon. “Deze kerk bestaat uit mensen uit allerlei verschillende landen. Er wordt echt moeite voor gedaan om mensen uit verschillende culturen zich thuis te laten voelen. Mensen eten met elkaar en vervolgens is er een kerkdienst die wat mij betreft een soort familiesfeer ademt. En wat mooi dat er op het gebied van interculturele communicatie zoveel mogelijk is.

Eén van de factoren die ertoe leidt dat het in zo’n gemeenschap lente is, is sociale bewogenheid en bereidheid om te dienen. Aan kerkplanter Henk Bouma vroeg ik hoe mensen bij Huis van Vrede terechtkomen. Hij zei: ‘Mensen nemen bekenden mee en verschillende gemeenteleden vangen in hun huis dakloze mensen op die vervolgens ook meegaan naar de kerk. En zo komen mensen in de kerk en tot geloof.’ Bijzonder dat deze mensen op die manier in het leven staan en hun huis en hart openstellen. Daar gaat veel vanuit. Als je dat doet, kunnen mensen toegang krijgen tot Christus.”

"Te vaak proef ik nog een gelaten houding: ‘Het gaat nu eenmaal achteruit in de kerk.’ Laten we de hemel bestormen met onze smeekbeden om nieuwe lente."

Je ziet niet alleen dat het lente is in nieuwe kerken en schrijft over oude bomen vol bloesem. Wat moet ik mij daarbij voorstellen?
“In Utrecht bezocht ik ook een kerk die al meer dan een eeuw oud is, de Nieuwe Kerk (PKN). Toen ik daar naar binnenliep werd ik omringd door heel veel jonge mensen. Die generatie was duidelijk oververtegenwoordigd. Toevallig weet ik dat in deze kerk veel tijd en energie in gebed wordt gestoken. Zo is er al tientallen jaren veel gebeden om kerkvernieuwing en dat mensen Christus mogen leren kennen. Als ik nu die bloei zie, denk ik: ‘Dat staat niet los van elkaar.’ Op het moment dat er van gebed geen sprake is en er komt een verdwaald iemand de kerk binnen, ben je al gauw geneigd om met een schuin oog te kijken: wie is dat? Maar als de gemeente met een biddende houding uitziet naar nieuwe mensen, is die persoon een gebedsverhoring en wordt zo iemand heel anders ontvangen. Als je vanuit dat verlangen je kerkbeleid vernieuwt, ontstaat er bovendien vanzelf meer draagvlak omdat mensen dan oog hebben voor je motivatie.”

Je schrijft ook over onzichtbare kerken die in ons land voor bloei zorgen: migrantenkerken. Waarom zijn ze eigenlijk onzichtbaar en waarom vind je het belangrijk om ook hen te benoemen?
“Dat ze onzichtbaar zijn is eigenlijk heel verwonderlijk. In een rapport van het SCP las ik dat er in Nederland ongeveer een miljoen christenen met een migratie-achtergrond zijn. In ons land zijn ongeveer evenveel islamitische migranten. Maar moslims vallen door middel van hun kleding veel meer op. Bovendien zijn moskeeën in het straatbeeld duidelijk zichtbaar. Migrantenkerken hebben geen opvallende gebouwen. Bovendien kleden de bezoekers van deze kerken zich niet opvallend. De Eritrese christenen vormen met hun witte kleding een uitzondering.”

Van Loon is ervan overtuigd dat Nederlandse- en migrantenkerken er goed aan doen om veel vaker met elkaar in contact te komen. “Nederlandse christenen zouden broeders en zusters met een migratieachtergrond veel meer kunnen helpen op praktisch gebied. Zo is er een grote behoefte aan gebouwen of zaalruimte. En mensen die in Nederland relatief nieuw zijn, weten nog niet hoe de hazen lopen. Andersom kunnen christenen met een migratieachtergrond veel voor ons betekenen als het gaat om geloven in situaties waarin het geloof onder druk staat. Denk aan christenen uit moslimlanden.”

"In veel traditionele kerken haken jongeren af. Dan kunnen ze twee dingen doen: naar een soort Mozaiek-gemeente of thuisblijven."

Kerken waar we het veel vaker over hebben zijn moderne, snelgroeiende gemeenten zoals Mozaiek0318 en DoorBrekers. Wat heeft de bloei van deze type kerken tot ons te zeggen?
“Je ziet vaak dat mensen uit traditionele kerken overstappen naar dit soort gemeenten. Daar kun je heel negatief over zijn en ik begrijp dat het pijn doet als je mensen ziet vertrekken. Toch zou ik het van een andere kant willen benaderen. In veel traditionele kerken haken jongeren af. Dan kunnen ze twee dingen doen: naar een soort Mozaiek-gemeente of thuisblijven. Dan ben ik enorm blij dat er gemeenten zijn waar jongeren wél hun geloof handen en voeten kunnen geven. Als je in een kerk zit waar je het gevoel hebt dat het buiten je om gaat en niet van binnenuit gemotiveerd bent om ernaar toe te gaan, vind ik het heel erg dat daardoor jongeren de weg naar God kwijtraken. En vergeet niet dat overal waar groei is ook buitenstaanders zich aansluiten. Daarom zou ik daar niet negatief over willen zijn.”

Wat kun je meegeven aan christenen die ook verlangen naar lente in hun kerk maar dat tot nu toe niet zien?
“Realiseer je allereerst dat dit Gods werk is. Je moet niet denken dat je de lente uit de grond kunt trekken. In 2004 trok een Ghanese predikant, ds. Dagadu, met ons op. Hem viel op dat er in Nederlandse kerken veel wordt vergaderd en weinig gebeden. ‘Ik begrijp dat niet’, zei hij. ‘Van wie verwachten jullie het nou? Het kan alleen maar van God komen.’ Mijn verlangen is dat we veel meer leren om ons op God te richten en bewogen raken met de nood in ons omgeving. Te vaak proef ik nog een gelaten houding: ‘Het gaat nu eenmaal achteruit in de kerk.’ Laten we de hemel bestormen met onze smeekbeden om nieuwe lente. Hoe je de kerkdienst inricht en welke muziek je kiest, komt dan allemaal wel.”

Dat neemt niet weg dat er ook mensen zijn die al meer dan 10 of 15 jaar bidden voor de plaats waar zij wonen en geen beweging zien. Dat lijkt mij heel lastig.
“Zeker, deze mensen zijn geestelijke langebaanschaatsers. Daarom is samen bidden niet het enige wat je zou moeten doen. Brainstormen hoort er ook bij. De Heilige Geest werkt ook door ideeën te geven. Daarom is het goed om zoveel mogelijk met elkaar samen te werken. En luister daarnaast naar jongeren en buitenstaanders. Hoe beleven zij het kerkelijk leven? Ook die verhalen wil de Heilige Geest gebruiken.”

Op 21 maart wordt tijdens een studiedag gevierd dat het lente is in de kerk. Klik hier voor meer informatie.

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand
Klik hier om het boek van ds. René van Loon te bestellen

Reacties

Mooi... Lente in alle kracht en pracht....



En idd dat de traditionele kerk minder mensen trekt en behoud is jammer, de sfeer dat er veel kerkverlaters zijn is voelbaar.

Gelukkig kunnen mensen ook elders terecht. En besef dat er ook vele zijn die wel kerkverlaters zijn maar geen God-verlaters. Ieder behouden ziel is er feest in de hemel.



Tip voor de traditionele kerk: BACK TO BASIC =terug naar God en zijn gebod en de bijbel.



Zet dit weer centraal en niet eigen/politieke ideeën naleven.

Je zal zien dat daar vraag naar is.



W
Het bekende verhaal van het glas dat zowel half vol als half leeg is. Rene zal wel een optimist zijn. God is niet alleen liefde maar ook heilig. Lees het OT maar ook het NT.

Hebben we het als Nederlandse volk niet verzondigd? (Gewoon maar een vraag...)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Krijg volledige toegang tot CIP.nl. Bekijk onze abonnementen.