Willem Ouweneel

God

26 oktober 2018 door Willem J. Ouweneel

Is Nederland merendeels niet meer religieus!? Kom nou!

Het CBS heeft me daar een merkwaardig stukje werk afgeleverd. Op de website van het Centraal Bureau voorde Statistiek vinden we de grote kop: ‘Meer dan de helft Nederlanders niet religieus’. Belachelijk. Daaronder staat in kleinere letters: ‘Voor het eerst rekent een meerderheid van de Nederlandse bevolking zich niet tot een religieuze groepering.’ Dat klinkt al iets nauwkeuriger. Je hoeft immers helemaal niet tot een religieuze ‘groepering’ te horen om toch religieus te zijn. Hoe kan een respectabel instituut als het CBS zo’n fout maken?

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Willem J. Ouweneel.

Word ook lid

Welke ‘groeperingen’ heeft het CBS trouwens onderzocht? Dat blijken de volgende te zijn: rooms-katholiek, Nederlands hervormd, Protestantse Kerk in Nederland, ‘andere gezindte’, Islam en Gereformeerd. Je wrijft je ogen uit. Zouden ze bij het CBS niet weten dat de Nederlands Hervormde Kerk in 2004 is opgegaan in wat sindsdien de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) heet? Als je zo’n blunder ziet, dan heb je eigenlijk al geen zin meer om het onderzoek nog verder te bekijken. En wat betekent ‘Gereformeerd’ hier? Is dat een verzamelnaam voor alle kerkgenootschappen die ooit uit de Nederlands Hervormde Kerk zijn voortgekomen? Trouwens, zouden ze bij het CBS weten dat ‘dé’ Gereformeerden (van Kuyperiaanse snit) sinds 2004 eveneens tot de PKN behoren?

Je hoeft immers helemaal niet tot een religieuze ‘groepering’ te horen om toch religieus te zijn. Hoe kan een respectabel instituut als het CBS zo’n fout maken?

En dan die categorie ‘andere gezindte’. Wat is dat voor samenraapsel? Zijn dat de Evangelischen, de Pinksterchristenen, de charismatici, de Joden, de Hindoes en de Boeddhisten? Allemaal in één pot gekookt tot een gerecht dat ‘andere gezindte’ heet? Zouden ze bij het CBS überhaupt weet hebben van het feit dat er honderdduizenden Evangelischen in Nederland bestaan, waarvan een beperkt deel vrijkerkelijk is en dus gemakkelijk buiten hun vangnet valt?

Maar de grootste blunder is dat voor het CBS het begrip ‘niet behorend tot een religieuze groepering’ blijkbaar identiek is met het begrip ‘niet religieus’. Op deze manier is het ook overal in het nieuws gekomen: ‘de helft van de Nederlanders is niet langer religieus’. Daarbij wordt niet bedacht dat er nog nooit in de geschiedenis zoveel Nederlanders uit de bestaande kerken zijn getreden die toch religieus blijven. Ze zijn op een of andere manier stukgelopen op kerkmensen, kerkleiding, kerkelijke structuren, saaie liturgieën, of wat niet al. Het is waar: een deel van deze mensen zweert mét de kerk tegelijk ook God af. Maar een ander deel van deze mensen belandt in Evangelische gemeenten. En ten derde zijn er ex-kerkmensen die zich nergens meer bij aansluiten, maar toch religieus zijn. Dat blijkt bijvoorbeeld uit het feit dat zij nog steeds bidden, nog steeds in de Bijbel lezen en (met name op zondag) religieuze televisieprogramma’s bekijken. Zij zijn nergens meer bij aangesloten, en toch religieus.

In een wijdere zin zijn natuurlijk nog veel meer mensen ‘religieus’, namelijk in die zin dat zij zich weliswaar geen aanhanger van het christendom (of het jodendom, het hindoeïsme of het boeddhisme) noemen, maar wel gelovigen in een hogere Macht, of in hogere machten, of in bovennatuurlijke zaken, waarvoor zij een zekere verering voelen. Dit zijn de mensen die zeggen dat ‘er toch ergens Iets moet zijn’. Laten we deze ‘ietsisten’ religieus van de tweede graad noemen. Vervolgens heb je de agnosten (‘we weten niet of er Iets is, en we kúnnen dat ook niet weten’). Nog verder in het spectrum heb je de ‘zwakke’ atheïsten (‘ik geloof niet dat er een god is’), en nog verder de ‘sterke’ atheïsten (‘ik geloof dat er geen god is’). Je zou die agnosten en atheïsten inderdaad niet-religieus kunnen noemen. Maar ten eerste zijn er maar enkele procenten van zulke diehard atheïsten. Ten tweede is het toch leuk dat de ‘sterke’ atheïsten zeggen: ‘Ik geloof’. Ook zij hebben een geloof, dat zij niet kunnen bewijzen (net zomin als theïsten het bestaan van God kunnen bewijzen), maar dat wel een Diepe overtuiging van hun Diepste innerlijk omtrent de Diepste zaken van het leven is.

Zouden ze bij het CBS überhaupt weet hebben van het feit dat er honderdduizenden Evangelischen in Nederland bestaan, waarvan een beperkt deel vrijkerkelijk is en dus gemakkelijk buiten hun vangnet valt?

In deze laatste zin zou je kunnen zeggen dat alle mensen ‘religieus’ zijn, in die zin dat zij ergens een Vaste Grond voor hun bestaan zoeken en vinden, een Diepste Basis voor hun innigste overtuigingen, die zin, inhoud en richting aan hun leven geven. Zelfs het afwijzen van al dat soort overtuigingen is een Diepe Overtuiging. In die zin zijn zelfs nihilisten religieus, doordat hun leven gestuurd wordt door de overtuiging dat er ‘niets’ is dat zin heeft en zin geeft. Om de religie kun je nooit heen.

Zo is de mens nu eenmaal geschapen: met een diep gat in zijn wezen, dat opgevuld moet worden (door God, goden, hogere machten, of door zaken binnen onze wereld) om het leven zin te verlenen. Je zou hoogstens kunnen zeggen dat veel mensen erg oppervlakkig zijn in hun denken en over de Diepste Vragen nauwelijks lijken na te denken. Maar zelfs dan is er iets dat hun leven zin en inhoud geeft, al is het misschien niet meer dan voetbal, seks, lekker eten, werk, hobby’s, gezin, club. Maar veel andere mensen denken wel degelijk over de Diepste Vragen na: ‘Waarom ben ik op aarde? Wat doe ik hier? Waarheen ben ik op weg? Wat is de zin van mijn bestaan? Waarvoor leef ik eigenlijk? Wat is de zin van heel dit universum?’ Ze kunnen het ook niet nalaten over dit soort zaken bepaalde vermoedens te koesteren. Precies dat is nu wat ik en vele anderen ‘religie’ noemen.

De mens is van nature een door en door religieus wezen. Soms voegt hij zich bij een groepering van (min of meer) gelijkgestemde mensen. Maar in onze uiterst individualistische tijd is het heel gewoon geworden om op je eentje ‘religieus’ te zijn, in welke afgevlakte zin van het woord dan ook. O, mocht dit ook tot het CBS doordringen…

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Reacties

E
Denk maar niet dat het hier om fouten gaat. Bij het CBS zijn ze niet dom. Het is gewoon een anti-christelijke lobby, die doelbewust manipuleert. Er zijn binnen de overheid en de Nederlandse politiek stromingen die geen kans voorbij laten gaan om het beleven van geloof te ondermijnen.
REAGEER
Bedankt Willem voor deze waardevolle reactie. Komt deze inhoud nu ook bij hoofd redactie van CBS terecht met dringend verzoek tot correctie?

Martin
REAGEER
Mooi stuk! Ik schrok van de CBS-kop. Gelukkig nuanceert bovenstaand e.e.a.
REAGEER
Toon meer reacties (1)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?
New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher