Jantine Stam

Dagelijks leven

28 mei 2018 door Jeffrey Schipper

"Seksverslaving komt ook voor onder christelijke vrouwen"

Wie denkt dat pornografie een typisch mannenthema is, heeft het mis. “We zien dat ook jonge christelijke vrouwen worstelen met allerlei vormen van seksuele verlangens,” merkt Jantine Stam op. Zij startte de gespreksgroep ‘Eenzame seksualiteit’ voor jonge christelijke vrouwen die te maken hebben met een vorm van seksverslaving. “Seksverslaving komt ook voor onder christelijke vrouwen.”

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

Wat was de aanleiding voor het oprichten van 'Eenzame seksualiteit'?
“Pornografie bekijken of op een andere manier even ontsnappen in seks, lijkt misschien vooral iets van mannen, maar we krijgen steeds vaker hulpvragen van vrouwen. Wij, van Dichterbij Herstel, zien een eenzame worsteling onder jonge christelijke vrouwen met allerlei vormen van seksuele verlangens die onbeheersbaar zijn geworden. Deze verlangens uiten zich in eerste instantie vaak in het doen aan masturbatie, ondersteund door fantasieën, het lezen van erotische verhalen of het bekijken van licht erotische films. Dit kan overgaan in extremer gedrag zoals online chatten met seksueel getinte teksten, het bekijken van porna of porno, het regelmatig maken van seksafspraken met wisselende (ex)partners, vreemdgaan met (getrouwde) mannen etc.

Vaak hebben de vrouwen al veel geprobeerd om er vanaf te komen zonder blijvend resultaat. Door middel van groepstherapie willen we hen uitdagen hun persoonlijke strijd te gaan delen.”

Wat is jullie werkwijze?
“Deze groepen gaan niet in op gedragsbeheersing, maar reiken naar de dieperliggende oorzaken. We gaan vanuit Gods Woord op zoek naar vergeving, reiniging en blijvende vrijheid. De vorm is gesprek vanuit een ervaringsgerichte aanpak met persoonlijke thema’s - met af en toe andere werkvormen. De focus is de aanleiding voor de eenzame worsteling in plaats van het gedrag. We hopen dat er door herkenning en erkenning iets gebeurt in de gevoelens van leegte, zodat de deelnemers hoop kunnen gaan ervaren. We benutten de groepsdynamiek waardoor patronen aangepakt kunnen worden. Daarbij is er aandacht voor coping mechanismen, bijvoorbeeld troost zoeken bij jezelf.”

"De meeste meisjes ontdekken seksualiteit pas als ze er door een ander toe uitgedaagd worden."

Bij het woord ‘pornoverslaving’ denken we vaak aan mannen. Waarom zijn vrouwen een vergeten groep op dit gebied?
“Dat veel mannen porno kijken is vrij algemeen bekend,” vervolgt Jantine. “Van vrouwen is dit veel minder bekend, terwijl uit onderzoek blijkt dat toch zo’n 30% regelmatig porno kijkt. Hoewel er steeds vaker open over gesproken wordt (bijvoorbeeld in de media), rust er nog steeds taboe op het onderwerp porno. Er zijn voor- en tegenstanders, maar er is vaak niet zoveel bekend over de gevolgen en nog lang niet alles is goed onderzocht. Over het algemeen vinden we het moeilijk kwetsbaar te praten over persoonlijke ervaringen met seks.

Vrijwel alle jongens ontdekken hun seksualiteit ‘automatisch’. Hun geslachtsdeel is letterlijk in het zicht aanwezig en - als ze al niet aan masturbatie deden - krijgen ze rond hun pubertijd vanzelf een eerste zaadlozing en bijbehorend orgasme. De meeste meisjes ontdekken seksualiteit pas als ze er door een ander toe uitgedaagd worden. Er zijn echter ook genoeg meisjes die van jongs af aan masturberen - vaak hebben ze dat in eerste instantie niet eens door - en daar gaandeweg pornografisch materiaal bij zoeken. Dat met andere meisjes delen gebeurt wel, maar is zeldzaam, vooral op jongere leeftijd. Over het algemeen schaamt een meisje zich ervoor.

Onder jongens is het noemen van masturbatie minder een taboe, soms wordt het stoer gevonden. Er zijn jongens die samen een pornofilm kijken en dan tegelijkertijd aan masturbatie doen. Dit is voor veel meisjes ondenkbaar en verwerpelijk. De drempel om ermee voor de dag te komen is dus hoog. Meisjes die wel ervaring hebben met een vorm van seksueel gedrag dat door hun omgeving als negatief wordt bestempeld dragen dit soms jarenlang alleen.”

Wat is een belangrijk verschil in de manier waarop mannen en vrouwen omgaan met pornoverslaving?
“Aangezien er nog weinig hulpverlening voor deze doelgroep beschikbaar is, beantwoord ik deze vraag vanuit onze eigen ervaring met mannen en vrouwen die hulp zochten. Het lijkt erop, dat de verschillen in omgaan met de verslaving niet zozeer te maken hebben met geslacht maar met persoonlijke kenmerken. Recente onderzoeken wijzen uit, dat het ontstaan van lichamelijke opwinding bij mannen en vrouwen vergelijkbaar is.

Er zijn nogal wat vooroordelen over seksualiteit voor mannen en vrouwen. Zo zouden mannen vaker zin hebben in seks of er überhaupt meer van houden. Mannen zouden visueler ingesteld zijn. Aangezien er in meer dan 80% van de beschikbare porno sprake is van geweld tegen vrouwen, reageren veel vrouwen met afschuw als het erover gaat. Het lijkt voor vrouwen moeilijker seks los te koppelen van relationele verbinding en emotionele veiligheid. Opgewonden raken gaat voor een vrouw over het algemeen minder goed wanneer ze geen connectie ervaart.

"Zowel bij mannen als bij vrouwen zien we dat ze in de loop van de verslaving heftiger prikkels zoeken."

Daarom schamen vrouwen die ermee worstelen zich vaak nog sterker dan mannen en voelen zij zich mogelijk nog schuldiger. Dat maakt de drempel om erover te praten hoog. Ik denk dat vrouwen het daarom vaak nog moeilijker vinden dan mannen om te erkennen dat ze zich op deze manier afzonderen van emotioneel contact, datgene waar ze juist zo naar verlangen.”

Jantine geeft aan dat zowel mannen als vrouwen met deze worsteling gewend zijn geraakt vaak lust gebruiken om zich even beter te voelen. “Emotionele pijn wordt op die manier niet verwerkt en gedeeld maar ontvlucht. Hierdoor raak je vervreemd van moeilijke gevoelens als verdriet, gemis, schuld, schaamte, onzekerheid etc. Het erkennen en doorleven van deze gevoelens is nodig als je toegankelijk en ‘echt’ wilt zijn in een relatie. Dat is wat veel partners (of familieleden, vrienden etc.) missen bij iemand met een seks- of pornoverslaving.

Vrouwen kunnen vaak goed onder woorden brengen wat er speelt en hebben soms allerlei theorieën over hun eigen worsteling. Daardoor kan het erop lijken dat ze open zijn, terwijl ze dat niet echt zijn. Dit kan ze erg eenzaam en onbegrepen maken. Bij een man is de drempel misschien hoger, maar als hij zich eenmaal emotioneel blootgeeft - wat hij dan heel goed doorheeft - ontstaat de verandering vaak vanzelf. Bij vrouwen lijkt dat wat ongrijpbaarder. Ook als ze schijnbaar kwetsbare dingen deelt, is het nog maar de vraag of ze zich daadwerkelijk openstelt.

Zowel bij mannen als bij vrouwen zien we dat ze in de loop van de verslaving heftiger prikkels zoeken. Ook vrouwen kijken gewelddadige porno. De redenen daarvoor kunnen divers zijn. Soms is de reden desensitisatie - minder gevoelig worden voor prikkels - waardoor iemand heftigere vormen van seks nodig heeft om tot een orgasme te kunnen komen. Ik vermoed dat de reden ook te maken kan hebben met herbeleving van een trauma. Of met relationele onderdrukking, waarvoor iemand een uitvlucht of onbewuste wraakactie zoekt in porno. Of omdat ze gewend zijn altijd sterk te moeten zijn en ernaar verlangen dat iemand dat - desnoods met geweld - erkent en dwingt tot overgave.

Online chatten lijkt aantrekkingskracht te hebben op vrouwen. Webcamseks lijkt dan weer sneller het idee van mannen. Maar ik weet dat zowel mannen als vrouwen zich met beide vormen bezighouden.

New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals

Hoe iemand omgaat met een verslaving is mijns inziens meer persoonlijk verschillend dan gender gerelateerd. Mogelijk heeft de cultuur wel invloed, aangezien er van oudsher vaak toleranter werd omgegaan met seksuele uitspattingen bij mannen dan bij vrouwen.”

Je hebt je jaren in deze thema’s verdiept. Welke les heb je geleerd?
Jantine geeft aan dat ze een heleboel lessen heeft geleerd. Eén van die lessen is hoe belangrijk emotionele veiligheid is voor een gave beleving van seksualiteit. “Daarvoor is intimiteit (elkaar kennen), trouw en toewijding nodig. Seks is veel meer dan lichamelijk genot, het is een sluitstuk op een bijzondere eenheid én verscheidenheid.

Ik heb beter leren luisteren naar de stem van m’n hart. Ik merk dat veel vrouwen vaak wel eigen grenzen en behoeften aanvoelen, maar ze moeilijk hanteren. Ook vinden we het vaak moeilijk ze zonder verwijt duidelijk te maken. Volgens mij gaat daarmee een schat aan seksuele beleving - en de grootsheid daarvan - verloren. Juist omdat je als vrouw mogelijk meer gericht bent op de (emotionele) relatie en die zo van belang is. Opkomen voor wat je mist of verlangt is in deze context niet egoïstisch, maar een gevende actie.

Ook heb ik geleerd hoe moeilijk het is om jezelf te aanvaarden zoals je bent - met alle onvolkomenheden - en dan in vrijheid te geven aan de ander. Daar is liefde en vertrouwen voor nodig. Liefde is een keuze, het is iets anders dan een fijn gevoel wat je van de ander krijgt.”

Meer weten over de gespreksgroep 'Eenzame seksualiteit'? Klik hier voor meer informatie.

Foto: Marjan van Deelen

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Reacties

H
Goh, eindelijk eens een artikel waarin de vrouw niet wordt voorgesteld als slachtoffer van de lusten van de man en wat zien we? Geen enkele reactie. Kunnen we zo moeilijk onze vooroordelen vaarwel zeggen? Maar wees gerust. Straks verschijnt er weer een artikel waarin de vrouw wordt voorgesteld als slachtoffer van de seksdrang van de man. Dan zal ook het reactie-deel onder aan dat artikel weer volstromen. Want seks is slecht. Niet dan?
REAGEER
H
Verslaving is dat je dwangmatig iets doet. B.v. roken of jenever drinken. Een gezonde man produceert elke een à twee dagen genoeg zaad voor een lozing. Ook vrouwen ondergaan iets dergelijks, want beide hebben elkaar nodig. Zijn in hun behoeften op elkaar ingesteld. Volkomen natuurlijk. Heeft niets met dwangmatig of verslaving te maken. Porno verslaving bestaat dan ook niet. Slechte porno gaat zelfs al gauw tegenstaan. 'Goede' porno na enige tijd ook. Seks verslaving bestaat ook niet. Je houdt er namelijk vanzelf mee op.
Vaag verhaal, Herman. De zaadproductie van een man is afhankelijk van veel factoren en kan onder bepaalde omstandigheden zelfs bijna stil komen liggen. Je zegt: 'Ook vrouwen ondergaan iets dergelijks, want beide hebben elkaar nodig.' Wat is dat 'iets dergelijks?' want een vrouw ontwikkelt maar één eicel in de maand en dat alleen in de vruchtbaarheidsfase. Ze hebben elkaar slechts nodig om een kind te verwekken. Maar een wederzijds bevredigende seksuele relatie vraagt genegenheid, kwetsbaarheid en begrip. Hier kan er veel misgaan. Helaas.
Toon meer antwoorden (3)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher