Willem Ouweneel

En, heb je Halloween mee gevierd!?

10-11-2017 door Willem J. Ouweneel

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Jeffrey Schipper. Word ook lid.

Natuurlijk had ik het vorige week al over Halloween moeten hebben, maar toen ging de herdenking van de Reformatie vóór. Trouwens, wist je dat er een opmerkelijk verband tussen de Reformatie en Halloween bestaat? Dat komt doordat Maarten Luther juist op 31 oktober zijn 95 stellingen aansloeg aan de deur van de slotkapel te Wittenberg, en dat was omdat het de volgende dag Allerheiligen zou zijn. Dan zouden er veel mensen naar die kapel toe komen. Via de aangeslagen stellingen, die in het Latijn geschreven waren, wilde Luther graag met vakbroeders een discussie opzetten over de wantoestanden in de toenmalige Rooms-Katholieke Kerk. De avond van 31 oktober is dus Allerheiligenavond (in de bijbelse visie begint het etmaal met de avond, zoals Sinterklaas nog steeds op de vooravond van 6 december, en Kerst op de vooravond van 25 december gevierd wordt).

Waarom had de oude Kerk juist deze avond uitgekozen als Allerheiligenavond? Het was duidelijk een poging om het oude heidense Halloween te kerstenen. De naam Halloween heeft trouwens meer met Allerheiligen dan met dat oude heidense feest te maken: Halloween komt van Hallow E’en (of Even) en betekent ‘heilige avond’ (Allerheiligenavond heet in het oud Engels All Hallows Eve). Met Allerheiligen worden alle heiligen en martelaren van de oude Kerk herdacht. Het wordt onmiddellijk gevolgd door Allerzielen, de dag waarop de overledenen worden herdacht.

dat een zo occult feest tegenwoordig zo’n opgang maakt, is te wijten aan de vergaande ontkerstening van ons land.

Halloween was oorspronkelijk een Keltisch feest en heette Samhain (een woord dat een beetje klinkt als Sauwin); in Wales heet het Calan Gaeaf, wat ‘eerste dag van de winter’ betekent; in het Iers is Samhain nog steeds het woord voor ‘november’. Het was het Keltische nieuwjaarsfeest, dat wil zeggen het Keltische nieuwjaar begon rond 1 november. (Zoals het etmaal begint met de donkere avond, zo begon het Keltische jaar met de donkere winter.) Ik zeg rond 1 november, omdat de Kelten een maankalender gebruikten, zodat het begin van de winter een beetje kon variëren. De Kelten meenden dat rond 1 november de zichtbare en de onzichtbare wereld elkaar het dichtst naderden; daardoor was het ook de tijd van elfen en geesten, die de aarde bezochten. Ook ‘moderne heidenen’ (neopaganisten) vieren Samhain als het feest van de verering der overledenen, omdat de doden in deze tijd geacht worden op aarde terug te keren (vgl. Allerzielen!). Kenners beschouwen deze ‘geesten’ als overblijfselen van de Keltische godenwereld. Rond 1 november bezoeken deze geesten of goden de aarde; ze moeten dan door de mensen tevreden gestemd worden met allerlei giften.

Het is niet moeilijk zich in te denken hoe de oude christelijke Kerk, dat zoveel heidendom heeft opgekalefaterd, ook dit feest heeft willen transformeren tot iets christelijks. Zo ontstond Allerheiligen, terwijl tegelijk de heidense gebruiken bleven voortleven. Zo is de naam Halloween christelijk, maar de gebruiken zijn heidens. Zo is het oproepen van geesten (spiritisme) uiteraard puur heidens; het wordt in de Bijbel dan ook scherp veroordeeld (bijv. Lev. 19:31; 20:6,27; Deut. 18:11; 2 Kon. 23:24; Jes. 8:19; 19:3). Vandaag de dag kan dat natuurlijk niemand wat schelen. Vrome katholieken vieren niet Halloween, maar Allerheiligen en Allerzielen. Vrome protestanten vieren geen van deze hoogtijden. Het zijn alleen de moderne heidenen die zich voor Halloween interesseren. Het is zogenaamd een onschuldig feestje voor kinderen, net als Sint Maarten (11 november) en Sint Nicolaas (6 december). Maar in werkelijkheid is er aan Halloween natuurlijk helemaal niets onschuldigs; dat een zo occult feest tegenwoordig zo’n opgang maakt, is te wijten aan de vergaande ontkerstening van ons land.

Ik ga hier geen opsomming van alle Halloween-gebruiken geven, hoewel het op zichzelf interessant is om te zien hoe deze gebruiken een mengeling zijn van oude heidense invloeden en de wat jongere christelijke invloeden. In neopagane streken (zoals ons land) overheersen de heidense elementen, in katholieken landen (zoals Polen) overheersen de aloude christelijke gebruiken.

de Reformatie is dus niet los te denken van Halloween!

Het is eigenlijk wel grappig dat overtuigde protestanten, die niets van Halloween moeten hebben, de 31e oktober hebben verkozen tot Hervormingsdag – een datum die alleen te begrijpen is dankzij Allerheiligen, dat zelf weer alleen te begrijpen is dankzij Halloween. Zo is de Reformatie dus niet los te denken van Halloween!

Ten slotte: één keer ben ik zelf in een Keltisch feest beland, en wel tijdens mijn ‘pelgrimage’ naar Santiago de Compostela (2005). Op de vooravond van 1 augustus was ik in Bercianos del Real Camino, waar een groep ‘pelgrims’ een volksdansparty belegden vanwege het Keltische Lughnasadh, genoemd naar Lugh, een van de Keltische goden. Het is het feest van de oogst. In sommige Keltische gebieden is dit de dag om met het hele gezin de bossen in te trekken en blauwe bosbessen te plukken. De bosbessen zijn een teken van de gulheid van Moeder Aarde. De Angelsaksische christenen hebben er Lammas van gemaakt, het begin van de tarweoogst. Lammas komt van loaf mass. In vroeger tijden brachten de mensen op 1 augustus versgesneden korenhalmen of een versgebakken brood in de kerk. Bij de Kelten was de broodverschaffer natuurlijk Moeder Aarde. Uit haar schoot komt het brood, zogezegd. Met Lughnasadh bespelen de Galiciërs – van huis eveneens Kelten – de gaita, een soort doedelzak, waarop tijdens mijn 2005-party de pelgrims hun volksdansjes uitvoerden.

Met Samhain en Lughnasadh ken je nu twee van de vier Keltische hoogtijden, die precies om de drie maanden gevierd worden. De andere twee zijn Imbolc (1 febr.) en Beltain (1 mei). Deze laatste komt natuurlijk overeen met de Germaanse Walpurgisnacht, ook al zo’n heidens feest. Het zijn echte seizoens- of vruchtbaarheidsfeesten, zoals in feite het bijbelse Pesach, het Wekenfeest en het Loofhuttenfeest dat ook zijn (landbouwfeesten). Het enorme verschil is dat het in de heidense feesten draait om de (af)goden, en in de joodse feesten om de ware God van de Bijbel.

De christelijke nieuwsbrief die je ook echt leest!

Daily Newsletter
Weekly Newsletter


Discussie over En, heb je Halloween mee gevierd!?
Reacties uitzetten op CIP.nl? Klik hier!