Willem Ouweneel

God

25 oktober 2019 door Willem J. Ouweneel

Zes redenen waarom het Sola Scriptura van reformatorische christenen naïef is

Het is bijna Hervormingsdag!! Om zich te onderscheiden van rooms-katholieken hebben protestanten, met name gereformeerden, vijf Sola’s uitgevonden:
(1) Sola Scriptura, ‘alleen door de Schrift’, dus niet het gezag van kerk of traditie;
(2) Sola fide, ‘alleen door geloof’, dus niet op grond van werken;
(3) Sola gratia, ‘alleen door genade’, dus niet op grond van menselijke verdiensten;
(4) Solo Christo, ‘alleen door Christus’;
(5) Soli Deo gloria, ‘alleen aan God zij heerlijkheid’.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Willem J. Ouweneel.

Word ook lid

Bij degelijke gereformeerde theologen zie ik deze vijf, of in elk geval de eerste drie, of in elk geval de allereerste, nog wel eens voorbijkomen. Er is nog steeds een ‘dispuut’ (studentenclub) van de bevindelijk-gereformeerde studentenvereniging CSFR met de naam Sola Scriptura. Op het internet prijkt een fraaie foto van de bestuursleden van de club, onder wie maar liefst vier dames – allen in lange broek. Daar is het dus ook al niet meer zoals het geweest is… En dat illustreert meteen mijn punt. Vroeger hoefde je maar te verwijzen naar Deuteronomium 22:5 (“Het cleet eenes mans en sal niet zijn aen eene vrouwe, ende een man en sal geen vrouwen-kleet aentrecken: want al wie sulcx doet, is den HEERE uwen Godt een grouwel”), en de zaak was beslist. Dat vers staat ook in de bijbels van die vier dames en wordt door hen ongetwijfeld voluit serieus genomen. Alleen – zij leggen de tekst anders uit.

Het is helemaal niet Sola Scriptura, maar Sola Scriptura et Interpretatione, het is alleen door de Schrift en de juiste uitleg ervan.

Kijk, daar heb je het nu: het is helemaal niet Sola Scriptura, maar Sola Scriptura et Interpretatione, het is alleen door de Schrift en de juiste uitleg ervan. Daarmee is al aangegeven dat het Sola Scriptura van de protestanten wel wat naïef is, en wel om minstens zes redenen:

(1) Heel wat orthodoxe katholieken zouden voor het Sola Scriptura ook best hun hand in het vuur durven steken. Immers, het is hun overtuiging dat de Rooms-Katholieke Kerk niets leert dat flagrant in strijd is met de Schrift.

(2) Strikt genomen is de stelling Sola Scriptura met zichzelf in strijd, omdat zij niet in de Bijbel voorkomt! De Schrift leert nergens dat wij ‘alleen door de Schrift’ de waarheid van God kunnen leren kennen, integendeel; zie de navolgende punten.

(3) De Nederlandse Geloofsbelijdenis zegt in Artikel 2: ‘Wij kennen [God] door twee middelen. Ten eerste door de schepping, onderhouding en regering van de hele wereld… Ten tweede geeft Hij zichzelf nog duidelijker en volkomener aan ons te kennen door zijn heilig en goddelijk Woord, namelijk zoveel als voor ons nodig is in dit leven, tot zijn eer en de zaligheid van de zijnen.’ Met andere woorden: de slogan moet zijn Sola Scriptura et Natura (of Creatione), ‘alleen door de Schrift én de natuur (of: de schepping)’.

De Schrift leert nergens dat wij ‘alleen door de Schrift’ de waarheid van God kunnen leren kennen.

(4) De kerkelijke traditie heeft niet hetzelfde gezag als de Schrift (zoals men meent dat de R.K. Kerk leert), maar speelt wel degelijk een wezenlijke rol. Als het gaat om het verstaan van de Bijbel, waar zouden wij zijn zonder de zestig generaties van bijbelverklaarders die ons zijn voorgegaan? De meeste protestanten behoren dan ook tot denominaties die bepaalde door mensen gemaakte belijdenisgeschriften als gezaghebbend aanvaarden. Met andere woorden: de manier waarop zij de Bijbel lezen, wordt sterk beïnvloed door de uitlegkundige traditie van hun respectieve denominaties. Denk maar aan de nog altijd gehoorde gereformeerde slogan ‘Schrift en belijdenis’. Nog diverse mannenverenigingen dragen deze slogan zelfs als naam. En denk niet dat de evangelischen het beter doen; daar liggen de uitlegkundige kaders vaak al even vast (ook al liggen ze vaak niet verankerd in belijdenisgeschriften). Dat betekent dat je in de praktijk beter kunt zeggen: Sola Scriptura et Confessione (of: Traditione; of: Interpretatione), ‘alleen door de Schrift én de belijdenis (of: de traditie; of: de schriftuitleg)’.

(5) Welke uitwerking zou de Schrift ooit kunnen hebben los van het werk van de Heilige Geest, die de lezers of hoorders (en ook vertalers en verklaarders), als ze zich er bewust voor openstellen, verlicht? In die zin kan het nooit ‘alleen door de Schrift’ zijn, want de Heilige Geest legt geestelijke waarheden uit aan geestelijke mensen, zoals één weergave van 1 Kor. 2:13 zegt. ‘De Helper, de Heilige Geest, die de Vader zal zenden in mijn naam, Die zal jullie alle dingen leren’, zei Jezus (Joh. 14:26), en: ‘Wanneer de Geest van de waarheid komt, zal Hij jullie in de waarheid leiden’ (16:13). Je zou dat als volgt kunnen uitdrukken: Sola Scriptura et solo Spiritu (‘alleen door de Schrift én de Geest’).

Hebben wij buitenbijbelse bronnen nodig voor de correcte uitleg van (veel delen van) de Bijbel? Ik vrees dat we er niet omheen kunnen deze vraag bevestigend te beantwoorden.

(6) Ten slotte dit: hebben wij buitenbijbelse bronnen nodig voor de correcte uitleg van (veel delen van) de Bijbel? Ik vrees dat we er niet omheen kunnen deze vraag bevestigend te beantwoorden. Een voor de hand liggend voorbeeld is de enorme kennis die wij door buitenbijbelse bronnen bezitten omtrent de vijf antieke wereldrijken (Assyrisch, Babylonisch, Medo-Persisch, Grieks-Macedonisch en Romeins). Zonder die kennis zouden vele delen van het Oude en Nieuwe Testament nauwelijks te begrijpen zijn. Zonder de kennis van het koinè-Grieks, zoals dat tot ons is gekomen door duizenden papyri, zou het Grieks van het Nieuwe Testament veel moeilijker te begrijpen zijn. Zonder buitenbijbelse kennis van lengte- en inhoudsmaten en gewichten, en ook van allerlei geldsoorten, zouden veel getallen in de Bijbel ons niets zeggen. We zouden de partijen in het jodendom ten tijde van Jezus en de apostelen niet goed begrijpen, en de Herodes-familie zou voor ons ook niet doorzichtig zijn zonder buitenbijbelse bronnen. En ook wat de chronologie van de bijbelse gebeurtenissen betreft zouden we in het duister tasten. Goed, ik geef toe dat deze dingen nauwelijks de wezenlijke dingen van de Bijbel raken, maar toch. Ik durf de stelling wel aan: Sola Scriptura et Scientia Antiqua (‘alleen door de Schrift, op bepaalde punten aangevuld met antieke wetenschap’).

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Reacties

Wat een vreemd stuk. Het ontkracht Sola Scriptura niet, maar draagt allerlei argumenten aan die helemaal ook weer geen probleem voor Sola Scriptura zijn. Natuurlijk is het et Interpretatione, natuurlijk is het et Scientia Antiqua, maar als een leerstelling in strijd met de schrift is, is deze nooit zuiver. Sola Scriptura is dan ook niet naïef, maar een beveiliging tegen dwaling en uitgangspunt voor opbouw van het/je geloof.
H
Met je eens Luuk een vreemd stuk. De sola’s onderstrepen de gezindheid van de gelovigen. Het Sola scriptura promoot het biblicisme zeer zeker niet.

Ik krijg de indruk dat Ouweneel een verkeerde voorstelling van zaken geeft en spijkers op laag water zoekt.
Toon meer antwoorden (1)
Toon meer reacties (6)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?
New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher Spotify
Krijg volledige toegang tot CIP.nl. Start je gratis maand!