Herman Selderhuis

God

04 januari 2018 door Jeffrey Schipper

Vijf vragen naar aanleiding van afzetting CGK-predikant

Deze week werd bekend dat een predikant binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) is afgezet vanwege een “grove en openbare zonde”. Een ingrijpend besluit. Over de precieze reden van de ontheffing is geen uitspraak gedaan. Waarom? En wat zijn de gevolgen voor de predikant in kwestie - ds. L. W. van der Meij - en zijn voormalige kerkelijke gemeente in Driebergen? We bespreken dit met prof. dr. Herman Selderhuis (foto), kenner van de kerkorde binnen de CGK.

CIP+ logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

Wat gebeurt er als je schuldig bent aan het overtreden van artikel 79 van de kerkorde?
In artikel 79 van de kerkorde staat het volgende: ‘Wanneer Dienaars des Goddelijken Woords, Ouderlingen of Diakenen een openbare grove zonde bedrijven, die der Kerk schandelijk, of ook bij de Overheid strafwaardig is, zullen wel de Ouderlingen en Diakenen terstond door voorgaand oordeel des Kerkeraads derzelver en der naastgelegene gemeente in hunnen dienst geschorst of daarvan afgezet worden, maar de Dienaars alleenlijk geschorst worden. Of deze geheel van den dienst af te zetten zijn, zal aan het oordeel des Classe staan, met advies van de in Art. 11 genoemde Deputaten der Particuliere Synode.’

"In de schorsingsperiode krijgen predikanten de kans om zich te verdedigen. Om die reden zou ik erg terughoudend zijn met te voorbarige berichtgeving."

Selderhuis: “Wanneer een predikant schuldig wordt bevonden aan overtreding van dit artikel, wordt de persoon in kwestie door de kerkenraad geschorst na advies van de naburige kerkenraad. De zaak wordt in behandeling genomen door de classis; in dit geval de classis Utrecht (een soort rayon van kerken, red.) Men drukt als het ware op de pauzeknop en last een periode in om de kwestie te onderzoeken. Wat is er precies aan de hand? Kloppen de geuite beschuldigingen? Na de onderzoeksperiode heeft de classis twee mogelijkheden: de schorsing opheffen of de predikant uit het ambt ontzetten.”

Wat is het gevolg voor predikant en gemeente?
“Als predikant zijn al je rechten ontnomen. Prediking en pastoraat zijn binnen de CGK niet meer mogelijk. De desbetreffende kerkenraad is verantwoordelijk voor pastorale zorg voor de predikant en zijn gezin. De gemeente zelf functioneert voorlopig zonder gemeentepredikant. Binnen onze kerken is het zo geregeld dat iedere gemeente een consulent uit een andere gemeente heeft. Die consulent is een predikant uit hetzelfde kerkverband die de gemeente als een raadgever terzijde staat. Op deze wijze kan het kerkelijk werk in de gemeente gewoon doorgaan. Op een gegeven moment zal er een beroepingsprocedure op gang komen, zodat er uitzicht is op een nieuwe gemeentepredikant. Meestal echter duurt dat nog wel even gaat duren voordat het zover is.”

Over de precieze reden van de ontzetting uit het ambt wil de classis volgens moderamen-voorzitter ds. J. van Walsem geen uitspraak doen. Waarom wordt er voor die lijn gekozen?
“De regel is dat we zo zorgvuldig mogelijk met dergelijke kwesties omgaan, want het gaat wel om Gods kerk en het gaat om mensen,” vervolgt Selderhuis. “Om die reden worden intern alleen mensen op de hoogte gesteld die ervan moeten weten; denk aan gemeenteleden, de kerkenraad en de classis. Naar buiten toe hoeven er geen mededelingen gedaan te worden die voor buitenstaanders niet relevant zijn. Binnen de CGK wordt hiermee zorgvuldig omgegaan. Er is een proces van hoor en wederhoor en dat moet niet gestoord worden door allerlei geluiden van buitenaf.” Selderhuis verwijst naar Mattheüs 18:15-20. Kerkelijke tucht is in alle kerken op dit Bijbelgedeelte gebaseerd, ook binnen de CGK.

"Ik beschouw dit als een extra alarmsignaal. Het toont aan hoe belangrijk het is om als kerk professioneel en zorgvuldig met kwesties als deze om te gaan."

Berichtgeving over ds. Van der Meij kwam in september vorig jaar naar buiten. De hoogleraar plaatst bij dit soort berichtgeving vraagtekens, omdat dat het proces kan schaden. “In de schorsingsperiode krijgen predikanten de kans om zich te verdedigen. Om die reden zou ik erg terughoudend zijn met te voorbarige berichtgeving. Daar is niemand bij gebaat. Zelf maak ik geen gebruik van Twitter of Facebook, maar ik heb meerdere keren vernomen dat daar dingen worden gezegd die voorbarig zijn of niet kloppen. Daarom zou ik zeggen: wacht het definitieve oordeel van de classis af voordat je met dergelijk nieuws naar buiten komt.”

Stel: de predikant belijdt zijn schuld en vraagt om vergeving. Kan hij weer terugkeren op een kansel binnen de CGK?
“Ja,” antwoordt Selderhuis. “Er is een mogelijkheid om terug te keren als dat herstelproces zorgvuldig plaatsvindt. Ik moet toegeven dat mij zo geen voorbeelden in herinnering komen. Blijkbaar gebeurt het zelden. Dit is volgens mij te verklaren door de aard van de zonde. Die is dusdanig dat men het over het algemeen onverstandig vindt om weer als predikant te worden of iemand weer predikant te laten worden. Wel ken ik voorbeelden van predikanten die in een ander kerkverband later hun werk alsnog hebben opgepakt. In zekere zin is dat een ‘voordeel’ van de kerkelijke verdeeldheid in ons land.”

Wat heeft deze kwestie tot christenen te zeggen?
“Ik beschouw dit als een extra alarmsignaal. Het toont aan hoe belangrijk het is om als kerk professioneel en zorgvuldig met kwesties als deze om te gaan. Mensen zeggen wel eens: ‘De burger hoort de wet te kennen.’ Daar zou ik aan toe willen voegen: ‘Kerkenraadsleden horen de kerkorde te kennen.’ Deze zaak laat zien waarom het noodzakelijk is dat er binnen onze kerk heldere regels zijn afgesproken. Een kerkverband is er immers om elkaar als christenen te helpen, in goede en slechte tijden.”

CIP+ logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor CIP+

Je las net een gratis CIP+ artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals
Vakanties
Hier adverteren?