rouwen
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Dagelijks leven

18 november 2021 door Carien van Geffen, De Waarheidsvriend

Rouw na zelfdoding: luisteren is het belangrijkste wat je kunt bieden

Het overlijden van een dierbaar iemand is een ingrijpende gebeurtenis. Wanneer die geliefde bovendien zelf een eind aan zijn leven heeft gemaakt, is het verdriet vaak nog onverdraaglijker. Het rouwproces na zelfdoding is dan ook moeilijk en zwaar. Hoe gaan nabestaanden verder?

De Waarheidsvriend is het huisorgaan van de Gereformeerde Bond in de Protestantse Kerk in Nederland.

Het kan voor nabestaanden heel moeilijk zijn hun leven weer op de rails te krijgen. Helaas ben ik in mijn persoonlijk leven geconfronteerd met zelfdoding. In 2015 verloren mijn man en ik onze zoon Joël, op 24-jarige leeftijd. Hij was opgenomen in de GGZ met een heftige psychose. Het is op zichzelf al verschrikkelijk om je kind zo ziek te zien. We hebben geprobeerd hem te helpen, met en voor hem gebeden. Toch was de uitkomst anders dan dat we gehoopt hadden. Op een middag is hij weggegaan uit de kliniek en heeft een eind aan zijn leven gemaakt. Een uur later stond de politie voor de deur. Je wereld stort in….

Rouw wordt weleens vergeleken met een doolhof. Dit beeld laat zien dat het een zoektocht is. Het is geen rechte route.

Dit was en is een zeer ingrijpende ervaring. Het is een gebeurtenis die je leven omverwerpt. Alles wordt in één keer anders. Je hebt intens verdriet, omdat iemand er niet meer is. Om het ‘nooit meer’. Om het afschuwelijke wat gebeurd is. Pijn, omdat je de ander niet kon bereiken in zijn pijn en hij of zij jou niet kon bereiken.

Zoektocht
Rouw wordt weleens vergeleken met een doolhof. Dit beeld laat zien dat het een zoektocht is. Het is geen rechte route. Als nabestaande kun je zo rond blijven cirkelen in je eigen gedachten en gevoelens, waar je niet uit komt. Begeleiding kan helpen bij deze moeilijke weg. Leren hoe je daarmee om kunt gaan, kan voorkomen dat iemand helemaal vastloopt. De pijn zal misschien nooit helemaal overgaan. Maar het kan wel weer leefbaar worden. Je kunt leren hoe je dit kunt dragen.

Als kerk heb je daarin iets te bieden. Het is een plek waar mensen mogen rouwen en een bron van troost. Je hoort nogal eens van nabestaanden dat er maar kort ruimte is om het verdriet te mogen uiten. Maar het is echt niet zo dat het na een jaar over is. De omgeving vindt het vaak moeilijk om met een nabestaande om te gaan. Men is bang dat je emotioneel wordt. Of men denkt dat het beter is er niet over te praten. Wat moet je zeggen? Men wil wel helpen, maar weet niet hoe. Uit verlegenheid wordt er soms maar niets gezegd. Of wordt er met een boog om je heen gelopen.

Nabij zijn
Wat kun je dan als kerkelijke gemeente wel doen? Ik denk aan de vrienden van Job die zeven dagen en nachten lang bij hem op de grond zaten zonder een woord te zeggen, want ze zagen hoe groot zijn lijden was. Ze waren er. Het gaat om aanwezig zijn, nabij zijn. Aandacht en tijd geven. Luisteren is het belangrijkste. En niet oordelen.

Als nabestaanden vertellen hoe ze zich voelen, bijvoorbeeld dat ze zich schuldig voelen, ga er dan niet tegen in. Beter is het om er dan vragen over te stellen.

Door het verhaal steeds opnieuw te mogen vertellen kan het verdriet een beetje lichter worden. Geef de ander de kans om van zich af te praten. En schrik niet van tranen. Informeer regelmatig hoe het gaat en vraag dan door. Als iemand er tenminste over wil praten, maar dat merk je meestal gauw genoeg. Als nabestaanden vertellen hoe ze zich voelen, bijvoorbeeld dat ze zich schuldig voelen, ga er dan niet tegen in. Beter is het om er dan vragen over te stellen, zodat iemand het kan uiten.

Als mensen vullen we vaak voor elkaar in. ‘Ze zullen nu wel even rust willen hebben, we gaan er later wel een keer heen.’ Dat hoeft helemaal niet te kloppen met waar een ander behoefte aan heeft. Ik heb ervaren dat niet iedereen op dezelfde manier steun geeft. Dat hoeft ook niet. Iedereen is verschillend. De een is goed in luisteren, een ander slaat een arm om je heen in het voorbij gaan. Door praktische hulp kun je iemand ook steunen, bijvoorbeeld door een maaltijd te brengen, door middel van een kaartje, een telefoontje, een bezoekje op de sterfdag. Dat zijn vaak beladen dagen. Aan zo’n gebaar heeft iemand veel.

Carien van Geffen is ervaringsdeskundige. Zij begeleidt nu in haar praktijk ‘Veerkrachtig Verder’ (veerkrachtigverder.nl) mensen die door een zelfdoding in rouw zijn.

Worstel jij of worstelt iemand in je omgeving met suïcidale gevoelens? Neem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via 0800-0113 of 113.nl. Anoniem, gratis en 24/7.

Neem een jaarabonnement (€ 49,00). Als welkomstgeschenk ontvangt u De Waarheidsvriend twee maanden gratis. Of maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-!

Klik hier om abonnee te worden van De Waarheidsvriend!

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen

Reacties