Willem Ouweneel

God

01 maart 2018 door Willem J. Ouweneel

De zondagsheiliging: wat moeten we ermee?

Onlangs las ik op de site winkelrust.nl het volgende: ‘Dankzij Winkelrust kan de zondag de speciale dag blijven die het is voor veel mensen. Een dag van rust, reflectie en bezinning. Een dag die anders is dan alle andere dagen. Winkelrust beantwoordt aan de Bijbelse notie dat er zes dagen gewerkt wordt en dat de zondag een rustdag is.’

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Willem J. Ouweneel.

Word ook lid

Dit is een interessante uitspraak. Ook ik hecht aan de zondag als een speciale dag – het is de dag van de opstanding van Christus en van de uitstorting van de Heilige Geest – en voor mijn part als een ‘dag van rust, reflectie en bezinning’. Maar in de laatste geciteerde zin gaat Winkelrust duidelijk over de schreef. Wat de Bijbel leert is dat Israël zes dagen moest werken en dat de zevende dag (de zaterdag, de sabbat) de rustdag was en is. Winkelrust beweert dat dit de zondag is. Dat is theologisch gewoon onjuist: (a) Nergens leert de Bijbel dat de zaterdag heeft afgedaan als de rustdag voor Israël. (b) Nergens leert de Bijbel dat de sabbat verhuisd is naar de eerste dag der week. (c) Het Nieuwe Testament licht de zondag eruit als een bijzondere dag voor christenen, maar nergens wordt geleerd dat de zondag een (verplichte of vrijwillige) rustdag is.

Wat de Bijbel leert is dat Israël zes dagen moest werken en dat de zevende dag de rustdag was en is. Winkelrust beweert dat dit de zondag is. Dat is theologisch gewoon onjuist.

Er is simpelweg geen zondagsgebod; hoe pijnlijk dit sommige lezers ook in de oren moge klinken: die zondagsrust is een puur menselijk bedenksel. Er is wel een sabbatsgebod, maar (a) dat geldt voor Israël en (b) betreft uitsluitend de zaterdag. De zondag is een vrijwillige feestdag (hoewel zelfs dat al moeilijk vanuit het Nieuwe Testament aan te tonen is), maar op geen enkele wijze een verplichte rustdag, waarop zelfs (zoals zo vaak gebeurd is) de oudtestamentische sabbatsgeboden kunnen worden toegepast. Dat is een puur menselijke theorie, die niet houdbaar is, zoals ook verscheidene gereformeerde theologen allang hebben toegegeven (bijv. prof. J. Douma).

Ik wil het nu niet hebben over allerlei praktische problemen, zoals de ‘zondagsheiliging’, de winkelsluiting op zondag, over wat wel en niet ‘mag’ op zondag (fietsen? Tanken? Winkelen? In een restaurant eten?), enzovoort. In plaats daarvan stel ik de theologische vraag: waar komt zo’n idee als de ‘zondagsrust’ vandaan? Iedere objectieve bijbellezer kan zelf vaststellen dat in de Bijbel de sabbat nergens verhuisd is van de zaterdag naar de zondag. Hoe kunnen miljoenen christenen zoiets dan toch beweren en zelfs grote gevechten leveren over de praktische toepassing ervan?

Eén aspect daarvan is de visie op de wet van Mozes (zie mijn boek The Eternal Torah, dat dit jaar moet uitkomen). Men leert dat deze wet grotendeels is vervallen (onjuist; zie bijv. Matt. 5:17 en Jes. 2:3), dat alleen nog de Tien Geboden geldig zijn (waaruit blijkt dat? en hoe kan men die Tien Geboden losmaken van de rest van de Mozaïsche wet?), en dat daarbij het vierde gebod (‘Gedenk de sabbatdag’) gewijzigd is. Al even onjuist.

Hoe kunnen zulke ideeën toch ontstaan? Het antwoord is: dat is de schuld van het supersessionisme oftewel de vervangingstheologie (‘de Kerk heeft de plaats van Israël ingenomen’). Veel traditionele protestanten zijn gelukkig bezig zich van deze leer los te maken, alleen gebeurt dat vaak niet erg consequent. Dat wil zeggen: het gebeurt wel ten aanzien van Israël, maar niet ten aanzien van daarmee verbonden thema’s. De vervangingsleer heeft namelijk minstens vier vervangingen in haar vaandel staan:

Veel traditionele protestanten zijn gelukkig bezig zich van deze leer los te maken, alleen gebeurt dat vaak niet erg consequent.

* ‘De kerk is in de plaats gekomen van Israël’ (Israël als volk heeft dus afgedaan; het heeft als volk geen profetische toekomst meer, hoogstens kunnen enkelingen zich bekeren en zich bij de bestaande kerken voegen; de profetieën moeten ‘vergeestelijkt’ worden, dat wil zeggen van hun letterlijke betekenis worden ontdaan en op de kerk óf op de hemel worden toegepast).

* ‘De hemel is in de plaats gekomen van de aarde’ (de christelijke verwachting geldt niet meer zozeer – zoals dat in het Nieuwe Testament volop het geval is – de wederkomst van Christus en de vestiging van het Messiaanse rijk hier op aarde, maar is geheel en al komen te liggen op het ‘naar de hemel gaan’ als men sterft; typische profetieën die voor de aarde gelden, worden op de hemel toegepast).

* In lijn daarmee is het ‘gelukzalig afsterven’ helemaal in de plaats gekomen van de ‘gelukzalige opstanding’ (dat was al zo bij de katholieken, en de protestanten hebben dat helemaal overgenomen). Als je als kind van God sterft, ga je naar de hemel, en dan ben je volmaakt gelukkig; eigenlijk is er in deze opvatting nauwelijks nog enige toegevoegde waarde van wederkomst en opstanding te bedenken.

* Helemaal bij de vorige drie hoort nu ook de opvatting dat de zondag in de plaats van de zaterdag is gekomen, oftewel dat de sabbat verschoven is van de zaterdag naar de zondag. Wie deze leer aanhangt, zit nog steeds gevangen in het net van de vervangingstheologie, hoeveel sympathie men tegenwoordig ook voor het volk en de staat Israël moge hebben.

Als Israël als volk van God heeft afgedaan, is het ook gemakkelijk te beweren dat de wet van Mozes heeft afgedaan, inclusief zelfs het oorspronkelijke sabbatsgebod. Omgekeerd: wie vasthoudt dat er een toekomst voor een (bekeerd) Israël is, in het Heilige Land, onder de gezegende regering van de Messias, die zal neerdalen op de Olijfberg en zal tronen op Sion, is de zaak totaal anders. Dan is ook de wet van Mozes nog volop van kracht (het is een eeuwige inzetting, zeggen Ex. en Lev. menigmaal). Die wet zal ook in het Messiaanse rijk voor Israël van kracht zijn. En dan zal Israël de sabbat houden, zoals het ook de laatste 3500 jaar gedaan heeft (Jes. 56:2-6; 66:23; Ez. 44:24; 45:17; 46:1-4,12). Voor de rest: geniet heerlijk van de vrije zondag, samen met Gods volk!

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Zondagsrust
- Zondagsrust leert ons vertrouwen op God
- "Op zondag absoluut niet sabbatswetten toepassen"
- Wat als je baas wil dat jij op zondag gaat werken?
Meer over Zondagsrust »

Reacties

B
Dag Willem,

Wel Tora van kracht (eens), dus shabbath vieren en geen zondag. Maar dan stel je dat de shabbath alleen voor Israel geldt. Wat een onlogische gedachte, we volgen Yeshua, de Handelingengemeente, waar de moadiem werden gevierd en dan zouden we geen shabbath moeten houden?

Kun je dat even nader toelichten?

Shabbath shalom,

Ben Kok (joods-chr. pastor)
H
De wet is gegeven aan het volk Israël om heilig te leven. In Christus is de wet vervuld. Dit betekent letterlijk dat de wet, die straf impliceert, haar kracht heeft verloren voor wie in Christus leven. Onze Heiland en Verlosser heeft de straf namelijk al voor ons gedragen. Twee keer veroordelen voor dezelfde overtreding is niet mogelijk. De Sabbat houden was vastgelegd in de 10 geboden. Deze dag diende geheiligd te worden. In Christus zijn we geheiligd en is het niet langer nodig een dag (de Sabbat) te houden.
Toon meer antwoorden (9)
Toon meer reacties (12)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?
New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher