Nashvilleverklaring
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Nieuws

09 januari 2020 door Jeffrey Schipper

Waarom bezorgde christenen de noodklok luidden met de Nashvilleverklaring

Christenen praten vandaag de dag in het algemeen genuanceerder over homoseksualiteit dan 30 jaar geleden. Was de Nashvilleverklaring een poging van de ‘Nashvilledominees’ om hun achterban in het gareel te houden? Deze vraag komt een jaar na de publicatie van de omstreden Nashvilleverklaring naar voren in de reconstructie van CIP.nl over het ontstaan en de nasleep van de verklaring. In dit tweede deel maken we duidelijk hoe een studiedag in Nijkerk ‘Nashvilledominees’ aanspoorde om een statement te maken.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid John Lapré.

Word ook lid

‘De discussie rondom homoseksualiteit is in de kerk niet zelden sterk gepolariseerd. Hoe kunnen wij elkaar vasthouden en vinden in het geloof dat we gezamenlijk belijden?’ Met deze woorden werd in het najaar van 2018 deze studiedag over homoseksualiteit onder de aandacht gebracht. Invloedrijke theologen – ook uit de reformatorische gezindte – trokken de stoute schoenen aan om hun licht te laten schijnen over een uiterst gevoelig thema binnen de christelijke wereld. De organisatie koos er bewust voor om zoveel mogelijk verschillende visies een podium te geven. Van Gereformeerde Bond-theoloog Jan Hoek tot John Lapré, die volgens veel orthodoxe christenen in zonde leeft vanwege zijn homoseksuele relatie.

Volgens critici die de Nashvilleverklaring een warm hart toedragen, was deze studiedag helemaal niet zo veelzijdig en is homoseksueel gedrag op de studiedag niet als zondig bestempeld.

Zorgen over eenzijdige studiedag
Volgens critici die de Nashvilleverklaring een warm hart toedragen, was deze studiedag helemaal niet zo veelzijdig en is homoseksueel gedrag op de studiedag niet als zondig bestempeld. Ethicus Ad de Bruijne hield een pleidooi om homoseksuele broeders en zusters te aanvaarden en niet te veroordelen. Schrijver Robert Plomp legde uit dat hij het huwelijk ziet als beeld van Gods trouw aan mensen in plaats van een verbintenis tussen man en vrouw. “De eenheid van Gods kerk moet ons vele malen meer waard zijn dan ons gelijk in deze kwestie”, voegde de hervormde emerituspredikant dr. Wim Dekker toe.

Ook Jan Hoek betrad het podium. Hij behoort tot de behoudende rechterflank van de Protestantse Kerk in Nederland (de Gereformeerde Bond). Binnen de GB wordt de homoseksuele praxis beschouwd als zondig. Niet voor niets ondertekenden tientallen GB-dominees de Nashvilleverklaring. “Zijn betoog gaf weer dat er ook in het behoudende deel van christelijk Nederland een verschuiving gaande is”, stelt John Lapré. “De pastorale lezing van Hoek is door critici binnen de reformatorische gezindte als schokkend ervaren.”

De GB-theoloog benadrukte dat het huwelijk in zijn ogen een verbintenis is tussen man en vrouw, maar dat neemt volgens hem niet weg dat een veilige kerk voor homo’s mogelijk is. Teksten over Sodom en Gomorra of uit Romeinen 1 kunnen volgens Hoek niet worden toegepast op homoseksuele broeders en zusters, ook niet als ze een relatie hebben. Het feit dat tijdens de studiedag homoseksualiteit niet expliciet is afgekeurd en ook theologen met invloed binnen de reformatorische gezindte voor een pastorale benadering kozen, heeft volgens Lapré kwaad bloed gezet bij de initiatiefnemers van de Nashvilleverklaring. “Sindsdien dachten zij: ‘Nu moeten we een vuist maken’.”

"Sinds de studiedag in Nijkerk dachten de initiatiefnemers van de Nashvilleverklaring: ‘Nu moeten we een vuist maken’."

De noodklok luiden
Ruben Altena was bij de studiedag in Nijkerk om onderzoek te doen voor een documentaire van de EO over kerken en homo's. De documentaire De kast, de kerk en het koninkrijk, met daarin onder andere John Lapré. In het kader daarvan was hij in Nijkerk, waar de studiedag werd gehouden. “Toen ik na afloop naar huis ging, dacht ik: ‘Ik ben misschien wel getuige geweest van iets revolutionairs.’ De sprekers komen uit een orthodox-protestantse hoek van de kerk waar de consensus tot nu toe leek te zijn dat je het wel mag zijn, maar niet mag doen. Op deze studiedag was er niet één dominant geluid, en klonk de acceptatie van homorelaties in de kerk volgens mij iets krachtiger dan de afwijzing daarvan.”

Altena ziet een duidelijke link tussen de studiedag en de Nashvilleverklaring die een paar maanden later naar buiten kwam. “Ik ben ervan overtuigd dat de initiatiefnemers van de Nashvilleverklaring het geluid dat tijdens de studiedag klonk een halt wilden toeroepen. Zij waren gewend dat in hun kringen, denk aan de Gereformeerde Bond, het Reformatorisch Dagblad en ook aan evangelische kringen, de afwijzing van homoseksualiteit op Bijbelse gronden gemeengoed was. Nu kwamen er mensen die voluit in die traditie stonden en een andere mening over homo's verkondigden. In mijn ogen is die Nashvilleverklaring juist een teken dat de ideeën over homorelaties in orthodox-protestantse kringen in beweging zijn.”

Kortom, de algemene teneur was dat er niet een consensus verwacht moest worden over homoseksualiteit, maar dat er verschillend over gedacht wordt en ook moet kunnen worden. Altena: “De angst bij de ondertekenaars van deze verklaring is dat deze verschuiving ook hun kringen bereikt. Daarom zetten ze hun collega's onder druk met deze verklaring met als boodschap: wie niet voor ons is (dus tegen homoseksualiteit) is tegen ons. De initiatiefnemers richten zich dus niet primair op homo's en ook niet op de samenleving, maar op hun eigen kerken”, analyseert de journalist.

"De initiatiefnemers richten zich dus niet primair op homo's en ook niet op de samenleving, maar op hun eigen kerken."

Uit verschillende mailwisselingen van bezorgde orthodoxe christenen blijkt dat voorafgaand aan de studiedag in Nijkerk de Amerikaanse Nashvilleverklaring al naar het Nederlands was vertaald. In het eerste deel van deze reconstructie gaf initiatiefnemer Arjan Baan aan dat hij namens Stichting Heart Cry in januari 2018 (een jaar voordat de Nashvilleverklaring naar buiten kwam) een vertaalster de opdracht gaf om de Amerikaanse Nashvilleverklaring te vertalen. Nadat het vertaalde document ruim een half jaar op de plank lag, werd de Nashvilleverklaring na de studiedag in Nijkerk door Baan en De Vries naar verschillende christenen uit zijn netwerk gemaild.

Een wake-up call in het RD
Na de studiedag nam de Nederlands gereformeerde missioloog en Bijbelvertaler drs. Kees van der Ziel het initiatief voor een wake up-call in het Reformatorisch Dagblad. Hij kwam in nauw overleg met en namens een grotere groep met de verklaring ‘Homoseksualiteit vraagt om hernieuwd belijden’ naar buiten. Een maand na deze publicatie verscheen de Nashvilleverklaring. ‘Hiermee wordt de klem van overduidelijke Schriftwoorden ontweken, vaak onder druk van de assertieve homolobby’, zo lichtte Van der Ziel zijn statement toe in het RD. Hij vindt dat ‘de kerken in Nederland meer en meer bezig zijn te buigen voor de gedachte dat homoseksualiteit ook binnen de kerken aanvaardbaar moet zijn.’ Het is geen toeval dat hij hiermee kort na de studiedag in Nijkerk naar buiten kwam.

Die wake up-call is door dertien mensen ondertekend, onder wie Nashvilleverklaring-initiatiefnemer Arjan Baan en dr. De Vries. Van der Ziel laat weten dat hij toen nog niet bekend was met de Nashvilleverklaring die eerder dat jaar in opdracht van Baan werd vertaald. “Het doel van mijn publicatie was het orthodoxe smaldeel dat zou bijdragen aan de studiedag in Nijkerk wakker te schudden. We wilden oproepen tot interne, binnenkerkelijke bezinning en niet tot discriminatie of polarisatie. De Nashvilleverklaring en mijn wake up-call staan los van elkaar.” “Die wake-up call trok nauwelijks aandacht”, maakt De Vries duidelijk. “Dat is mede de reden geweest om aandacht te vragen voor de Nashvilleverklaring.”

"Na de studiedag kwam ik in een mailwisseling terecht van predikanten die zich zorgen maakten over wat er tijdens die studiedag is gezegd."

Aan de slag met de Nashvilleverklaring
Baan bevestigt dat de studiedag in Nijkerk voor hem “een concrete aanleiding” was om de Nashvilleverklaring aan de man te brengen binnen orthodox-christelijk Nederland. “Na de studiedag kwam ik in een mailwisseling terecht van predikanten die zich zorgen maakten over wat er tijdens die studiedag is gezegd. Een groep predikanten wilde naar aanleiding van de studiedag met een statement naar buiten treden. Ik heb toen aangegeven dat er een vertaalde (maar niet gecorrigeerde) Nashvilleverklaring op de plank lag. De conclusie was: aansluiten bij de internationale Nashvilleverklaring is een goed idee.”

Vervolgens heeft evangelist Baan het naar het Nederlands vertaalde document naar de bezorgde predikanten gestuurd. “Er is toen positief op gereageerd. Wel concludeerden we het volgende: ‘Er moet nog eens goed gekeken worden naar allerlei gevoelige uitdrukkingen die zorgvuldig naar het Nederlands overgezet moeten worden.’ Er zouden tegelijkertijd meerdere voorgangers gepolst worden of ze het document wilden ondertekenen. Er is door een werkgroep vervolgens vele uren besteed aan de zorgvuldige correctie van het Nashvilledocument.”

Volgende week is in deel 3 van deze reconstructie te lezen hoe de publicatie van de Nashvilleverklaring door een opiniestuk van twee hoogleraren in het Reformatorisch Dagblad in een stroomversnelling terechtkwam. Later wordt ingegaan op de werkwijze van de Nashvillewerkgroep en het werven van handtekeningen onder honderden dominees. In het slot van de reconstructie blikken de hoofdrolspelers terug op de ophef die naar aanleiding daarvan ontstond.

Klik hier om deel 1 van de reconstructie over de Nashvilleverklaring terug te lezen: Vorig jaar ontplofte Nederland vanwege de Nashvilleverklaring - dit ging eraan vooraf.

Foto bovenaan: YouTube/NOS Jeugdjournaal

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Reconstructie Nashvilleverklaring
- Hoofdrolspelers Nashvilleverklaring blikken terug: "In christelijk Nederland mag de waarheid niet meer duidelijk gezegd worden"
- Legden twee CGK-hoogleraren een bom onder de Nashvilleverklaring? Een reconstructie met de hoofdrolspelers
- Vorig jaar ontplofte Nederland vanwege de Nashvilleverklaring - dit ging eraan vooraf
- Dit ging er mis bij de chaotische en overhaaste publicatie van de Nashvilleverklaring
- Vorig jaar brak een mediastorm los vanwege de Nashvilleverklaring: dit waren de hoofdrolspelers
Meer over Reconstructie Nashvilleverklaring »

Reacties

Een goede analyse van Jeffrey. Inderdaad is Nijkerk de aanleiding geweest, mede omdat daar absurde opvattingen verkondigd werden door o.a. Plomp. Als hij zijn Bijbel goed leest kan hij weten dat het huwelijk tussen man en vrouw een beeld is van Christus en de gemeente (Ef. 5: 23 t/m 25). Het is ook zorgwekkend dat W. Dekker een valse eenheid belangrijker vindt dan waarheid.

Een veilige kerk voor homo’s is niet de kerk waar wordt toegestaan c.q. goedgepraat wat strijdig is met de Bijbel, maar de kerk die zich houdt aan Gods heilzame Woord.
K
Vraagje: is de gemeente mannelijk of vrouwelijk?
Toon meer antwoorden (15)
Toon meer reacties (5)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen