column

God

22 maart 2019 door Willem J. Ouweneel

De geest is uit de fles!

Vandaag is het 187 jaar geleden dat de Duitse dichter en (toneel)schrijver Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832) overleed. Hij is niet alleen een van de grootste letterkundigen in Duitsland geweest, maar misschien wel wereldwijd. Denk alleen al aan zijn weergaloze tweedelige tragedie Faust, dat het levensdilemma van de ‘moderne’ mens zonder God zo schitterend uitbeeldt.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Willem J. Ouweneel.

Word ook lid

Een van Goethes bekendste gedichten is de ballade Der Zauberlehrling (‘De tovenaarsleerling’, 1797). Het gaat over de jonge leerling van een oude tovenaar, die telkens water moet putten en daarom de bezemsteel omtovert tot een waterdrager om het werk voor hem te doen. Al gauw heeft de bezem zoveel water geput dat alles onderstroomt; de leerling realiseert zich dat hij niet de toverspreuk kent om de bezem te stoppen. Hij hakt de bezem in stukken, maar vervolgens gaat elk van die stukken ook water halen, waardoor de noodtoestand nog veel dramatischer wordt. Ten slotte komt de oude tovenaar de betovering verbreken.

In 1897 schreef de Franse componist Paul Dukas een alleraardigst symfonisch gedicht naar aanleiding van dit gedicht, en in 1940 gebruikte Walt Disney deze muziek voor een van de delen van zijn beroemd geworden film Fantasia. In deze film speelt Mickey Mouse de rol van tovenaarsleerling.

Beroemdste zinnen
De stof voor Goethes gedicht is al heel oud. In bepaalde opzichten herinnert het aan de joodse legende omtrent de golem, een mensenpop van klei, die door een rabbijn tot leven wordt gewekt, met alle gevolgen van dien. Dit verhaal gaat terug op dat van Adam, die zijn bestaan eveneens begon als een soort golem (Genesis 2).

‘Heer, de nood is groot! De geesten die ik heb opgeroepen, raak ik nu niet meer kwijt.’

Een van de beroemdste zinnen in Goethes gedicht is de uitroep van de leerling als de meester eindelijk verschijnt: Herr, die Not is groß! Die ich rief, die Geister, werd ich nun nicht los. Dat betekent zoveel als: ‘Heer, de nood is groot! De geesten die ik heb opgeroepen, raak ik nu niet meer kwijt.’ Deze woorden zijn al vaak geciteerd in situaties waarin mensen door hun ondoordachte handelen krachten hebben ontketend die zij naderhand niet meer onder controle krijgen. ‘De geest is uit de fles’, zegt men dan wel eens, met verwijzing naar een sprookje van de gebroeders Grimm.

Eindtijd
De kolossale problemen van de ‘eindtijd’ waarin wij (volgens veel christenen) leven, lijken sprekend op zulke ‘geesten’ die de mensheid heeft opgeroepen (zeg maar: uit de fles heeft gelaten) en die zij niet meer lijkt kwijt te kunnen raken (terug in de fles te kunnen krijgen). Ik noem er een paar (en jij weet er misschien nog wel een paar meer te noemen):

(a) De snel toenemende overbevolking. In 1800 waren er 1 miljard mensen op aarde, rond 1960 waren dat er 3 miljard, en momenteel zijn dat er ruim 7,5 miljard. Men verwacht dat dit aantal aan het eind van deze eeuw tot 11 miljard toegenomen zal zijn. Alleen al in Afrika zal de bevolking in de komende decennia verdrievoudigen. De dramatische gevolgen hiervan zijn duidelijk: toenemende armoede, toenemende honger, toenemende conflicten binnen volgepropte gemeenschappen, maar ook tussen armen en rijken, en mondiaal: tussen het armere zuidelijke en het rijkere noordelijke halfrond.

(b) De drugshandel heeft een enorme wereldwijde omvang. Er gaan miljarden in om, waardoor de invloed op de wereldeconomie, inclusief het ‘zwarte’ circuit, enorm groot is. In sommige landen (Colombia, Mexico, Filipijnen) heeft deze handel tot regelrechte drugsoorlogen geleid. De criminaliteit die met de drugshandel gepaard gaat (geweld, martelingen, moorden) is verbijsterend. Er is geen zicht op hoe dit mondiale probleem economisch en justitieel beteugeld zou kunnen worden.

(c) Een soortgelijk verhaal zou gehouden kunnen worden over de wereldwijde onderdrukking van vrouwen, inclusief de gigantische internationale vrouwenhandel: het handelen in vrouwen bestemd voor de (grotendeels onvrijwillige) prostitutie.

New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals

(d) Al sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog vormen kernwapens een enorm probleem. Er zijn genoeg kernwapens voorhanden om de aarde meermalen te verwoesten. Het zou naïef zijn aan te nemen dat sinds het einde van de Koude Oorlog (begin jaren negentig) de kans op een kernoorlog zou zijn afgenomen. Men hoeft maar te denken aan staten zoals India, Pakistan en Noord-Korea die over eigen kernwapens beschikken; zeker de laatste twee zijn niet bepaald democratisch te noemen. Verreweg de meeste kernwapens zijn te vinden in Rusland, China en de Verenigde Staten, en in mindere mate in Frankrijk en Groot-Brittannië. Ook Israël is een vermoedelijke kernmacht. Diverse Europese NAVO-landen delen kernwapens met elkaar. Waar de spanningen op het wereldtoneel weer toenemen, blijft het gevaar van een kernoorlog als een zwaard van Damocles boven ons hoofd hangen.

(e) Dan laten we de problemen van kerncentrales nog maar buiten beschouwing, die volgens sommigen ook een soort dreigende kernbommen zijn. Denk maar aan de vreselijke ongelukken in Tsjernobyl (1986) en Fukushima (2011).

(f) Vervuiling van de aarde door de mens: de bodem, de lucht, het water, de ruimte; denk alleen al aan de plasticsoep, de drijvende vuilnisbelt in de Stille Oceaan.

(g) Ten slotte noem ik het klimaat (een controversieel thema!). Er is een geleidelijke opwarming van de aarde, en de meeste geleerden zijn het erover eens dat dit het gevolg is van menselijk handelen: verbranding van fossiele brandstoffen, massale ontbossing, industriële activiteiten en anderen. Het gevolg van de opwarming is snelle smelting van de ijskappen en daardoor verhoging van de waterspiegel, en dus onder andere overstromingen in de kustgebieden en vermindering van het drinkwater. Maar ook de grote afname van het aantal insecten; alleen al de teruggang van de bijen is een enorme zorg.

Zijn dit ‘tekenen van de eindtijd’? Dat mag je voor jezelf bepalen. In ieder geval gaat het om ‘geesten’ die de mens heeft losgelaten en die hij niet meer in bedwang lijkt te kunnen krijgen. En dat is zorgelijk genoeg.

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Reacties

Het grootste 'teken' dat we in de eindtijd leven is wel, dat de liefde verkilt.

Dat brengt de 'wereld' in paniek, want ze beseft dat ze juist voor dat probleem geen antwoord heeft.

Maar God zelf heeft de wereld Jezus Christus gegeven. En in onze tijd, volgt in zijn kielzog de Gemeente, die, net als Hij, overstroomt van de Liefde Gods.

Zij (de Gemeente) zal uitgroeien tot een Goddelijke vuurtoren, die het zinkende schip, alsnog de weg wijst naar de enige veilige haven.

Hoe duisterder de wereld - , hoe 'zichtbaarder' dat Licht zal worden.
W
Inderdaad de liefde verkilt. Ik merk dit ook bij mijn broeders en zusters. Christenen die niet meer de Liefde van Jezus volgen. Wettische farizeeers. Die vluchtelingen maar gemakshalve bij voorbaat veroordelen alszijnde profiteurs en gelukszoekers. De geest van onverdraagzaamheid en oordeel verblindt mijn broeders en zusters. Ik hoop dat de gemeente weer de Gemeente van Jezus wordt. Echter zie ik veel wettische orthodoxe kerken en de zgn. evangelische gemeenten die meer en meer als een bedrijf gerund worden. Met visies die niet van Jezus zijn..
T
Geachte heer Ouweneel,



Het zijn zeker zorgwekkende zaken die U noemt. Gelukkig is er op deze Aarde nog altijd de almachtige Heilige Geest werkzaam! Hij en Hij alleen kan harten veranderen zodat er door wedergeboren mensen anders met mens en schepping wordt omgegaan.
REAGEER
Toon meer reacties (3)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher