James Webb
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Mooi

02 mei 2022 door Patrick Goede

James Webb-telescoop blaast wetenschapper omver: "Symfonie van de schepping"

De James Webb-telescoop van NASA heeft tien miljard dollar gekost maar dan heb je ook wat. De eerste foto's van de telescoop zijn verbluffend. Scott Acton, Webb Wavefront Sensing and Control Scientist bij Ball Aerospace verwoordde het in een NASA-verklaring treffend: "Deze beelden hebben de manier waarop ik het universum zie ingrijpend veranderd."

Acton zei verder over de indrukwekkende beelden: "We zijn omringd door de symfonie van de schepping; er zijn overal sterrenstelsels. Ik hoop dat iedereen in de wereld ze kan zien." Eind januari kwam de telescoop met een zonnescherm ter grootte van een tennisveld aan op zijn bestemming. Inmiddels zijn de spiegels van de telescoop voor een groot deel getest en uitgelijnd. De eerste resultaten zijn dus werkelijk verbluffend.

Lagrange
De plek in het heelal waar de telescoop nu zijn banen rondom de aarde trekt is van tevoren nauwkeurig uitgezocht door de engineers van de hele operatie. Het betreft één van de Lagrange-punten in het universum, vernoemd naar de wetenschapper Joseph Louis Lagrange die in 1772 ontdekte dat een object daar ten opzichte van de zon en aarde nagenoeg dezelfde afstand houdt. De telescoop blijft op L2, zoals het specifieke punt genoemd wordt, zo altijd de zon en aarde in zijn rug houden terwijl hij naar de open ruimte gericht blijft.

Op die manier kan het heel zwak licht op miljoenen lichtjaren afstand toch waarnemen. De telescoop staat op zo'n 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde en de materialen van de instrumenten hebben een erg koude omgeving nodig om goed te kunnen functioneren. Dat komt goed uit want het is er zo'n minus 233 graden celsius!

Nederlandse inbreng
Ook Nederlanders werkten mee aan de telescoop voor wat betreft één van de instrumenten die het sterrenstof waar kunnen nemen. "Het was geweldig om te zien dat het instrument werkt", vertelt Ewine van Dishoeck, hoogleraar sterrenkunde aan de Universiteit van Leiden aan de NOS. "Ons instrument moest ook nog eens kouder zijn dan de drie andere instrumenten die aan boord zijn. Want als MIRI niet koud was geweest, hadden we alleen maar ruis gezien op de foto's."

Ze vervolgt: "Ons MIRI-instrument ziet ook meer. Die ziet ook het stof van de wolken dat tussen de sterren zit. Dat kun je heel mooi zien op de allereerste foto. Toen ik dat zag, ging mijn hart wel wat sneller kloppen." Bekijk de beelden van de James Webb Telescoop in onderstaande video.

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen