Kerk
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

God

22 augustus 2018 door Dick van den Bos

Het beste leiderschapsmodel voor de kerk: "De apostel is onmisbaar"

Er zijn veel leiderschapsmodellen binnen de kerk. Als het aan Hans Tims ligt is er maar één die écht gebaseerd is op de Bijbel: de vijfvoudige bediening. Niet alleen de dominee (herder), maar ook de apostel, de profeet, de evangelist en de leraar horen hierbij. Waarom is dit zo belangrijk? Tims, landelijk leider van Friends for Ministries – een netwerk waarbij je je als gemeenteleider en/of bediening kunt aansluiten - legt het uit.

FMF is een netwerk voor gemeenteleiders & leiders van christelijke organisaties met als doelstelling relatiebouw, vriendschap, erkenning en waardering.
CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

Dit leiderschapsmodel is gebaseerd op Efeze 4:11-13, 'de profeet, de apostel, de herder, de leraar en de evangelist zijn er om de heiligen toe te rusten, tot het werk van dienstbetoon, tot opbouw van het lichaam van Christus.’

Als die allemaal actief zijn binnen een gemeente, dan komt het lichaam van Christus tot volle bloei, zegt Tims. Dit is een leiderschapsvorm die in veel gemeenten (nog) niet wordt toegepast. “Je hebt enerzijds natuurlijk het kerkmodel waarbij de dominee/voorganger herder en leraar in één is – en de rest van de ambten niet of nauwelijks aan bod komen. Je had binnen de evangelisch/charismatische wereld ook vaak de pioniers. Mensen die het helemaal alleen deden. Je ging naar die pioniers voor bijvoorbeeld genezing – het draaide allemaal om één persoon. Terwijl de vijfvoudige bediening er juist om gaat dat je allemaal geactiveerd wordt.”

“In de meeste gemeenten staat de evangelist op een tweederangspositie, terwijl profetische gaven ook vaak niet erkend zijn – ook niet in charismatische gemeenten."

Door het ontbreken van dit model – dat FMF sterk aanmoedigt – worden veel gaven en bedieningen in een gemeente niet herkend en erkend. “In de meeste gemeenten staat de evangelist op een tweederangspositie, terwijl profetische gaven ook vaak niet erkend zijn – ook niet in charismatische gemeenten. Gelukkig zien we nu een andere beweging, ook in de traditionele kerk.”

Tims legt uit wat elke bediening inhoudt – en waarom de gemeente zonder dit model totaal niet tot zijn recht komt.

1. De apostel
Veel christenen vinden het arrogant als mensen apostel genoemd worden. Volgens hen is het je dan een beetje naar het hoofd geschoten. Tims legt uit waarom de apostel desondanks onmisbaar is. “De apostel is iemand die gemeenten sticht en een vaderlijk karakter heeft. Paulus was een vader in de gemeenten. Hij legde niet zijn wil op, maar had wel een belangrijke rol als overziener. Hij stichtte ook kerken en gaf die kerken door aan leiders die ermee verder gingen. De apostel is essentieel voor de vitaliteit van een kerk.”

“In het kort kijkt de apostel niet slechts naar de eigen kudde, maar is hij er om te zien waar mogelijkheden liggen om nieuwe gemeenten te planten. Het idee dat het zou hebben afgedaan in onze tijd, staat nergens is de Bijbel. De Bijbel zegt juist dat de apostel samen met de profeet het fundament legt van de kerk, dat is in deze tijd echt niet anders.”

Sommige mensen noemen zich apostel en hebben mooie gelakte visitekaartjes met gouden letters. Dat zegt allemaal niet zoveel. Het gaat om de invulling van het ambt.”

De apostel is volgens Hans Tims niet per se de top van de piramide. “Mensen zeggen dan: ‘Wat meet je jezelf aan om jezelf apostel te noemen?’ Maar je bent niet de hoogste in het ambt. Jezus zei: ‘Wie de grootste wil zijn, moet het meest een dienaar zijn.’ De apostel heeft een dienend hart, die niet gaat voor zijn eigen eer, maar bereid is om de onderste weg te gaan. Sommige mensen noemen zich apostel en hebben mooie gelakte visitekaartjes met gouden letters. Dat zegt allemaal niet zoveel. Het gaat om de invulling van het ambt.”

“De apostel is vaak iets verder in het geloof – wat niet iets zegt over zijn leeftijd – en hij zet de toon in de gemeente. Hij spreekt vaak in levens en bedieningen van anderen. Als de apostel niet actief is, dan mis je de helicopterview binnen de gemeente.”

Is het niet een gevaar dat de apostel zich als een machtige paus gaat gedragen? Je gaat als herder of leraar niet snel de apostel corrigeren, zou je zeggen. “Datzelfde kan ook bij een dominee zo zijn of in een oudstenteam. Het gaat er vooral om dat iedereen corrigeerbaar is. Het is altijd mensenwerk, dus er blijft een kans bestaan dat het hier en daar ontspoort. Maar een goede apostel heeft een dienende houding, die als een vader het gezin leidt.”

“Veel kerken zijn een democratie, waarbij de leden alles bepalen en het leiderschap ondergesneeuwd wordt en buigt naar de wil van mensen. Dat lees ik nergens in de Bijbel."

Ondanks eventuele risico’s is Tims een groot voorpleiter van sterk leiderschap in de kerk. “Veel kerken zijn een democratie, waarbij de leden alles bepalen en het leiderschap ondergesneeuwd wordt en buigt naar de wil van mensen. Dat lees ik nergens in de Bijbel. De kerk is in de Bijbel juist een theocratie, waarbij de apostolische inspraak (ook van apostelen in andere gemeenten) belangrijk is. In Handelingen 15 zie je hier een voorbeeld van. Er was een discussie onder Messiaanse gelovigen of besnijdenis wel of niet verplicht zou moeten zijn voor niet-Joden die tot geloof zijn gekomen. Het ging daarbij ook om de positie van de wet. Alle apostelen kwam samen op initiatief van Jakobus. Daar werd enkele dagen alles besproken en dan staat er dat ze alles overwegende, een besluit hebben genomen. 'Zo gaan we het doen.' Ze gaven de brieven mee aan alle gemeenten en hen werd medegedeeld hoe ze het verder zouden doen. De besnijdenis is dus niet verplicht voor niet-Joden die Jezus volgen.”

“Dat is apostolisch gezag en dat werd in het Nieuwe Testament volledig geaccepteerd. Dat is nu soms anders. Wat ik in IJsselstein zag bij de gemeente waar ik toen net begon, was dat alles door de mensen bepaald werd, tot de gekste dingen, zoals de kleur stoelen. En niet door het leiderschap. Als je nu naar de succesvolste kerkbewegingen kijkt van de wereld, zoals Bethel of Hillsong zijn dat kerken met krachtig leiderschap.”

2. Evangelisten
“De evangelisten zijn de kerkleden die er altijd op uit willen. Soms liggen ze in de clinch met herders (pastors) in de gemeente, omdat herders van nature meer willen koesteren. Evangelisten willen er uit om mensen binnen te halen. Ze zijn heel belangrijk; door hen blijft de boel scherp en verzand je niet in kerkpolitiek.”

"Er zijn hier nauwelijks kerken waar evangelisten op de loonlijst staan. Dat is jammer, want het is misschien wel de belangrijkste taak van alle bedieningen. Ze zorgen ervoor dat mensen Jezus leren kennen.”

“Ze worden helaas vaak niet erkend in gemeenten. In tegenstelling tot Amerika zijn evangelisten in Nederland bijna nooit in dienst van gemeenten. Er zijn hier nauwelijks kerken waar evangelisten op de loonlijst staan. Dat is jammer, want het is misschien wel de belangrijkste taak van alle bedieningen. Ze zorgen ervoor dat mensen Jezus leren kennen.”

“Wat je veel ziet is dat ze door gebrek aan erkenning hun eigen weg gaan. Ze richten bijvoorbeeld een stichting op, maar functioneren dan niet meer binnen de gemeente. Dat is heel jammer. We moeten de evangelisten koesteren en helpen om de oogst binnen te halen.”

3. De profeet
“De profeet bevestigt eigenlijk de dingen die we weten vanuit het Woord. Een goede profeet is altijd stichtend en opbouwend. Ze spreken geen hel en verdoemenis, maar zijn geroepen om het lichaam op te bouwen. We zijn vaak angstig geworden voor de profeet, omdat er ook veel wildgroei is geweest. De ambten apostel en profeet zijn vaak naar de achtergrond verdwenen, maar gelukkig zie ik een nieuwe beweging die profetie meer aandacht geeft.”

“Er is een onderscheid tussen het ambt van de profeet en de gave van profetie. De gave van profetie is voor elke gelovige beschikbaar, maar het ambt is een speciale roeping. Het kan een man of vrouw zijn die duidelijkheid brengt in de richting die de kerk op moet. Het geeft duidelijkheid en bevestiging, ook aan de leiding van de gemeente.”

Hij geeft een voorbeeld. “Mijn vrouw Esther en ik wilden nooit voorgangers zijn, we hadden meer een hart voor de zending. Er kwamen soms mooie gemeenten vrij die ons benaderden, maar we gingen daar nooit op in. Wel waren we na een periode aangesloten bij een gemeente die we hielpen opbouwen, op een plezierige manier. We kregen een hart voor de gemeente. Later waren we bij een dienst en een profeet sprak tegen ons dat God een mantel voor ons had die tot dat moment nooit gepast had. We wisten meteen waar het over ging; de mantel van het voorgangerschap.”

“Binnen een half jaar raakten we betrokken bij een gemeente en kwamen deze woorden uit. Juist deze woorden hielpen ons daarbij en bevestigde ons dat het van God was. Het was Gods plan en wij wilden hierin gehoorzaam zijn. De tien jaar dat we daar voorgangers waren, was misschien wel de meest zegenrijke tijd in ons leven.”

“Tegelijkertijd is het belangrijk dat profetie getoetst wordt. Een goede profeet profeteert niet in het wilde weg. Het is belangrijk dat leiderschap stabiel en betrouwbaar is in de gemeente, en hier op toeziet. Dan is er geen reden om bang te zijn voor het profetische.”

4 en 5. Herder en leraar:
“De leraar en de herder zijn twee aparte roepingen. Vaak worden ze samengevoegd en dat is dan de dominee. Het verschil is er wel degelijk. Het is in de praktijk vaak dat de herder nauw in contact staat met mensen in de gemeente en ook vaak onderwijst. 

De herder kan vaak meerdere dingen van alles wat. Bijvoorbeeld onderwijzen, profeteren of soms is de herder leraar zelfs gericht op het evangeliseren. Een echte herder zorgt voor de schapen en leeft met hen samen. In Handelingen zag je dat de apostelen zich wilden focussen op de bediening van het woord en van gebed. Daarom werden er diakenen aangesteld die bezig waren met de (noden van) de mensen in de gemeenten. De herder functioneert het best tussen de schapen.”

"Hoewel de herder onderwijs kan geven, zal de leraar vooral de echte goudklompjes uit de bijbel halen."

"Hoewel de herder onderwijs kan geven, zal de leraar vooral de echte goudklompjes uit de Bijbel halen. Het is ook niet verkeerd om een goede leraar van een andere gemeente af en toe uit te nodigen in jouw gemeente. Het grote gevaar kan zijn dat de leidinggevende van de kerk dit als competitie ziet, omdat ze niet iemand willen die meer weet dan hij.”

“Ik ben nooit bang daarvoor geweest. Je moet onderkennen dat de mensen om je heen voor een belangrijk deel je succes bepalen. Je hebt de mensen om je heen nodig.”

Hand
Hans Tims somt de vijfvoudige bediening nog eens op aan de hand van zijn eigen hand. “De duim is de apostel. De apostel kan alle vingers (bedieningen) aanraken. De wijsvinger is de profeet, die geeft richting en is in staat om de toekomst te zien vanuit het profetische. De middelvinger is de evangelist, want de middelvinger is het langst en reikt het verst; hij wil het liefst de buitengrenzen van het land opzoeken. De ringvinger is de herder: die staat voor trouw en zorg, met onvoorwaardelijke liefde. De pink is de leraar; hij kan het oor kietelen en is gezegend om nieuwe dingen uit het woord naar boven te halen.”

Klik hier als je meer wilt weten over FMF

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen

Reacties

J
Leiding zijn mensen die willen dienen. JEZUS is de enige echte Leider.

Krachtig leiderschap is een werelds begrip. Leidt altijd tot excessen.

de Bijbel spreekt over huis gemeenten. daar hoeft men ook niet eindeloos achter geld aan te jagen van hun schaapjes, wat nu overal gebeurt.....

“Wat is het dan, broeders? Wanneer gij samenkomt, een ieder van u, heeft hij een psalm, heeft hij een leer, heeft hij een taal, heeft hij een openbaring, heeft hij een uitlegging; laat alle dingen geschieden tot stichting” (1Kor.14:26; Ef.4:29)
w
willem Doornbos

1kor. 4:9 uit de st. Vertaling.

E
Dit is ook mijn ervaring. Gemeenten slapen in omdat de ouderlingen denken dat het met een herder wel toe kan. Er worden geen nieuwe gemeenten gesticht (apostel). Er wordt niks aan evangelisatie gedaan (evangelist). Profetie wordt beschouwd als iets engs / ouds dat we niet moeten willen. Voorop staan Traditie en Gebouw. En de vrucht van deze mentaliteit is 100 jaar leegloop der kerken. Tegelijk zie je bij opwekkingen wel de aanwezigheid van de 5-vijfvoudige bediening. Eveneens in landen waar de kerk groeit, zoals in China.
Toon meer reacties (8)