Pierre Valkering

Levensverhaal

15 april 2019 door Sjoukje Dijkstra

Homopriester Pierre Valkering voelt zich als de verloren zoon: "Ik ben een grote zondaar"

Vier jaar lang werkte hij in het geheim aan zijn openbare biecht. Zondag 31 maart was het zover, en presenteerde priester Pierre Valkering – ter gelegenheid van zijn 25-jarig jubileum - zijn boek ‘Ontkleed niet naakt staan’. Zijn levensverhaal, dat in oorsprong alleen voor Jezus bedoeld was.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

Ontspannen zit hij in zijn stoel in zijn werkkamer van de pastorie naast de Vredeskerk. Rechts van hem staan twee bossen bloemen, waarvan hij er een heeft gekregen vanuit de parochianen. Om hem een hart onder de riem te steken. De andere bos is een bos rozen, speciaal gekweekt in de regenboogkleuren. “Mooi hé?” zegt hij zichtbaar trots.

Hij is in het zwart met priesterboord, ondanks een schorsing vanuit het bisdom. Zijn boek deed nogal wat stof opwaaien. Hierin onthult Valkering niet alleen zijn worstelingen als homo in de Rooms-Katholieke Kerk, maar ook zijn diepste geheimen. Het komt erop neer dat hij een dubbelleven leidde. In de kerk een trouwe dienaar. Daarbuiten waren er “de big five”, zoals hij ze zelf noemt. “Dan heb ik het over darkrooms, cruisen, porno, homosauna’s en seksuele relaties. Dan gaan alle alarmbellen rinkelen. Zeker als het om priesters gaat.”

Geschorst
Dat het voor de meeste mensen kwam als donderslag bij heldere hemel, kan hij begrijpen. Toch was het iets wat hij moest doen. Zijn biecht in het openbaar. Zo voelt het voor hem. Hoewel hij benadrukt dat er tijdens de mis en boekpresentatie niets over de inhoud van het boek is verteld. “Ik overhandigde het boek aan Boris Dittrich (ex-Kamerlid van D66, red.), die ook campagne voerde voor invoering van het homohuwelijk in Nederland. Het boek werd ook bezorgd bij bisschop Jos Punt. Kort daarna werd Pierre Valkering geschorst.

“Voor een aantal mensen is het heel schokkend geweest. Er was verdriet, wanhoop, rouw”

Meteen was de parochie in rouw gedompeld. “Voor een aantal mensen is het heel schokkend geweest. Er was verdriet, wanhoop, rouw.” Valkering kan dat begrijpen, want zo zegt hij: “Mensen komen in existentiële nood. Als priester of herder beleven mensen heel sterk hun houvast aan je. Je representeert hun veiligheid. Die komt in het geding.” Dat het allemaal juist nu, tijdens de Lijdenstijd gebeurt in de laatste weken voor Pasen, raakt hem. “Het is ook een uitnodiging aan de mensen en mijzelf om wat er gebeurt te zien in het licht van Jezus' lijden. Ik representeer weliswaar al 25 jaar Christus voor de Vredesparochie, maar ik ben Hem natuurlijk niet. In dit soort omstandigheden is het goed om naar het kruis te kijken. Daar hangt het”, wijst hij naar het kruis aan zijn muur. “We moeten onze veiligheid en bonding bij Hem zoeken.”

Levensverhaal
Valkering licht toe hoe en waarom de aanvankelijke toehoorder van zijn boek eigenlijk Jezus was. “Het is begonnen met mijn retraite in 2015. Dat was deze tijd van het jaar in de veertigdagentijd. Ik deed mee aan een een dertigdaagse retraite in de traditie van Sint-Ignatius. Mijn begeleider was psycholoog en geschoold in het begeleiden van Ignatiaanse retraites. Tijdens zo’n retraite ben je helemaal stil. Behalve een keer per dag. Dan spreek je met je retraitebegeleider aan de hand van Bijbelteksten, die je meekrijgt om zelf over te mediteren. Aan het begin van deze retraite kreeg ik de perikoop aangereikt van de ontmoeting van Jezus met Zacheüs de tollenaar. De uitdaging was om je in te leven in deze situatie. ‘Stel je voor: Jezus komt bij jou logeren en vraagt jou je levensverhaal te vertellen?’ Dat is het begin geweest van dit boek. De eerste fase, waarin ik dus eigenlijk mijn verhaal verteld heb aan Jezus.”

Stijve 'Nashvilledominees'
Dit verhaal aan Jezus groeide uit tot zijn boek. Ondanks dat hij zelf veel heeft getwijfeld of hij het moest uitgeven, is hij blij dat hij het gedaan heeft en dat hij het niet meer verborgen hoeft te houden. “Het gaat mij om het groeien in waarachtigheid”, aldus Valkering. “Homoseksualiteit is een moeilijk onderwerp in bijna alle kerken. Na de publicatie van de Nashvilleverklaring had ik ook zoiets van: Daar heb je het weer. Meer dan 200 stijve dominees in zwarte pakken die er vanuit hun ivoren toren iets van vinden.”

Zwart pak
Hij lacht even. “Eerlijk is eerlijk. Ik ben zelf ook in zwart pak. Moet je horen wie het zegt. Ongetwijfeld doe ik daarmee deze mensen geen recht. Maar zo komt het dus voor de buitenwereld over. Die dominees hebben het ook weer over anderen. Over homo’s, die ook hun leven graag in liefde gestalte willen geven. Zij zijn weer de gebeten hond. Ik heb me er op dat moment niet zo mee beziggehouden, omdat het een storm was die vooral woedde op het protestantse erf. Wel vroeg ik me af: Wie zijn die mensen in kwestie zelf? Hoe heeft seksualiteit zich in hun eigen leven gemanifesteerd? Hoe zijn zij daarmee geconfronteerd en hoe zijn zij ermee omgegaan? Heeft homoseksualiteit of porno in hun eigen leven ooit een rol gespeeld?”

Bij hem zelf zijn de darkrooms en de homosauna’s allang verleden tijd. “Ik moet er niet meer aan denken. Ik heb het kunnen loslaten. Niets in mij verlangt nog daarnaar. In publicitaties wordt de indruk gewekt alsof het heel erg actueel zou zijn. Dat is niet zo. Porno heeft daarentegen tot recent wel een rol gespeeld. De vrucht van mijn boek is uiteindelijk geweest, dat ik ook dat kon loslaten. Mijn verlangen naar pono is als sneeuw voor de zon verdwenen. Dat heeft met God te maken”, aldus Valkering. “Het voelt als een gave Gods.”

“Ik ben als de verloren zoon die het contact met zijn vader is kwijt geraakt”

In de keuze om zijn boek te publiceren, voelde hij sterk de leiding van boven. “Je luistert toch naar de diepste stem in je. Dat is de Stem van God. Natuurlijk heb je je eigen verstaan van die stem. Daar moet je het mee doen. Versta ik die stem goed? Daar kun je aan twijfelen. Sommige mensen aan wie hij feedback vroeg op de concepttekst hadden daar ook hun vragen bij.” Zelf weet hij het honderd procent zeker. Veel heeft hij er ook voor gebeden. Dat tijdens de mis van zijn jubileumviering juist de parabel van de verloren zoon werd gelezen, ziet hij als een teken. “De liturgie van de Rooms-Katholieke Kerk ligt vast. Dat kies je dus niet zelf uit.”

“Ik ben die verloren zoon”, zegt hij. In zijn boek wijdt hij ook uit over de verloren zoon. “Het is een betekenisvolle tekst in het Evangelie. Dat werkt voor mij nu ook door in dit stadium, omdat ik in dezelfde positie ben. Ik ben een grote zondaar. Zo word ik wel gezien door allerlei mensen. Onder andere door de bisschop. Met hem had ik al een moeilijke verhouding. Ik ben als de verloren zoon die het contact met zijn vader is kwijt geraakt. Op dit moment houd ik mij daar erg mee bezig, want hoe kan dat contact nu weer hersteld worden?”



Tot nu toe heeft de bisschop nog geen poging gedaan om persoonlijk met Valkering in contact te komen. Duidelijk zichtbaar teleurgesteld, uit hij de hoop en de wens dat het toch nog goed zal komen, waarbij Valkering veel begrip toont voor de bisschop. “Ik heb hem overvallen hiermee”, geeft hij grif toe. “Ik kan het me voorstellen dat hij tijd nodig heeft om dit te verwerken.” Valkering weet zich echter gesteund vanuit zijn parochie en door zijn naasten. “Er is een vloed van sympathie en bevestiging gekomen. Heel veel bemoedigende kaarten, e-mails, brieven en bloemen met goede, lieve woorden heb ik ontvangen. De afgelopen tijd was het echt even een hype”, zegt hij. “Alle mogelijke media heb ik inmiddels te woord gestaan.” Dat de media het heugelijke nieuws presenteerden als zijn coming-out, vindt hij minder geslaagd. “Het was eigenlijk wel algemeen bekend”, aldus Valkering.

Geframed
Dat de media het zo hebben geframed, is volgens hem ook het gevolg geweest van het feit dat degene die de PR voor het boek heeft verzorgd, een parochiaan van hem, ook verbonden is aan de Gaykrant. “Hij kent het klappen van de zweep. Hij wist veel media-aandacht te genereren. Dat was een voordeel. Het risico is dat je dan ingepalmd wordt als voorbeeld en geframed wordt als ‘held’. Dat ben ik niet.” Dat de Gaykrant direct om een reactie vroeg van de bisschop, heeft er volgens hem vast aan bijgedragen dat er olie op het vuur ging bij bisschop Punt. Maar, zo relativeert hij: “Had de Gaykrant het niet gedaan, dan had een andere krant het wel gedaan…”

"Mijn proces heeft te maken met naar licht toe gaan, naar Pasen toe. Het is een paasverhaal. Graven gaan open"

Dat hij binnen katholieke kringen onder vuur ligt, vindt hij niet erg. “Het is nodig, omdat ‘de waarheid’ aan het licht moet komen. Er zijn echter wel grenzen voor de kritiek die ik krijg. Het is een ding als mensen mij persoonlijk aanschrijven met hun zorgen en vragen. Die mensen wil ik te zijner tijd allemaal, als dat lukt, persoonlijk terugschrijven. Daarbij vind ik het ook fijn dat ze mij persoonlijk benaderen. Ik ontving echter ook een hele intimiderende brief. Daarmee ben ik afgelopen maandag (8 april) naar het politiebureau gegaan. Ik schrok me een hoedje toen ik die brief las”, zegt hij zichtbaar aangedaan. “Ik heb best een olifantshuid, maar er zijn grenzen. Iemand zei mij een paar dagen terug. Als mensen je schrijven, dan gaat het in de allereerste plaats over henzelf. Dat is een waar woord. Het is eigenlijk een zelfportret dat ze je schenken. Het heeft ook te maken met dingen in hun eigen leven. Van daaruit geven ze mij het nodige mee. Dat wil ik op waarde schatten.”

De waarheid
De weerstand hoort er volgens Valkering ook bij. “Mijn proces heeft te maken met naar licht toe gaan, naar Pasen toe. Het is een paasverhaal. Graven gaan open. Maar als je naar het licht toe gaat, roeren ook de machten van de duisternis zich.” Wat Valkering naar eigen zeggen met zijn boek heeft willen doen, is ook de waarheid aan het licht brengen. “Bij de waarheid in de gelovige sfeer, is er al snel de neiging om dat in te vullen in de dogmatische zin. Veel fundamenteler is de waarheid zoals mensen die leven. Wat gebeurt er in een mensenleven? Wat komen mensen tegen en hoe gaan ze daarmee om? Dat is de waarheid van het leven van elk van ons. De waarheid in dogmatische zin kan pas spreken en betekenis krijgen als iedereen er mag zijn en gekend mag worden.”

“Daarover gaat mijn boek”, aldus Valkering. “Over de waarheid van mijn eigen leven. Ik heb gehoord dat veel mensen zich in aspecten van mijn leven herkennen. Ze voelen zich gesterkt, wetende dat ze niet de enige zijn.” Een van de personen die hem geadviseerd heeft over zijn boek, is Frans Horsthuis. “Hij was zeer bekend, ook in evangelische kringen”, vertelt Valkering. “Horsthuis was een priester die pas gestorven is op 97-jarige leeftijd. Vanaf de jaren ’60 ging hij zonder geld en vaste woon- en verblijfplaats door het leven. Bewonderingswaardig. Hij is aan het einde van zijn leven voor mij nog echt een vriend geworden en een geestelijke raadsman.”

Horsthuis speelde voor Pierre Valkering een belangrijke rol in het uiteenzetten van zijn beweegredenen om het boek te publiceren. “Tenslotte is het zaak om als individueel mens zo goed mogelijk met Jezus te leven. Voor mij is het mijn diepste relatie. Daar moet ik uiteindelijk op koersen. Frans hield mij een spiegel voor? Is het geen spiritueel eigenbelang? Hij vond mijn antwoord op zijn vragen authentiek. 'Misschien moet je het risico dan nemen,' zei hij. De apostelen hebben dat ook gedaan. Ik heb hiermee niet gekozen voor mijn eigen veiligheid. Voor mij heeft het te maken met wat in het Evangelie staat over het verliezen van je leven om het daardoor te behouden.”

Samenzijn
In die zin is het voor hem geweest als het opnemen van zijn kruis en Jezus volgen. “Dit heb ik moeten doen. Het was mij zonneklaar. Ook als priester. Dat heeft er wezenlijk mee te maken. Hoe mensen zich op het Evangelie en de Bijbel blijven beroepen om homo’s te veroordelen, klopt niet. Het doet geen recht aan de mensen om wie het gaat. Als mensen het Evangelie van Christus anders verstaan dan ikzelf, daarvoor heb ik respect. Laat het gehoord worden en ingebracht. Maar je moet ook in gesprek gaan homo’s zelf, om wie het gaat. Zij zijn ook allemaal mensen die gelukkig willen leven. Waar vinden mensen hun geluk? In het samenzijn met een ander mens. Dat ligt voor de hand.”

Dat dit zo moeilijk wordt gemaakt voor homo’s binnen de kerk, vind hij zeer kwalijk. Het heeft alles te maken met de kerk als instituut. “Het stilzwijgen. Het mag niet gezien, gehoord of verwoord worden. Zeker niet als het om priesters gaat.” Daardoor gaan dingen zich in het verborgene afspelen en dat is volgens Valkering funest. Zo ontstaat onwaarachtigheid. Dat is schadelijk voor mensen zelf en voor de kerk.” In zijn boek haalt hij drie motto’s aan die allemaal over waarheid gaan. Een van de motto’s is uit Psalm 51: ‘Waarheid eist gij- zie! – tot op de bodem.’ ”

“Ik ben tot gaatje gegaan, conform psalm 51… Zie tot op de bodem”

Tot op de bodem. Zover is hijzelf ook gegaan, zegt hij. “Ik ben tot het gaatje gegaan, conform psalm 51. Tot op de bodem toe heb ik het voltooid. Dat is goed en heilzaam geweest. Nu komt er weer ruimte voor iets nieuws. Dit hoofdstuk kan nu afgesloten worden.” In die zin was het hele proces voor hem ook als een persoonlijke pelgrimage. “Hoewel dat niet het doel was”, benadrukt hij nogmaals. In de afgelopen tijd is het hem meer dan duidelijk geworden, wat zijn bestemming is in het leven: “Ik ben een priester van de Rooms-Katholieke Kerk. Priesters worden geacht celibatair te leven. Ik heb beloofd om dat te doen. Dit celibaat is voor mij primair een positieve keuze geweest, in de zin van mijn keuze voor Jezus Christus, om met Hem en voor Hem te leven. Mijn belangrijkste relatie is met Hem. Alle andere relaties zijn ondergeschikt en beleef ik vanuit en met oog op Hem.”

Geloofsles
Daar wil hij nu op serieuzere wijze mee omgaan. “Ik zie mijzelf opnieuw voor de taak gesteld om het celibaat, ook als leven zonder partner, op een inspirerende en geloofwaardige manier te leven.” Juist doordat hij op deze manier alles aan het licht heeft laten komen, kan hij dat nu doen. “Het was nodig”, zegt hij. “Deze omstandigheden binden mij nu heel sterk. Voorheen kon ik alles doen in het verborgene, in mijn privéruimte. De kerk houdt ook graag dat onderscheid tussen ‘forum internum’ en ‘forum externum’, buitenwereld en privé, in stand. Daardoor kun je gemakkelijk in een sfeer van onwaarachtigheid terecht komen. Voor mij is die weg geen optie meer. Hoe andere priesters dat doen, is aan hen. Hoe de leiding van de Kerk ermee omgaat, is niet mijn verantwoordelijkheid. Ik ga nu deze weg. Dat is mijn geloofsles. Ik kan nu met een schone lei verder.” Het liefst doet hij dat als priester, laat hij weten. Hij zou graag de paasviering leiden. Of het zover komt, is afwachten. “Ik heb geen plan B, en hoop ook niet dat dit nodig zal zijn.”

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Reacties

H
Phil. 3 :2 .... Het komt aan in deze tijd van verwarring op duidelijkheid van de Gemeente onderscheiding van geesten !!!
REAGEER
M
Een open, kwetsbaar verhaal, steen in de vijver van zelfgenoegzaamheid. Juist deze periode - voor Pasen, een periode waarin we ons allemaal realiseren Christus nodig te hebben, omdat we gewoon niet zonder zonde zijn. Niemand. Wie zonder zonde is, gooit de eerste steen. En wanneer er vergeving is, (en die is er voor eenieder van ons) mogen we verder met Hem op weg; ook allemaal; en gaat God als vader mee, Hij laat niet los. Laat de barmhartigheid van Christus ook ons 'zegel' zijn; en het oordeel ver van ons.
J
In het psalmboek voor de protestantse kerken lees/zing ik wat Koning David al voor ons opschreef: "Ik bekende o Heer' aan U oprecht mijn zonden. ik verborg geen kwaad wat in mij werd gevonden maar ik beleed , na ernstig overleg mijn boze daden, U nam die gunstig weg. daarom zal tot U een ieder van de vromen, in vindenstijd met ootmoed smekend komen. Een zee van ramp mag met haar golven slaan: Hoe hoog zij ook gaan, zij raken mij niet aan! " Lees allen: "Eindelijk Thuis": over de terugkeer van de verloren zoon geschreven door Henri Nouwen
Toon meer antwoorden (3)
Toon meer reacties (5)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher Spotify