Willem Ouweneel

Als je met Israël meeleeft: een gelukkig jaar 5778 gewenst!

22-09-2017 door Willem J. Ouweneel

Dit artikel is je cadeau gedaan door CIP+ lid Rik Bokelman. Word ook lid.

Afgelopen woensdag hield premier Netanyahu van Israël een magistrale toespraak voor de Verenigde Naties, waarin hij onder andere zei: ‘Morgenavond zullen Joden rondom de wereld Rosj haSjanah vieren, het begin van ons nieuwe jaar. Het is een tijd van bezinning; we kijken met verwondering terug naar de miraculeuze hergeboorte van onze natie, en we kijken met trots vooruit naar de opmerkelijke bijdragen die Israël zal blijven leveren aan alle volken.’

Inderdaad, eergisterenavond, om ca. 19:42 (zonsondergang), begon in Nederland niet alleen een nieuw etmaal (dat begint in Israël altijd met de avond) en een nieuwe maand (Ethanim, later Tisjri geheten), maar ook een nieuw jaar: volgens de joodse tijdrekening het jaar 5778 vanaf de schepping. Dat is als je tenminste naar het gewone, burgerlijke jaar kijkt; in Exodus 12 maakte God van de lentemaand Aviv (later Nisan geheten) de eerste maand, waarmee Tisjri de zevende maand werd. Daarom is er naast het burgerlijk jaar ook een godsdienstig jaar; het is deze telling die in Leviticus 23 gevolgd wordt. Wat daar de eerste dag van de ‘zevende’ maand genoemd wordt, is op de gangbare joodse kalender de eerste dag van de ‘eerste’ maand, en dus Rosj haSjanah, letterlijk ‘begin van het jaar’.

In navolging van Nehemia 8:1-14 viert men de eerste twéé dagen van het nieuwe jaar als één Nieuwjaarsdag.

Met het joodse Nieuwjaar begint de grootste feestmaand van de joodse kalender: op Rosj haSjanah volgt negen dagen later Jom Kippoer (Grote Verzoendag, dit jaar op 29/30 sept.), en nog weer vijf dagen later het zeven dagen durende Soekkot (het Loofhuttenfeest, dat dit jaar op 4 oktober ’s avonds begint), afgerond met een achtste en negende dag: Sj’mini ‘Atsèret (het Slotfeest) en Simchat Torah (Vreugde der Wet).

De naam Rosj haSjanah komt overigens nergens in de Bijbel voor, en evenmin bij de oudste na-bijbelse auteurs. Zelfs daar waar men een dergelijke heenwijzing het meest zou verwachten, in Nehemia 8:1-13, vinden we haar niet. Toch is er geestelijk gesproken wel een duidelijke grond om aan een ‘nieuw begin’ te denken omdat de zevende maand profetisch voor Israël een nieuw begin betekent: de ‘olam habba, de ‘toekomstige eeuw’, het Messiaanse vrederijk.

Met deze datum, 1 Tisjri, begint de periode van de Jamim Noraïm (‘Ontzagwekkende Dagen’). In navolging van Nehemia 8:1-14 viert men de eerste twéé dagen van het nieuwe jaar als één Nieuwjaarsdag. Deze periode tot aan Jom Kippoer is een tijd waarin de Israëliet zijn zonden overdenkt en zich verootmoedigt voor de Here, zijn God, vooral door speciale boetgebeden (s’lichot). Daarom is dit de tijd van de t’sjoevah, ‘terugkeer’, ‘ommekeer’, ‘bekering’. De sabbat die in de periode van de Jamim Noraïm valt, dat is dus morgen, is de Sjabbat Sjoevah, de ‘sabbat van de ommekeer’.

In de Bijbel wordt Rosj haSjanah een ‘gedenkdag van bazuingeschal’ genoemd (Lev. 23:24; vgl. Numeri 29:1). Deze bijzondere naam betekent dat Israël op deze dag zijn zonden gedenkt. Het bazuingeschal is het geklank van de sjofar, een bazuin gemaakt van de ontpitte en ontpunte hoorn van een ram of een bok, soms een antilope. De joodse traditie brengt de ramshoorn in verband met de ram die Abraham slachtte in plaats van zijn zoon Izak (Genesis 22:13) en leest dit verhaal met Rosj haSjanah.

Nieuwtestamentisch bezien betekent dat, dat aan het begin van het joodse jaar al direct het offer van Christus staat, want Izak is in Genesis 22 als zoon van de vader die hem offert, een type van de Zoon van God. In Hebreeën 11:17 wordt Izak letterlijk de ‘eniggeborene’ genoemd, een titel die verder hoofdzakelijk voor Christus gebruikt wordt, en in vers 18v. wordt hij gezien als degene die uit de doden is opgewekt.

Eens zal God opnieuw zijn hemelse sjofar laten schallen, en wel om zijn verbond met zijn volk te hernieuwen en alle beloften aan dat volk definitief in vervulling te laten gaan.

Het blazen van de sjofar is profetisch gezien de aankondiging van de wederkomst van Christus, het herstel van Israël en de aanvang van het Messiaanse vrederijk (vgl. Psalm 102:14). Geen symbool is voor het komende rijk passender dan de sjofar. Onder de Joden is Nieuwjaarsdag dan ook dé dag van de sjofar, de dag van het bazuingeschal, dat een nieuw jaar inluidt. De profeet speekt van een ‘jaar van het welbehagen des HEREN’ (Jesaja 61:2) een uitdrukking die hier vooruitziet op het Messiaanse rijk. Op Nieuwjaarsdag wordt de sjofar onder de Joden maar liefst honderd keer geblazen om de vreugde over het nieuwe begin tot uitdrukking te brengen.

Het toekomstige herstel van Israël begint met verootmoediging; Rosj haSjanah is immers de eerste van tien boetedagen waarop het volk zijn zonden van het afgelopen jaar overdenkt. Daarom kondigt de sjofar ook verootmoediging aan: ‘Blaast de bazuin op Sion, heiligt een vasten, roept een plechtige samenkomst bijeen’ (Joël 2:15). Ook is het bazuingeschal het teken van de bijeenvergadering van Israël uit alle volken waaronder het verstrooid geweest is (Jesaja 27:12v.; Mattheüs 24:31).

Natuurlijk zijn er nog meer verwijzingen naar de sjofar in verband met het toekomstig herstel van Israël, de oordelen die over de aarde komen en de invoering van het Messiaanse rijk. Aan het begin van ‘de tijden van de herstelling van alle dingen’ (Handelingen 3:21) staat de sjofar van God, zoals die sjofar ook weerklinkt aan het begin van elk joods (burgerlijk) jaar. Eens liet God zijn bazuin schallen op de Sinaï, waar Hij Zich openbaarde in donder en bliksem, in zijn heiligheid en gerechtigheid – maar tevens om met zijn volk een eeuwig, onberouwelijk verbond aan te gaan. Eens zal God opnieuw zijn hemelse sjofar laten schallen, en wel om zijn verbond met zijn volk te hernieuwen en alle beloften aan dat volk definitief in vervulling te laten gaan. Wat een tijd zal dat zijn! ‘Ik ken de gedachten die Ik over u koester, spreekt de HEERE. Het zijn gedachten van vrede en niet van kwaad, [namelijk] om u toekomst en hoop te geven’ (Jeremia 29:11).

De christelijke nieuwsbrief die je ook echt leest!

Daily Newsletter
Weekly Newsletter


Discussie over Als je met Israël meeleeft: een gelukkig jaar 5778 gewenst!
Reacties uitzetten op CIP.nl? Klik hier!