Arjan Baan
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

God

15 mei 2019 door Patrick Simons

Noodklok over reformatorische kerken: "Er gaan geen zielen verloren omdat ze een 'eenzijdig' opwekkingslied hebben gezongen"

Ds. J. M. D. de Heer liet zich vorige week tijdens een lezing negatief uit over Nederlandstalige, religieuze muziek waaronder opwekkingsmuziek en muziek van Sela en Christian Verwoerd. Tal van christenen reageerden daarop. Ook evangelist en predikant Arjan Baan reageerde via Facebook. CIP.nl stelde hem enkele vragen over dit onderwerp.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Patrick Simons.

Word ook lid

De open reactie van Baan was overigens ook ds. De Heer zelf opgevallen. Er volgde een “waardige mailwisseling”. Arjan: “Ik kan zijn kritiek aan de ene kant wel plaatsen. Als we de Bijbel eerlijk lezen dan is er zoiets als sound doctrine, gezonde theologie. Het is bekend dat dwaalleraars in de oude kerk liederen gebruikten om hun (dwaal)leer te verbreiden. Het zette Ambrosius er toe aan om ‘goede’ liederen te schrijven, hoewel ook hij een ‘kind van zijn tijd’ was.”              

"Sommige liederen zijn veel te familiair"

Opwekkingsliederen
Opwekkingsliederen zijn volgens Baan ook geschreven vanuit een bepaalde theologie: “Neem de frase uit Opwekking 581: ‘Ik mag heel dicht bij U zijn, als een kind bij de vader op schoot. Ik mag heel dicht bij U zijn; dat is de plek waar ik hoor.’ Sommige liederen zijn veel te familiair. Deze liederen kunnen snel een eigen leven gaan leiden en je een zeer eenzijdig Godsbeeld geven. Zo spreken Jesaja 1, 1 Petrus 1 en vele andere teksten over de heiligheid van God. Er dient respect en eerbied voor God te zijn. Aan de andere kant wil dit lied naar mijn mening iets duidelijk maken over de intieme liefdesverhouding die er is met God. De Abba-naam is een naam waarin zowel liefde voor God als respect voor Hem doorklinkt. Liefde en eerbied of respect gaan in de relatie met God hand in hand. Laten we dan ook vooral oppassen voor te populair taalgebruik waardoor christenen God gaan verkleinen als een ‘vriend op de hoek van straat’, van wie alles mag en bij wie je het nooit verkeerd kan doen. In de evangelische kerken zie ik, mede als gevolg van opwekkingsliederen, een oppervlakkig zondebesef. Aan de andere kant zie ik in de reformatorische kerken juist weer een geforceerde focus op zondebesef.”

De evangelist stelt de kritiek van dominee De Heer tot op een bepaalde hoogte te kunnen volgen. “Veel liederen hebben het woord zonde niet of het is vervangen door ziekte, pijn, schuld, lijden en andere woorden. Maar je kunt alleen maar van genade zingen als je beseft wat zonde is. Zonde is op te delen actieve zonde waarbij we in opstand komen tegen God en passieve zonde, waarbij we nalaten Hem de eer te geven die Hem toekomst. De verlorenheid van mensen kan ook goed in een lied verwoord worden. Denk bijvoorbeeld aan een lied als ‘Heer ik kom tot U, zondig en onrein’. Van zulke liederen kent de Opwekkingsbundel er helaas te weinig. Ik vind dat je er andere bundels en Psalmen naast moet zingen. Maar dat betekent dus niet dat je geen enkel gezang of opwekkingslied meer mag zingen.”

"Er zijn zoveel mooie gezangen en opwekkingsliederen waar de schoonheid en heerlijkheid van de gekruisigde en opgestane Christus wordt bezongen"

Grotere nood
Baan zou het eerlijk vinden als in deze discussie een nog veel grotere nood in de reformatorische kerken benoemd zou worden. “De duizenden kerkgangers in reformatorische kerken die nog geen heilszekerheid hebben. Volgens mij moeten we oppassen dat we in de reformatorische kerken van de BibleBelt de nood van het hardnekkige ongeloof van kerkgangers verdoezelen met een discussie over het zingen van opwekkingsliederen. Die nood van onbekeerde zielen is immers nog veel ernstiger. Er gaan straks zielen verloren omdat ze niet tot Christus zijn gekomen. Deze zielen gaan niet verloren omdat ze een 'eenzijdig' opwekkingslied hebben gezongen. Laten we de mensen in liefde daar ook op wijzen."

Hoewel de evangelist aangeeft dat je in de Psalmen “Gods kinderen in het hart kijkt”, pleit hij toch voor een goede balans. “We moeten niet vergeten dat de Psalmen gedichten zijn onder het oude verbond. Dus voor de komst van de Messias, voor het kruis van Golgotha, voor de uitstorting van de Heilige Geest. De gelovigen onder het oude verbond stonden dus in een andere tijd en ook in een andere relatie tot de Heilige Geest. Daarom pleit ik ervoor Bijbelse Christocentrische gezangen, hymns en opwekkingsliederen te laten zingen. Psalmen, lofzangen en geestelijke liederen die God gericht en Christus gericht zijn en het ontdekkende en reinigende werk van de Heilige Geest beschrijven. Liederen waarin bekering, levensheiliging en algehele overgave duidelijk aan bod komen. En laten we vooral niet de liederen vergeten die onze heerlijke toekomst bezingen. Er zijn zoveel mooie gezangen en opwekkingsliederen waar de schoonheid en de heerlijkheid van de gekruisigde en opgestane Christus wordt bezongen. Dat komt in de Psalmen niet altijd even krachtig naar voren.”

"Men geeft hoog op over de Heilige Geest, maar vergeet zelf de muziekbegeleiding onder leiding van de Geest te brengen en open te staan voor het juiste lied op de juiste tijd."

Muziekteams
Verder zegt Baan het jammer te vinden dat de muziekbegeleiding steeds meer de inhoud gaat overheersen. “Zelf begeleiden wij tijdens bijeenkomsten van Stichting Heart Cry het zingen niet met een drumstel. Dat is een bewuste keuze. Wij willen graag uit volle borst mee kunnen zingen. Aanbiddingsleiders en muzikanten zijn soms veel te veel bezig met hun performance en optreden. Dat proef en zie je. Muziekteams worden soms zelfs kleine machtsbolwerken in de gemeente. Je krijgt dan een apart aanbiddingsonderdeel en een apart onderdeel Woordverkondiging. Ik word er moe van als een muziekteam op geen enkele wijze meer het juiste lied kan invoegen ter voorbereiding van een preek of na de preek. ‘We hebben het lied niet geoefend, de playlist staat al een week vast’, zo zegt men dan. Men geeft hoog op over de Heilige Geest, maar vergeet zelf de muziekbegeleiding onder leiding van de Geest te brengen en open te staan voor het juiste lied op de juiste tijd. Het is helaas triest dat er in veel gemeenten een programma wordt ‘afgedraaid’ en dat men meestal niet in staat is om spontaan met een lied te reageren op de boodschap omdat het niet ‘op het lijstje’ stond. Een slechte zaak. De aanbiddingsdienst is nog al eens een eilandje in de totale dienst. Soms hoor je jezelf niet eens meer zingen vanwege de decibels vanaf het podium.”

"Onlangs vernam ik dat op een reformatorische school mooie gezangen eigenhandig werden veranderd"

De evangelist stoorde zich bij het verslag van de lezing wel aan het feit dat er er gesproken werd over het gebruik van bezittelijk voornaamwoorden in opwekkingsliederen. “Dat vind ik niet echt een goed argument, want dan kunnen we de helft van onze Psalmen ook schrappen. Luther zegt: het geloof heeft geen enkele waarde zonder de bezittelijke voornaamwoorden ‘mijn’ en ‘ons’. In de gereformeerde gezindte worden ongelovige kerkleden gewaarschuwd voor gezangen en opwekkingsliederen. Het moet echter niet doorschieten de andere kant op. Onlangs vernam ik dat op een reformatorische school mooie gezangen eigenhandig werden veranderd. De bezittelijke voornaamwoorden werden weggeschrapt en vervangen door onbepaalde lidwoorden. Dat vind ik verwerpelijk en hypocriet. Dat laat ten diepste de geestelijke bedekking zien die er in rechtse reformatorische kerken heerst. We willen niks te maken hebben met gezangen en zeker niet met opwekkingsliederen. Heel fijntjes doen we de liederen af met ‘Arminiaans’ en nemen dan daarin ook de evangelische kerken nog even mee. En als ‘voorvechters’ van de zuivere waarheid blijven we ondertussen wel ‘eerlijk onbekeerd’. Ik vind dat hoogmoedig overkomen. Ik zie dat het ongenuanceerde ‘veroordelen’ als een geestelijke boemerang terugkomt: volle kerken met enkele avondmaalgangers. We verkeren als reformatorische kerken zélf in grote nood: de hardnekkige onbeweeglijkheid en het eerlijk onbekeerd blijven. Wat zou het een wonder zijn als daarover een volgende thema-avond georganiseerd zou worden.” 

Lees ook:

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Opwekkingsmuziek
- GerGem-predikant over opwekkingsmuziek, Sela en Christian Verwoerd: "Botst met prediking van Wet en Evangelie"
- CGK-predikant reageert op uitspraken ds. De Heer over opwekkingsmuziek
- Ds. De Heer verklaart kritiek op opwekkingsmuziek: "Acceptatie van deze muziek verloopt vaak via het gevoel"
- Evangelisch Nederland laat zich weer eens op de kast jagen door een refodominee
- Ds. De Heer schrijft nieuw boek over opwekkingsmuziek: "Ik wil juist niet oordelen over evangelische christenen"
Meer over opwekkingsmuziek »

Reacties

B
Mooie reactie van A. Baan! Ik herken het helemaal! ja.. kritisch en met liefde opgeschreven! Ik weet dat veel mensen deze discussie niet echt relevant vinden... maar iedereen die dit leest; onthoud dit; In onze zondige wereld zullen we nooit het ultieme lied kunnen vinden om onze schepper groot te maken... maar God troont op de lofzangen van zijn volk Israël! We mogen hem eren met Psalmen, lofliederen en geestelijke liederen! (EF 5:19) Verder niks aan toe te voegen aan dit stuk!
De tijd dat we alleen nog de berijmde Psalmen zongen met de 29 gezangen, kan ik mij nog goed herinneren. Staan we er nog niet bij stil, dat het ook maar over berijmingen gaan, die soms ver af dwalen van de tekst. Verder dat we bij het zingen van het genoemde Israël ons zelf de kerk daarin voorstelden, als gevolg van de vervangingstheologie. De wraakpsalmen uit volle borst zongen, "zullen wij niet haten die u haten". Wanneer men dit gaat onderscheiden zijn we op de goede weg.
D
De mooiste psalmteksten berusten soms op vertaalfouten, die men wijselijk genoeg zo laat staan. De "stilte" aan het begin van Psalm 65 is een typisch voorbeeld, al is die in de NBV dan toch wel verdwenen. In Psalm 42 is in het Hebreeuws geen sprake van "smachten naar stromend water", maar van "dorst hebben op een droge rivierbedding", wat veel dramatischer klinkt en kan inspireren tot een mooiere en minder triviale berijming. Maar of het kerkvolk daar blij mee zou zijn is natuurlijk de vraag.
Toon meer antwoorden (1)
Toon meer reacties (11)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Error: could not load events
Krijg volledige toegang tot CIP.nl. Start je gratis maand.