jan wolsheimer
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Dagelijks leven

07 oktober 2019 door Patrick Simons

Waarom christelijke klimaatactivisten een brug in Amsterdam blokkeren: "Het klimaat hoort volledig bij het werk van Jezus"

Meedoen met de geweldloze blokkade van de Museumbrug in Amsterdam door Extinction Rebellion (XR), Christian Climate Action Nederland (CCA) deed het. Maar hoe zit dat precies met het klimaat? Waarom zou je jezelf er als christen druk om maken? Is het niet allemaal een beetje hysterie? We krijgen toch een nieuwe aarde? En mag je als christen de wet wel overtreden? Want geweldloze acties van burgerlijke ongehoorzaamheid is wél waar een organisatie als Extinction Rebellion prat op gaat. CIP.nl sprak over al deze vragen met Jan Wolsheimer, initiatiefnemer van Christian Climate Action Nederland.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

Patrick Simons besprak zijn interview met Jan Wolsheimer deze week in de CIP Podcast. Beluister het fragment vanaf de eerste minuut.

Wolsheimer vertelt dat Extinction Rebellion wereldwijd verkeersaders blokkeert. Hij schetst het als burgerlijke ongehoorzaamheid en noemt direct de drie punten die door de organisatie geëist worden van de overheid: "Wees eerlijk over de situatie van de klimaatcrisis, doe eraan wat nodig is én laat burgers beslissen. Er zou dan een soort burgerraad komen. Daar staat deze organisatie voor. Overigens bestaat de afdeling in Engeland uit heel veel christenen, waaronder Rowan Williams, de voormalig aartsbisschop van Canterbury. Christian Climate Action bestond al eerder in Engeland maar is erg gelieerd aan Extinction Rebellion. Het zijn voornamelijk mensen die jong zijn en zich grote zorgen maken over de gevolgen van de klimaatcrisis. Ze vinden dat de overheden te weinig doen en dat economie en het bedrijfsleven leidend zijn in het maken van keuzes."

"Ik geloof werkelijk dat wij een grote schuld hebben ten opzichte van God en onze medemens als het gaat om het klimaat."

De urgentie om maatregelen te nemen tegen de klimaatverandering is volgens Wolsheimer zo hoog dat een klimaatmars niet veel nut heeft. "Je staat daar met een bord omhoog. Maar er is urgentie. Er is noodzaak om dit onderwerp op de politieke agenda te houden. Dan kom je in de hoek van 'non-violence direct action'. Dat zag je bijvoorbeeld ook bij Martin Luther King en Ghandi. Een klimaatmars zou hartstikke goed zijn wanneer het zou werken. Niemand binnen XR en ook niet binnen CCA zit erop te wachten om het verkeer stil te leggen of allerlei irritante acties te doen. Het zijn weldenkende mensen en zeker geen doordrammers die in alles hun zin willen hebben. Het zijn verontrustende mensen die kiezen voor geweldloosheid, maar wel echt de noodzaak zien om in actie te komen. Dertig jaar klimaatactivisme heeft namelijk niets of onvoldoende opgeleverd. Daardoor komen er andersoortige demonstraties en manifestaties."

Hoe zouden christenen hier in moeten staan? Wolsheimer: "Ik geloof werkelijk dat wij een grote schuld hebben ten opzichte van God en onze medemens als het gaat om het klimaat. Ik geloof niet dat wij het klimaat gaan redden, dat is ook niet de reden dat ik meedoe. Ik geloof wel dat wij als mensen de verantwoordelijkheid hebben om als kinderen van God het voortouw te nemen in datgene wat goed is voor de mens en de planeet."

"Ik geloof dat verzoening volgens de bijbel verder gaat dan de ziel van mensen."

Geloven dat wij het klimaat gaan redden, doet hij dus niet. Dat gaat Christus namelijk doen. "Ik geloof dat verzoening volgens de Bijbel verder gaat dan de ziel van mensen. Dat is een beetje de theologie van Tom Wright. In het paradijs zijn vier relaties verbroken: tussen God en mensen, waar we het vaak in de kerk over hebben, maar ook tussen mensen onderling, tussen mensen en de schepping én tussen God en de schepping. Paulus zegt 'in Christus heeft God de wereld met zich verzoend'. Daar staat kosmos, dat gaat eigenlijk om het totaal. In het christendom is een plaatje ontstaan waarbij het vooral om de mens draait. Dat lijkt me theologisch zeer onjuist. Onze manier van omgaan met de schepping zorgt ervoor dat de allerarmsten als eerste getroffen worden. Wat we doen is niet vrijblijvend en daar willen we aandacht voor."

Zelf schreef Wolsheimer ooit een boek waarin hij een pleidooi houdt voor een economie van God, of een 'economie van het genoeg' zoals hij het zelf noemt. "Ik geloof dat God mensen leert om genoeg te hebben, zodat anderen óók kunnen leven. Ghandi zei: 'Live simply, so that others may simply live'."

"Het klimaat hoort wat mij betreft volledig bij het werk van Jezus."

Sommige christenen stellen dat onze zorgen maken om het klimaat helemaal niet hoeft, omdat er tóch een nieuwe aarde komt. Wolsheimer bestrijdt deze gedachtegang: "Ik hoor mensen zich weleens afvragen of het klimaat het nieuwe evangelie is. Nee, natuurlijk niet. Maar die klimaatproblemen zijn zo vaak ontkend, dat er nu extra aandacht voor is. Het klimaat hoort wat mij betreft volledig bij het werk van Jezus. Met de gedachte dat de aarde tóch wel vernieuwd wordt, ga je volledig voorbij aan de verantwoordelijkheid die God aan de mens heeft gegeven om voor de schepping te zorgen. Ik zie simpele dingen als met de trein naar mijn werk reizen als een kleine daad van aanbidding aan de Schepper. Ik wil God daarin eren. Ik aanbid moeder aarde niet, ik wil God aanbidden. En ik wil schuld belijden dat wij als mensheid Zijn prachtige schepping kapot maken en dat er 1 miljoen plantensoorten en diersoorten op dit moment met uitsterven worden bedreigd. Dat is niet de bedoeling van de Schepper. Ik ben van Christus, ik ben van God", vervolgt hij. "Dat is de Maker van alles waar we het nu over hebben."

"Paulus zegt helemaal niet dat je overheden ten alle tijden alas van God moet zien."

Blijft de vraag staan waarom een christelijke organisatie burgerlijke ongehoorzaamheid inzet om iets voor elkaar te krijgen. Wordt dat niet in de Bijbel verboden? "Ik weet niet waarop dat gebaseerd is", reageert Wolsheimer. "Ik zag iemand refereren aan Romeinen 13 waar zoiets staat. Maar dat moet je natuurlijk in de context van de hele Romeinenbrief lezen. Paulus zegt helemaal niet dat je overheden ten alle tijden als van God moet zien. Hij heeft het specifiek over die situatie daar. Want als je dat door zou trekken, zou je kunnen zeggen: we hadden ons niet mogen verzetten tegen Hitler. Die was gewoon gekozen en leider en dús door God geïnstalleerd. Maar dan gaat het voor veel mensen ineens te ver. Ik vind dat veel mensen die regel uit Romeinen 13 misbruiken om niet burgerlijk ongehoorzaam te zijn. Sterker nog: Paulus zélf is continu burgerlijk ongehoorzaam. Dat zie je goed in het Bijbelboek Handelingen. Volgens de Romeinse wet was het bijvoorbeeld illegaal om Romeinen te bekeren tot het christendom. Dan zou Paulus dus in overtreding zijn op zijn eigen woorden."

"De wet van liefde gaat soms boven de voorgeschreven regels."

Is het dus geoorloofd om de wet te overtreden om aandacht te vragen voor een in jouw ogen belangrijk probleem? "Inderdaad, net zoals Paulus doet in zijn ijver om de Romeinen te bekeren. In die zin valt dat onder burgerlijke ongehoorzaamheid. Net zoals Martin Luther King deed toen hij ongeoorloofd marsen organiseerde. Zonder burgerlijke ongehoorzaamheid in te zetten, hadden we ook geen vrouwenstemrecht gehad. Soms moet je afwegen wat belangrijker is. Dat kun je goed zien aan het verhaal van de barmhartige Samaritaan. De wet van liefde gaat soms boven de voorgeschreven regels. Jezus doet dat zelf ook als hij zieken geneest op de sabbath."

Wanneer Wolsheimer om zich heen kijkt binnen Extinction Rebellion ziet hij principes waarvan hij had gewild het juist ook in de kerk te zien. "Een voorbeeld daarvan is het leven naar wat je gelooft. Ik zeg in mijn boek ook dat we een levensbelijdenis nodig hebben en geen geloofsbelijdenis. Ik kan mijn handtekening wel onder een geloofsbelijdenis zetten, maar het zegt geen bal over hoe ik leef. Bij Extinction Rebellion wordt er gekeken naar het leven van mensen. Ik zou willen dat we daar in de kerk meer mee bezig waren dan dat we elkaar voortdurend bevechten met allerlei teksten. Iedereen neemt elkaar in reacties de maat. Als ik de reacties onder berichten soms lees denk ik: dit heeft helemaal niet de geur van Christus. Dit is zuur, venijnig en mensen die iets vinden worden direct buiten het koninkrijk van God geplaatst. Ik kom bij Extinction Rebellion waarden tegen waarvan ik zeg: die zijn puur christelijk en die kom ik zelfs in de kerk soms niet tegen."

Patrick Simons besprak zijn interview met Jan Wolsheimer deze week in de CIP Podcast. Beluister het fragment vanaf de eerste minuut.

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Klimaatverandering
- Meteoroloog Reinier van den Berg is klaar met 'klimaatontkenners': "De twijfel heeft nu lang genoeg geduurd"
- Klimaatverandering, het nieuwe evangelie?
- Tijdens klimaatactie gearresteerde predikant: "Ik heb als christen een veel hogere wet dan die van mijn land"
- Klimaatverandering? Klopt het wel wat ze ons vertellen?
- De klimaatmars: waarom iedere christen mee zou moeten doen
Meer over Klimaatverandering »

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen

Reacties

Wolsheimer lijkt zich te beroepen op een verlangen om te doen wat Jezus wil. Heeft Jezus ooit een brug of een andere wegverbinding geblokkeerd? Heeft één van de apostelen ooit zoiets gedaan? Hebben ze ooit een protest georganiseerd? Volgens mij niet. Heeft God dat actiemiddel ooit ingezet in de Bijbel? Volgens mij niet. Volgens mij is het aan gelovigen niet toegestaan om aan rebellie te doen of om onnodig aanstoot te geven. Bovendien is volgens mij het klimaatprobleem niet urgent en zijn de gevolgen ervan te overzien. Doe toch iets zinnigs!
Vakanties
Hier adverteren?