Willem Ouweneel

Moeten we als christenen nu vóór of tegen een onafhankelijk Catalonië zijn?

06-10-2017 door Willem J. Ouweneel

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Rik Bokelman. Word ook lid.

‘Democratie’ is toch maar een weerbarstig begrip. Een van de dingen die van de week opvielen in Spanje, was een uitspraak van de Spaanse minister-president Rajoy. Hij zei onder andere dat het referendum in Catalonië, afgelopen zondag, een ‘aanfluiting voor de democratie’ was en dat Spanjes harde optreden niet anders betekende dan een ‘verdediging’ van de Spaanse ‘democratie’. De Catalanen hadden ‘ondemocratisch’ gehandeld en de overige Spanjaarden ‘democratisch’. Had Rajoy gelijk? In zekere zin ongetwijfeld. De wetten van Spanje zijn geheel democratisch tot stand gebracht door een parlement waarin ook Catalonië vertegenwoordigd is. In die wetten staat ondubbelzinnig dat geen regio zich zomaar, op eigen houtje, mag afscheiden, en zelfs maar een referendum mag houden dat zo’n afscheiding eventueel beoogt. Ook de Catalanen hebben meegewerkt aan de totstandkoming van die wetten.

Dat niet alleen: die wetten zijn ook billijk. Een land moet niet toestaan dat een bepaalde regio zich zomaar even kan afscheiden, en daarmee de rest van dat land in moeilijkheden brengt. Bovendien: stel je voor dat de Catalanen hun zin kregen; dan staan de volgende kandidaten al te dringen. Binnen Spanje zelf is dat op z’n minst Baskenland, maar ook Galicië en Aragon denken erover na. Sommige Beierse Duitsers zouden best willen dat Beieren zich afscheidde van de rest van Duitsland (in Beieren vaak ‘Pruisen’ genoemd). Sommige Schotten zouden maar al te graag de onafhankelijkheid van Schotland uitroepen (en zich van de Engelsen ontdoen). Sommige Vlamingen zouden zich best willen afscheiden van de Walen. Zelfs 89% van de Venetianen wil eigenlijk dat Veneto zich afscheidt van de rest van Italië. En velen in Zuid-Tirol en op Sardinië zouden dat ook wel willen. De Faroe-eilanden zouden graag onafhankelijk van Denemarken willen worden. En misschien zouden sommige Friezen ook wel een onafhankelijk Friesland ambiëren…

Eeuwenlang zijn wij eigenlijk gewoon ‘Duitsers’ geweest.

En dan hebben we het nog niet eens over Corsica, Bretagne, Occitanië, de Elzas en Savoie in Frankrijk, het Zweedstalige Aaland in Finland, Silezië in Polen, en Wales, Cornwall en Noord-Ierland in het Verenigd Koninkrijk. (Let er trouwens op dat dit onafhankelijkheidsstreven bijna altijd met taal te maken heeft!) Kortom, sta de Catalanen toe zich onafhankelijk te maken, en het hek is van de dam.

Maar… ook de Catalanen hebben het de laatste weken veel over ‘democratie’ gehad! Wij hebben het democratisch recht over onze eigen toekomst en onafhankelijkheid te beslissen, riepen de Catalaanse leiders. Als velen van ons niet langer bij de rest van Spanje willen horen, en wij organiseren daartoe een referendum om de meningen te peilen, en de Spaanse regering reageert daarop met geweld en onderdrukking, wat heeft dat met democratie te maken? Nu, daar kunnen we ook inkomen. Wat heeft het ‘verre’ Madrid (waar ze Castiliaans spreken) met ons eigen Barcelona (waar we Catalaans spreken) te maken? Wij kunnen hier onze eigen boontjes wel doppen!

Al mijmerend probeer ik me in te denken hoe het zou zijn als wij als Nederlanders in zo’n situatie zouden verkeren. Wij behoorden tot het Frankische rijk van keizer Karel de Grote, en later tot het Heilige Roomse Rijk, vanaf 1512 het Heilige Roomse Rijk van de Duitse Natie geheten. Eeuwenlang zijn wij eigenlijk gewoon ‘Duitsers’ geweest. Pas onder keizer Karel V, die zijn Nederlandse bezittingen in 1548 (Transactie van Augsburg) samenbracht in de Bourgondische Kreits, werden de Nederlanden grotendeels losgemaakt van het Duitse Rijk. Deze ontwikkeling ging een nieuwe fase in toen in het noordelijk deel daarvan in 1581 de onafhankelijke Republiek van de Zeven Verenigde Nederlanden werd uitgeroepen. Pas in 1648, bij de Vrede van Münster, accepteerden de Habsburgers dat deze Republiek niet meer tot de Bourgondische Kreits behoorde, en daarmee al helemaal niet meer tot het Heilige Roomse Rijk van de Duitse Natie (maar de Duitse keizer erkende dat pas formeel in 1728). Pas vanaf 1648 zijn we formeel onafhankelijk; de facto waren we dat al een eeuw eerder. (In 1608 verklaarde de Staten-Generaal dat zij alle banden met het Duitse Rijk verbroken achtte.)

Laten we maar hopen dat de Catalanen niet hun zin krijgen, want dat zou niet alleen de nachtmerrie van Juncker, Timmermans, Merkel en Macron zijn, maar dat zou het van ons allemaal moeten zijn.

Maar het had ook allemaal anders kunnen lopen! Stel je even voor dat we wél deel waren blijven uitmaken van het Duitse Rijk. (Zo gek is dat niet; de Nazi’s beweerden dat Nederland en België slechts door een ongelukkig toeval van het Duitse Rijk waren losgeraakt.) En stel je even voor dat zich in het Nederlandse deel van dit Rijk het Nederlands als zelfstandige taal ontwikkeld zou hebben (wat trouwens nogal onwaarschijnlijk is). Dan had ik me best kunnen voorstellen dat na de Eerste, en vooral na de Tweede Wereldoorlog een krachtige beweging in Nederland zou zijn ontstaan om te knokken voor onze onafhankelijkheid. Ik zou daar ook een hartelijke voorstander van zijn geweest (vermoed ik). En stel je nu eens voor dat ze in Berlijn zouden roepen: Wat die Nederlanders willen is ‘ondemocratisch’! Dan zou ik vermoedelijk ook gedacht hebben: Ze kúnnen me wat, daar in Berlijn!

Het is bijzonder dat we leven in een Europa dat zich steeds verder verenigt – zeker met zulke leiders als Jean-Claude Juncker, Frans Timmermans, Angela Merkel en Emmanuel Macron – en dat tegelijk zoveel onafhankelijkheidsbewegingen kent. Stel je voor dat deze laatste allemaal hun zin kregen! Als taal daarbij inderdaad een grote rol speelt, zal Nederland uiteenvallen in Friesland, Oost-Nederland (waar het Nedersaksisch in vele varianten gesproken wordt), Limburg en de rest van Nederland. Daar moet je toch even niet aan denken. Laten we dus maar hopen dat de Catalanen niet hun zin krijgen, want dat zou niet alleen de nachtmerrie van Juncker, Timmermans, Merkel en Macron zijn, maar dat zou het van ons allemaal moeten zijn – tenzij je misschien PVV, Front National, AfD, ÖVP (Oostenrijkse Volkspartij), N-VA (Nieuw-Vlaamse Alliantie) of Vlaams Belang stemt…

Europa – een ingewikkeld werelddeel.

Ontvang het online magazine voor christenen!

Daily Newsletter
Weekly Newsletter


Discussie over Moeten we als christenen nu vóór of tegen een onafhankelijk Catalonië zijn?
Reacties uitzetten op CIP.nl? Klik hier!