Willem Ouweneel

God

29 maart 2018 door Willem J. Ouweneel

Het Paasei: een christelijk, heidens en joods symbool!

Ons woord ‘Pasen’ is een verbastering van het Griekse woord Pascha, dat we menigmaal in het Nieuwe Testament vinden (buiten Matt. tot Hand. nog in 1 Kor. 5:7 en Hebr. 11:28).

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Willem J. Ouweneel.

Word ook lid

Dit woord ‘Pascha’ is zelf een verbastering van het Hebreeuwse woord Pesach, dat gewoonlijk wordt afgeleid van pasach. Dit werkwoord betekent: ‘hinken’, en vervolgens: ‘voorbij hinken, (eroverheen) huppelen, voorbijgaan’. Inderdaad vinden we in Exodus 12:13 het werkwoord pasach in de betekenis van ‘voorbijgaan’: ‘En het bloed zal u tot een teken zijn aan de huizen waarin u verblijft. Als Ik het bloed zie, zal Ik u voorbijgaan’ (dat wil zeggen mijn oordeel zal aan jullie voorbijgaan; het zal jullie eerstgeborenen niet treffen, omdat zij schuilen achter het bloed van het Paaslam; vgl. vs. 23, 27).

Het zal iedereen opvallen dat er in betekenis toch wel een hele afstand ligt tussen Pesach als Israëls feest van de uittocht uit Egypte en het christelijke feest van de opstanding van Christus. Hoe kon het gebeuren dat die twee zo aan elkaar gekoppeld raakten? Het antwoord is dat Jezus uit de doden opstond op de zondag tijdens de joodse Paasweek, ook genoemd het feest van de ongezuurde broden (matsot, vgl. Matt. 26:17; Mark. 14:1, 12; Luk. 22:1, 7). Die zondag na de sabbat was de dag die genoemd wordt: Jom haBikkoerim, ‘Dag van de eerstelingen’. Het is de dag waarop de eerste schoof van de (gerste)oogst aan de Here werd aangeboden (Lev. 23:9-14), als een type van Christus die de ‘eersteling van de ontslapenen’ genoemd wordt (1 Kor. 15:20). Jezus stierf op de dag van Pesach (vgl. 1 Kor. 15:7, ‘ons pascha, Christus, is geslacht’), Hij verrees op Jom haBikkoerim, en de Heilige Geest werd uitgestort zeven weken later, tijdens Sjavoe‘ot, het Wekenfeest oftewel het Pinksterfeest (Hand. 2). De eerste drie hoogtijden van Israël zijn dus nauw verbonden met drie christelijke heilsfeiten.

Laten de miljoenen christenen die vanavond (Goede Vrijdag, red.) in de kerk zitten, er even bij stilstaan dat miljoenen Joden op datzelfde moment Pesach vieren!

Het is eigenlijk wel jammer dat het joodse Pesach en het christelijke Pasen al zoveel eeuwen uit elkaar zijn gehaald. In de eerste eeuwen van de kerkgeschiedenis vierde de christelijke kerk Pasen op dezelfde dag als Pesach, dus op de 14e van de joodse maand Nisan. Tijdens het Concilie van Nicea echter zien we de eerste tekenen van opdoemend antisemitisme. Dat betekende onder andere dat men het christelijke Pasen wilde losmaken van het joodse Pesach. Voortaan werd Pasen gehouden op de eerste zondag na de eerste volle maan na het begin van de lente (21 maart). In de praktijk scheelt het gewoonlijk trouwens minder dan een week: in de laatste tien jaren volgde Pasen soms maar één dag op de eerste volle dag van Pesach (2012, 2015 en ook dit jaar), soms was het drie, vier of vijf dagen.

De Sederavond (de eigenlijke joodse Paasviering) wordt gehouden op de avond voorafgaand aan de eerste volle dag van Pesach. Dat betekent dat ook dit jaar de Sederavond samenvalt met de avond van Goede Vrijdag. Laten de miljoenen christenen die vanavond (Goede Vrijdag, red.) in de kerk zitten, er even bij stilstaan dat miljoenen Joden op datzelfde moment Pesach vieren! Hopelijk geeft dat toch iets van een gevoel van verbondenheid. Hun verlossing uit Egypte was door het lam, onze verlossing uit ‘Egypte’ is door het Lam.

Om het nog ingewikkelder te maken staat Pasen niet alleen in verband met het joodse Pesach, maar ook met het heidens-Germaanse lentefeest. Daarom wordt Pasen in het Engels Easter en in het Duits Ostern genoemd. Gewoonlijk worden deze woorden verklaard uit het feit dat de Germanen een lentegodin genaamd Eostre of Ostara kenden. Dit woord zou samenhangen met een woord austro, dat ‘morgenrood’ betekende (vgl. het Latijnse aurora). Dit woord hangt natuurlijk samen met het woord oost.

het ei spreekt van nieuw leven, en dus van de heerlijke toekomst die zal aanbreken met de komst van de Messias.

Vanuit het heidense Paasfeest hebben allerlei elementen zich met het christelijk Paasfeest vermengd, en in de secularisatie gaan deze elementen steeds meer op de voorgrond treden. Zo is daar de Paashaas, die in Beieren een haan, in Tirol een kip, in Thüringen en Westfalen een vos, en in Hannover een koekoek is. De voornaamste taak van deze dieren is eieren te brengen. Het Paasei is bij uitstek hét seculiere element in het Paasfeest. Zo gek is dat niet: het ei is een symbool van nieuw leven, en dus ook bij uitstek een lentesymbool. Het verstoppen van Paaseieren schijnt samen te hangen met het Germaanse begraven van eieren in de akkers om de vruchtbaarheid ervan te verhogen.

Toch zit er ook een christelijk aspect aan die eieren. Tijdens de veertigdaagse vastenperiode mochten er geen eieren worden gegeten. De eieren die in die periode gelegd werden, werden dus opgespaard tot Pasen om gegeten te worden, waarbij de oudste eieren gebruikt werden om versierd te worden. De eieren horen dus bij zowel Pasen als het heidense lentefeest.

Maar ze horen ook bij Pesach! Tijdens de Sedermaaltijd wordt een hardgekookt en daarna gebraden ei neergelegd op de Sederschotel, die op de eettafel staat. Op die schotel ligt verder radijs, zout water om de radijs in te dopen, de maror (bittere kruiden), de charoset (zoete dingen), een gebraden of gekookt beentje (als herinnering aan het paaslam) en de matsot (ongezuurde broden).

Er zijn minstens drie verklaringen voor dat ei op de Sederschotel. Ten eerste: het Aramese woord voor ‘ei’ hangt samen met het woord voor ‘behagen’; het ei betekent dan: ‘Moge het de Eeuwige behagen ons te verlossen met een uitgestrekte arm.’ Ten tweede: het ei is een traditioneel rouwgerecht omdat de ovaalvorm aan de levenscyclus herinnert; het ei zou dan verwijzen naar de rouw om de verloren gegane tempel. Ten derde: het ei spreekt van nieuw leven, en dus van de heerlijke toekomst die zal aanbreken met de komst van de Messias. Daarin vinden Joden en christenen elkaar!

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Reacties

B
Als JHWH komt in de gestalte van Yeshua (Zach. 14 /Hand. 1:11 ) te Yerushalayim, komt Hij om te oordelen en alleen zij, die het offer van Yeshua op Golgotha hebben aanvaard en verbonden in Hem als ranken aan de wijnstok hebben voortgeleefd (Joh. 15), zijn dan verbonden met elkaar in het ware Pesachlam.

Joden en christenen vinden elkaar in het Pesachlam, niet in de komende Mashiach.

Joden verwachten een superjood als Mashiach, niet JHWH in mensengestalte, Die kwam en zal komen.

Shalom

Ben Kok (joods-chr. pastor)
REAGEER
W
Nederland is bevoorrecht met een Bijbelleraar als Willem Ouweneel.
B
Hi Willem S.,

Smaken verschillen, dat mag. Maar als je naamgenoot, Willem O., blijkt te leren, dat de koranallah dezelfde is als JHWH, noem ik dat misleiding.

En zeggen, dat het niet uitmaakt wat je viert, vind ik ook misleiding; de Bijbel is duidelijk genoeg, de Moadiem (feesten van JHWH) zijn geboden, geen vrijblijvendheid, laat staan om te vervangen door op heidendom gebaseerde zon-feesten.

Shalom,

Ben Kok (j-chr. pastor)
Toon meer antwoorden (2)
Toon meer reacties (2)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?
New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher