Willem Ouweneel

Nieuws

09 november 2018 door Willem J. Ouweneel

Die ‘goeie’ ouwe DDR: wat moesten we daar!?

De 9e november is een wonderlijke datum in de Duitse geschiedenis: 9 november 1918: Novemberrevolutie: keizer Wilhelm II treedt gedwongen af, einde van het Duitse Keizerrijk.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Willem J. Ouweneel.

Word ook lid

Nacht van 8 op 9 nov. 1923: Bierkellerputsch oftewel Hitlerputsch in München: eerste en mislukte poging van Adolf Hitler en zijn nazi’s om de macht in Duitsland te grijpen.
9 nov. 1925: de oprichting van de SS (Schutzstaffel, een paramilitaire Hitlerbende).
Nacht van 9 op 10 nov. 1938: (Reichs)kristallnacht: de eerste massale geweldpleging tegen Joden en hun eigendommen in nazi-Duitsland.
9 nov. 1939: Venlo-incident: twee Engelse spionnen werden vanaf Nederlands grondgebied bij de grensovergang Venlo-Herongen ontvoerd naar nazi-Duitsland door een Duits overvalcommando.

En dan een grote sprong naar 9 nov. 1989: de val (figuurlijk gesproken) van de Muur. Die val was het begin van het einde voor de veertigjarige DDR (Deutsche Demokratische Republik, communistisch Oost-Duitsland). Ik was op die dag juist in (West-)Duitsland voor bijbellezingen en volgde de gebeurtenissen in Berlijn op de voet. De EO belde mij op voor een eerste reactie op de gebeurtenissen. Ik vertelde over de vele keren dat ik in de DDR was geweest, en hoe vaak ik ook via Checkpoint Charlie van West- naar Oost-Berlijn was gegaan, om in Oost-Berlin maar ook in andere DDR-plaatsen te preken. Hier in mijn studeerkamer ligt nog altijd een stuk beton van die Berlijnse Muur, als herinnering aan die vele bezoeken.

In 1978 hadden Gerdien en ik een caravan gekocht. Ik had uitnodigingen uit de DDR gekregen om de Vergaderingen in dat land te bezoeken. Dat deden we. Overdag hielden we vakantie en elke avond hield ik in de Vergaderingen in de omtrek bijbellezingen, drie weken lang (22 keer gepreekt). Het was voor de kinderen een hele belevenis: de doorgang door het ‘ijzeren gordijn’ met zijn zware controle (spiegels onder de auto, peilen van de brandstoftank, koffers open), het meemaken van de broeders en zusters in hun zoveel benardere levensomstandigheden dan wijzelf kenden.

Officieel mochten we als westerlingen niet in die Vergaderingen preken, wel groeten overbrengen (en daar deden we heeeeel lang over…). Ook wilden we ze zo onopvallend mogelijk bezoeken, om ze niet in moeilijkheden te brengen. Een broeder die er vaak kwam, drukte mij op het hart met de caravan te gaan, alsof wij gewoon vakantie hielden, en dan zo steels mogelijk naar de samenkomst te gaan.

New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals

Tijdens een van onze reizen stonden we met de caravan in de buurt van Eisleben op een camping aan een meer. We hadden net het geboorte- en het sterfhuis van Martin Luther bekeken, toen er een wolkbreuk losbarstte. We haastten ons terug naar de caravan, maar we kwamen te laat. Een moddervloed was van de berg losgebroken en had hele tenten en de inhoud van voortenten, ook de onze, het meer in gespoeld en er waren vele beschadigingen toegebracht. Het was vreselijk om aan te zien! Ik zie die goede broeder Martin (niet Luther) nog tot zijn middel in het meer staan om alles weer bijeen te rapen en de bemodderde spullen zoveel mogelijk af te spoelen. Toen ik die avond moest preken, kon ik halverwege niet verder; de stress had mij de krachten benomen. Ik heb even in de deuropening gestaan om zuurstof te krijgen – buiten stortregende het nog steeds – en heb toen zittend verder gepreekt.

Naast de verschillende caravantochten naar de DDR besloot ik er voortaan de pinksterconferentie in Wilkau-Haßlau mee te maken. Als buitenlander moest ik in een hotel slapen – dat was maanden tevoren bij de autoriteiten aangevraagd – maar we aten bij onze vrienden. Zaterdagsmiddags begon de conferentie, die tot en met pinkstermaandag duurde. We zaten met honderden broeders (geen zusters) opeengepakt in de veel te kleine zaal; maar een grotere zaal huren zat er in de DDR nu eenmaal niet in. We hebben door de jaren heen op die conferentie de brieven aan de Korinthiërs doorgenomen. ’s Avonds waren er bijbellezingen door ‘spreekbroeders’ op vele plaatsen in de omtrek, waar natuurlijk ook de zusters bij waren.

Bij zulke samenkomsten waren ook altijd spionnen aanwezig: mensen van de Stasi (Staatssicherheitsdienst), of broeders die door de Stasi geprest waren om voor hen te werken. Na de val van het communisme, toen de archieven van de Stasi vrij beschikbaar gesteld werden, ontdekten veel broeders tot hun afgrijzen wie van hun medebroeders allemaal voor de Stasi gespioneerd hadden. Zelf heb ik nooit het dossier dat op mij betrekking had, ingezien, omdat ik niet wilde weten welke oude DDR-‘vrienden’ alles over mij gerapporteerd hadden aan de Stasi

Meestal verliepen de grensovergangen soepel, behalve één keer. Ik had in de DDR een flinke koorts opgelopen en verlangde naar bed. Maar een jonge zuster had mij een brief meegegeven, die begon met de woorden Lieber Onkel Wim. Toen de grenspolitie mijn bagage doorzocht, stuitten ze op die brief. Ik werd door een politieman meegenomen naar een kamertje, waarvan hij de deur zorgvuldig achter mij op slot deed, waarschijnlijk om mij te intimideren. Zo, en nu moest ik maar eens vertellen hoe ik, als Nederlander, een Duitssprekend ‘nichtje’ in de DDR kon hebben. Gelukkig kon ik vertellen dat wij de desbetreffende familie op een camping hadden leren kennen – dat was ook zo – en dat wij sedertdien de vriendschappelijke banden hadden aangehouden. Daardoor waren de kinderen zelfs Onkel tegen mij gaan zeggen. Ik bofte dat er verder niets in de brief stond dat problemen had kunnen opleveren. Als de politieman toen mijn Stasi-dossier had kunnen inzien, had hij nog veel meer interessante vragen kunnen stellen over mijn gaan en staan in de DDR. Maar zo ver waren ze op computergebied nog niet.

Hoe dan ook, ik ben er goed van afgekomen. En intussen is het allemaal alweer lang geleden…

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Reacties

F
Een spannend verhaal. Je hebt toen veel ontberingen moeten lijden in de DDR. Maar onze God weet het wel te waarderen en je er nog eens voor te belonen ook.
REAGEER

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher