Rooms-Katholieke Kerk
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

God

03 november 2021 door W. C. A. van der Heiden

Rooms-Katholieke Kerk erkent dat Christus’ offer niet herhaald hoeft te worden

In het antwoord op vraag 80 van de Heidelbergse Catechismus lezen we dat het offer van Christus volgens de leer van de Rooms-Katholieke Kerk niet voldoende is, maar dat Christus door de mispriesters geofferd moet worden. Bij mij kwam de vraag op: is dat zo?

De Waarheidsvriend is het huisorgaan van de Gereformeerde Bond in de Protestantse Kerk in Nederland.

Werkzaam worden
In het kader van de gezamenlijke Luthers-Katholieke herdenking van de Reformatie heeft een commissie, bestaande uit vijf hoogleraren en enkele bisschoppen (uit verschillende landen) van zowel de Evangelisch Lutherse Kerk als de Rooms-Katholieke Kerk in 2017 een rapport het licht doen zien, waarin de geschilpunten en de punten van overeenstemming worden omschreven.

Als het gaat om het eucharistisch offer, schrijft het rapport in hoofdstuk IV onder punt 157, het volgende: ‘Dit offer kan worden voortgezet, noch herhaald, vervangen noch aangevuld; het kan en moet telkens weer werkzaam worden te midden van de gemeente. Wij hebben verschillende interpretaties aangaande de aard en mate van deze werkzaamheden (Eucharist 56).’ De commissie komt tot de gezamenlijke conclusie dat het offer van Christus niet kan worden herhaald, vervangen of aangevuld.

Het in dit verband door de Rooms-Katholieke Kerk gebruikte woord ‘offer’ wekt overigens wel verwarring op, het zou een goede zaak zijn als de tekst op dit punt zou worden aangepast.

Rapport ‘Gemeinsam am Tisch des Herrn’
Op 11 september 2019 is een gedegen rapport Gemeinsam am Tisch des Herrn verschenen van de Ökumenischer Arbeitskreis evangelischer en katholischer Theologen, een werkgemeenschap van vooraanstaande theologen en wetenschappers die zich bezighoudt met het zoeken naar toenadering tussen protestanten en rooms-katholieken. Ook een Nederlander is lid, prof. G.C. den Hertog, emeritus hoogleraar systematische theologie te Apeldoorn. Aan deze tekst is tien jaar gewerkt: de moeite waard om te lezen! Jammer dat er in de pers zo weinig aandacht aan is besteed.

Onder punt 5.1.7 van genoemd rapport schrijven de  opstellers: ‘Met betrekking tot de leer van het misoffer, die in de Middeleeuwse theologie niet definitief is opgehelderd, heeft het Concilie in zijn antwoord op zijn harde kritiek van de hervormers op dit punt nader aangegeven dat de mis geen herhaling is van Christus’ unieke offer aan het kruis, maar echter herinnering, tegenwoordigstelling en toepassing en moet worden begrepen als verzoening waardoor wij barmhartigheid verkrijgen en genade vinden om geholpen te worden op het juiste tijdstip.’

Het rapport stelt verder vast dat in de huidige roomskatholieke opvatting van de eucharistie de eenmalig heid van zoenoffer van Christus wordt benadrukt en dat daarmee de controversen rond het offerkarakter van de eucharistie op de achtergrond zijn geraakt. Ik heb begrepen dat de voorzitter van de Duitse bisschoppenconferentie dit document heeft medeondertekend, dat zegt wel iets.

Het is van belang dat het gesprek met Rome blijvend gevoerd wordt, juist als het gaat om de waarheid van het Evangelie.

Geen herhaling
In de correspondentie met het bisdom Rotterdam wordt door het bisdom ook erkend dat het misoffer geen herhaling is van de dood van Christus en dat de mis aan de heilsbetekenis niets toevoegt. Het bisdom erkent dat in het zelfverstaan van de Rooms-Katholieke Kerk de eucharistie een offer is. Men geeft aan dat de Rooms-Katholieke Kerk het offer van Christus en het eucharistisch offer samen denkt en wel op een specifieke wijze: "Doctrina 1740 is hierbij van belang. Nadat in Doctrina 1739 sprake is geweest van het unieke offer van Christus, wordt dat in 1740 nog eens herhaald. Om aan precies dat unieke offer van Christus recht te doen leert het Concilie vervolgens dat dat offer met Zijn dood niet uitblust maar in de Kerk aanwezig blijft om het offer van Christus zichtbaar tegenwoordig te stellen en de herinnering aan dat unieke offer levend blijft. De noodzaak van die blijvende zichtbaarheid van het offer van Christus is gegeven met de natuur van de mens."

Uit het vorenstaande kan volgens mij de voorzichtige conclusie worden getrokken dat de Rooms-Katholieke Kerk de eucharistie niet ziet als een herhaling van het unieke offer van Christus. Het in dit verband door de Rooms-Katholieke Kerk gebruikte woord ‘offer’ wekt overigens wel verwarring op, het zou een goede zaak zijn als de tekst op dit punt zou worden aangepast.

Niet alles heb ik kunnen behandelen, bijvoorbeeld de plaats van het ambt in de Rooms-Katholieke Kerk in relatie tot de eucharistie. Het is van belang dat het gesprek met Rome blijvend gevoerd wordt, juist als het gaat om de waarheid van het Evangelie.

W. C. A. van der Heiden is ambtsdrager in de hervormde gemeente te Streefkerk. Lees de volledige tekst van dit artikel in De Waarheidsvriend van donderdag 28 oktober 2021 of download de gratis pdf. Neem een jaarabonnement (€ 49,00). Als welkomstgeschenk ontvangt u De Waarheidsvriend twee maanden gratis. Of maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-!

Klik hier om abonnee te worden van De Waarheidsvriend!

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen

Reacties

K
Het verschil wat ten tijde van de reformatie bestond tussen de RK en de "protestanten", bestaat feitelijk niet meer. Het grootste verschil is de waarde van de traditie. Protestanten wijzen alles af wat niet rechtstreeks is terug te voeren op de bijbel.
H
Waar men wel meent zaken direct is terug te kunnen voeren op de bijbel, is er onenigheid binnen de protestantse gezindte over de interpretatie van de bijbel.

Met de traditie niet mede gezaghebbend te verklaren, heeft de reformatie het kind met het badwater weggespoeld. Nu is er een versplintering van protestantse tradities die elk hun eigen interpretatie van de bijbel als 'sola scriptura' beschouwen.

Misschien is het 'sola scriptura' wel feitelijk het gezag van de eigen rede, en is de reformatie een voorloper van de verlichting gebleken.
Toon meer antwoorden (1)