Pascalle Laban

Dagelijks leven

18 maart 2019 door Sjoukje Dijkstra

Als samengesteld gezin onder één dak wonen: wel of niet een goed idee?

“Als samengesteld gezin kun je misschien beter niet onder één dak wonen”, zegt Pascalle Laban, die onder andere gespecialiseerd is in coaching en advies aan gescheiden mensen.

Het Evangelisch College (EC) is een interkerkelijk opleidingsinstituut dat (deeltijd)opleidingen en cursussen aanbiedt op het gebied van de Bijbel, Theologie, Missionair Werk, Pastoraat, Jongerenwerk, Prediking en Leiderschap.
CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

Laban, die zelf gescheiden is en ook voor een tweede keer trouwde, vertelt: “Wat wij in onze maatschappij doen (samenwonen), is meestal vanwege financieel voordeel of omdat het romantisch beeld, zeker vanuit christelijke identiteit een rol speelt; allemaal onder één dak. Met een samengesteld gezin is de vraag of dat handig is. Je zit vaak te dicht op elkaars lip, terwijl het geen kerngezin meer is.”

Laban geeft aan dat bijvoorbeeld in de tijd van het Oude Testament ieder samengesteld gezin ook een eigen tent had. Daarom moet je je serieus afvragen of je echt om financiële redenen onder één dak moet willen wonen. “Waarom zouden financiën belangrijker zijn dan het kind? Een kind vraagt doorgaans niet om een stiefouder.” Dat zegt ze ook uit eigen ervaring, want ondanks dat haar kinderen het haar gunden te hertrouwen, kreeg ze twee jaar terug alsnog verwijten. “Toen ik opnieuw trouwde was de oudste 16. Ze gooide het me jaren later voor mijn voeten, waarbij ze aangaf dat ze het wel lastig vond om haar moeder te delen met iemand anders. Dat is namelijk wat kinderen dan moeten doen; hun biologische ouder delen met iemand, waar ze geen bloedband mee hebben. Dan komt loyaliteit om de hoek kijken en komt dit mogelijk in het gedrang bij het samengesteld zijn.”

In de huidige tijd wordt familiecomplexiteit steeds normaler, zo valt te lezen op de website van het Evangelisch College over de studiedag. Ruim 20% van de mensen tussen de 25-45 jaar groeit op in een niet-klassiek gezin of kerngezin. En deze getallen lijken alleen maar te stijgen. Wat betekent dit voor de kinderen én voor de (stief-, pleeg-)ouders? Tijdens deze studiedag denkt men met elkaar na over de complexiteit van samengestelde families.

Studiedag
“Goed dat er zo’n studiedag komt”, reageert Laban. Als één van de sprekers meent ze dat deze studiedag kan bijdragen aan een stukje herkenbaarheid onderling. “Dat brengt je verder in processen”, zegt ze. Om toe te lichten wat ze bedoelt, legt ze uit dat je eerst moet kijken naar de reden van een samengesteld gezin. “Er is wel onderscheid tussen samengestelde gezinnen”, aldus Laban. “Het gros is afkomstig uit een scheiding. Een minder groot aandeel komt voort uit een situatie door overlijden. Dan zijn er nog 148 andere varianten. Ook een gezin dat een pleegkind in huis neemt, zorgt voor vreemd bloed in het gezin en is daarmee samengesteld.”

Valkuil
Wat bij een scheiding de situatie nog complexer maakt volgens haar, is het feit dat je dan een uitvlucht hebt, je weet hoe je moet scheiden. “Het wordt soms een valkuil. Als er angst bij komt kijken, bijvoorbeeld als het huwelijk even niet lekker loopt, dan is de vluchtdrang groter. Met de ervaring van een scheiding, lijkt dat dan een ‘oplossing’ nogmaals die route te kiezen. Een andere factor bij scheiding is dat de omgeving er altijd iets van vindt. Je moet sterk in je schoenen staan, wil je daardoor niet beïnvloed worden.”

“De stenen uit mijn jeugd, nam ik mee ons huwelijk in”

Stenen opruimen
Hoe je voorkomt dat je opnieuw dezelfde fouten maakt, kan volgens Laban alleen maar door met jezelf aan de slag te gaan. “Vanuit je eerste huwelijk, je verleden of je jeugd moet je trauma’s of stenen opruimen, die je hebt opgedaan. Iedereen krijgt in zijn leven te maken met verlies, of dat nu is door onrecht - zoals geweld door pestgedrag -, overlijden of andere vormen van onmacht. Als je daarmee niet in het reine komt, ofwel als je niet je stenen – zoals ik de bagage noem – opruimt, dan blijf je erover struikelen. Niet alleen jijzelf, maar uiteindelijk ook je kinderen. Dat staat ook in het Bijbelboek Exodus: De zonden gaan door van geslacht op geslacht. Dat is die bagage, die je meezeult als je niet met God en jezelf in het reine komt.”

Zelf liep ze daar ook tegen aan. “Ik kom uit een disfunctioneel gezin en ben ook een kind van gescheiden ouders. De stenen vanuit mijn jeugd, die ik in volwassen relaties nog niet verwerkt had, nam ik daarbij mee onze relatie en ons huwelijk in.” Uiteindelijk scheidden Laban en haar eerste man, nadat zij tot geloof was gekomen. “Hij had niks met het geloof en we waren beiden niet emotioneel ontwikkeld. Ook hadden we geen vaardigheden om goed te kunnen praten met elkaar. Het geloof bracht onder andere meer scherpte in ons huwelijk, waardoor we allebei in een andere wereld terecht kwamen. Daarin raakten we elkaar ook kwijt. Therapie hebben we wel gehad, maar daar was het inmiddels te laat voor,” zegt ze.

“Als er in een huwelijk een grens is overgegaan bij een van beiden en de wil om ervoor te gaan ontbreekt, dan kun je stellen dat er een ‘point of no return’ is bereikt. Voor therapie moet de wil er van beide kanten zijn. Het beste kun je dan samen in therapie gaan. Dat gebeurt tegenwoordig vaak veel te laat. Daardoor zijn er ook veel scheidingen,” denkt Laban.

“Een kind in een doorsnee gezin triggert al voldoende in een relatie”

Ballast
“Het mooiste zou zijn, als je je ballast verwerkt en afwerpt voor je een relatie aangaat. Eventuele opgedane ballast, die je tijdens je tijd samen opdoet, zou je samen moeten proberen te bespreken. Dat lukt alleen als de wil er is. De relatie met jezelf moet goed zijn en vervolgens moet de relatie met de partner ook in orde zijn. Je moet er beiden voor willen ‘vechten’, wil je een samengesteld gezin kunnen runnen. Het maakt het altijd moeilijk als er een kind in het spel komt. Dat is al zo voor biologische ouders. Een kind in een doorsnee gezin triggert al voldoende in een relatie. Wanneer dat dan een pleegkind is en geen eigen bloed, geldt dat je dubbel zo goed in je vel en in je relatie moet zitten om dingen te verwerken, wil je dat aankunnen. Een pleegkind zal dat onbewust triggeren. Dat geldt ook als je een samengesteld gezin vormt, vanwege het feit dat de partner is overleden. Dan heb je ook te maken met ander bloed. Samengesteld word je als er kinderen in het spel zijn die niet tot het kerngezin behoren en er dus geen bloedband is.”

Misvatting rondom scheiding
“De grootste misvatting rondom scheiding, is dat echtscheiding en echtbreuk door elkaar worden gehaald. Echtbreuk kan echt alleen tijdens het huwelijk plaatsvinden. Bij echtbreken kunnen we nog vergevingsgezind zijn en echtbreuk met de mantel der liefde bedekken. Echtscheiding wordt vaak veroordeeld. Het verschil tussen de twee, is dat scheiding het gevolg is. Echtbreuk zelf is de ontrouw. Of je het nu hebt begeerd (10e gebod) of gepleegd (7e gebod). Het één is denken, het ander doen. Bij echtscheiding geeft God ook een ‘way out’”, meent Laban. “In Deuteronomium 24 staat de wet op echtscheiding beschreven. Jezus legt later uit dat het bedoeld is om de zwakste partij te beschermen met een scheidbrief. Bijvoorbeeld als iemand trouw wil zijn, en dat ten koste van zichzelf doet. Dan wordt het huwelijk een gevangenschap en heeft de zwakste partij de mogelijkheid uit te stappen. Dat geldt dus als de ander ‘hardheid van het hart’ heeft en niet bereid is om te bekeren.”

Eenzijdig scheiden
Volgens Laban is het niet vreemd dat er tegenwoordig veel meer scheidingen zijn. “De positie van de vrouw was vroeger kwetsbaarder, meer afhankelijk. Nu hebben vrouwen meer financiële zekerheid, dat maakt de weg naar scheiding gemakkelijker. Sinds 2001 kun je eenzijdig scheiden. Dat stellen ‘gemakkelijker’ uit elkaar gaan of scheiden, daar geloof ik niet in. Het zou wel kunnen, dat wanneer je al een keer gescheiden bent, de drempel om te scheiden de volgende keer lager is. Als je dan voor een derde keer trouwt en scheidt, kun je je afvragen of iemand zijn stenen heeft opgeruimd.”

Symptoom
Ook is overspel volgens Laban een symptoom van problemen uit je verleden. “Als je bedrogen bent, kun je je ook afvragen: Wat maakt dat dit heeft kunnen plaatsvinden in dit huwelijk? Een hand boven het hoofd houden van het ‘slachtoffer’ helpt niet. Dat is eventjes helend, maar ten diepste lost het niks op. Je moet altijd met jezelf aan de slag. Ook al vindt je omgeving dat je partner de zondebok is. Kijk in de spiegel: wat maakt dat je een relatie bent aangegaan met iemand die uiteindelijk overspel pleegt?” Als coach meent ze dat je alleen door op zoek te gaan naar antwoorden op dergelijke vragen, kunt werken aan jezelf. “Een scheiding heeft een enorme impact op alle facetten van je leven. Onderschat dat niet.”

“Advies voor de kerk bij scheiding: Blijf uit dat oordeel weg”

Impact
De impact komt ook mede doordat er sprake is van oordeel bij een scheiding. Laban adviseert kerkelijke gemeentes dan ook om vooral uit dat oordeel te blijven. “Als mensen zich niet gehoord of begrepen voelen, jaag je ze weg. Jezus zegt niet voor niets: ‘Oordeel niet en u zult niet geoordeeld worden’. Als gemeente moet je eerder om iemand heen gaan staan en als je niet snapt waarom iemand bepaald gedrag vertoont, dan kun je beter iemand doorverwijzen naar professionele dienstverlening.

Bij een scheiding is het standaard dat er al te veel water door de zee is gegaan. Zodra een buitenstaander het nieuws van de scheiding verneemt, zal hij het nog willen proberen te redden, maar vaak zijn de betrokkenen al te ver in het proces. Ook bij overspel; niemand gaat voor de lol vreemd. Het is een symptoom. Meestal is het vluchtgedrag of is er sprake van een verslaving. Er ligt wat onder. Als pastoraal werk niet je sterkste kant is kan dat erg veel schade veroorzaken, omdat gescheiden mensen het als een oordeel of mening ervaren. Mensen voelen zich niet gehoord, niet begrepen en niet veilig. Dus, geven ze zich niet bloot. Wil je iemand helpen? Zoek aansluiting waar iemand zit en blijf uit dat oordeel”, benadrukt ze.

Laban heeft zich gespecialiseerd in dit onderwerp en spreekt vanuit haar eigen organisatie hier veel over (www.opnieuwopweg.nl).

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Reacties

"Ook bij overspel; niemand gaat voor de lol vreemd. Het is een symptoom."...??? Ik maak mee dat mensen vreemd gaan omdat ze daar op dat moment veel lol aan beleven. Ze doen dat echt niet omdat ze gedwongen worden en ze kiezen voor het geluk van dat moment. Later komt pas de ellende.
REAGEER
A
Mw. Laban zegt: "De impact komt ook mede doordat er sprake is van oordeel bij een scheiding." Zij adviseert kerkelijke gemeentes om vooral uit dat oordeel te blijven. Zij voert daarbij een uitspraak van Jezus aan als bewijs dat je niet oordelen mag. Maar Hij oordeelde zelf wel degelijk! Er is een groot verschil tussen (ver)oordelen (een vonnis voltrekken) en oordelen (zeggen wat wel of niet een zonde is). Jezus gaf dat verschil bij de overspelige vrouw aan (Joh. 8:3-11)! In dat licht moeten we de aangehaalde uitspraak van Jezus zien.
W
Bij overspel zeker. Ik vind het een goed stuk behalve de uitspraak, “dat mensen niet voor de lol vreemdgaan”. Nou nou, er zijn legio die dat wel doen. Verder moeten we niet te snel oordelen over echtscheiding als we het verschil tussen echtbreuk en echtscheiding niet eens onderscheiden. In het licht van de overspelige vrouw is het “echtbreuk”. Dat mag geoordeeld worden. Maar echtscheiding is meestal een gevolg van....oa echtbreuk (overspel bijv) Verder bewijs jij met jouw antwoord , dat jij echtscheiding en echtbreuk door elkaar haalt.
Toon meer reacties (1)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher Spotify
Krijg volledige toegang tot CIP.nl. Start je gratis maand!