Dr. R. W. de Koeijer
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

God

23 augustus 2021 door Dr. R. W. de Koeijer, De Waarheidsvriend

Het geheim van de godsvrucht: oefening en strijd

Godsvrucht is een gave die opkomt uit de christelijke geloofsleer en uit de genade. Tegelijk is het een roeping die wordt aangeduid met termen als ‘oefening’ en ‘strijd’. Hoe moeten we deze verantwoordelijkheid opvatten? En hoe krijgt ze gestalte? Dr. R. W. de Koeijer schrijft hierover in De Waarheidsvriend.

De Waarheidsvriend is het huisorgaan van de Gereformeerde Bond in de Protestantse Kerk in Nederland.

Paulus spreekt in zijn eerste brief aan Timotheüs over godsvrucht als een roeping waarbij de gelovige volledig wordt ingeschakeld. We komen de nadruk op deze verantwoordelijkheid tegen in woorden als ‘oefening’ (4:8) en ‘strijd’ (6:12), termen die wijzen op een actieve inzet. Laten we luisteren naar twee belangrijke teksten in deze brief, waarin we oefening en strijd tegenkomen. De eerste is deze: ‘Maar verwerp de onheilige en onzinnige verzinsels en oefen uzelf in de godsvrucht, want de oefening van het lichaam is van weinig nut, maar de godsvrucht is nuttig voor alle dingen, omdat zij de belofte van het tegenwoordige en van het toekomende leven heeft.’ (4:7-8)

Godsvrucht in het verband van geestelijke strijd heeft voor Timotheüs te maken met het ontvluchten van bepaalde zonden, zoals hoogmoed, ruzie en geldzucht.

Bij het grondwoord voor ‘oefen’ (gumnadze) heeft Paulus gedacht aan de sportscholen van zijn tijd, waarin de lichamelijke training centraal stond. De Griekse term herkennen wij in ons woord gymnastiek. De tekst zegt niet dat Paulus lichamelijke oefening waardeloos vindt, maar wel dat gymnastiek en atletiek een beperkte waarde hebben in vergelijking met de geestelijke oefening. Godsvrucht heeft namelijk te maken met de belofte van eeuwig leven, zowel met het oog op het heden als op de toekomst. De overeenkomst tussen gymnastiek en godsvrucht is echter dat beide inspanning en oefening vragen.

Strijd
De tweede term, ‘strijd’, komt in een andere centrale tekst voor: ‘U echter, o mens die God toebehoort, ontvlucht deze dingen. Jaag daarentegen gerechtigheid, godsvrucht, geloof, liefde, volharding en zachtmoedigheid na. Strijd de goede strijd van het geloof, grijp naar het eeuwige leven, waartoe u ook geroepen bent.’

Godsvrucht in het verband van geestelijke strijd heeft voor Timotheüs te maken met het ontvluchten van bepaalde zonden, zoals hoogmoed, ruzie en geldzucht. Anderzijds met het najagen van het goede van God, waarbij opnieuw innerlijke noties als geloof, liefde en zachtmoedigheid in één adem klinken met de praktische term gerechtigheid. Woorden als ‘ontvluchten’, ‘jagen’ en ‘strijden’ geven aan dat een leven van toewijding aan de Heere de volledige inzet van Timotheüs vraagt. Het is van groot belang dat hij wegblijft bij de zonde en zich richt op Gods bedoeling.

In de eerste plaats leren we dat gave en opgave een eenheid vormen in het christenleven.

Voorgangers
De opwekking tot godsvrucht komt allereerst naar Timotheüs toe als voorganger in Efeze. Tegelijk worden andere leidinggevenden aangesproken: ouderlingen en diakenen (3:1-13). Paulus vond de aanwezigheid van goede ambtsdragers blijkbaar zo belangrijk dat hij hieraan een apart hoofdstuk heeft gewijd. Ouderlingen en diakenen dienen aan bepaalde vereisten voor het ambt te voldoen, waarbij het vooral gaat om een onberispelijk leven en een goed getuigenis van de kant van de gemeente (3:2,7). Het woord ‘onberispelijk’ moeten we niet opvatten als volmaaktheid, maar als een levenswandel zonder in het oog lopende gebreken. Direct na de passage over de ambtsdragers wijst Paulus op het ‘geheimenis van de godsvrucht’ (3:16). Met name ambtsdragers en leidinggevenden hebben niet alleen de roeping gekregen om te waken over de gezonde leer, maar ook om de gemeente voor te gaan in een leven van godsvrucht. De vermelding van Gods heil direct daarna maakt helder dat ook ambtsdragers niet worden teruggeworpen op hun eigen inzicht en kwaliteit. Hun inspiratiebron ligt juist in de gezonde leer van het Evangelie. Hun hartelijke betrokkenheid daarop zal echter zichtbaar worden in een ‘voorbeeldig’ leven van zuiverheid, reinheid en gehoorzaamheid.

Gave én opgave
In de eerste plaats leren we dat gave en opgave een eenheid vormen in het christenleven. Terwijl we de vorige keer (in een eerder artikel in De Waarheidsvriend, red.) aandacht vroegen voor godsvrucht als gave van de Heilige Geest, leggen we er nu de nadruk op dat gelovigen via de termen oefening en strijd worden ingeschakeld en daarom volledig verantwoordelijk zijn. De eerste Timotheüsbrief geeft aan dat de kracht voor oefening en strijd niet ligt in onze eigen mogelijkheden, maar in de doorwerking van de gezonde leer van Christus, de Zaligmaker en Middelaar. Tegelijk blijft de opwekking tot een levensstijl van godsvrucht voluit staan. In de rest van het Nieuwe Testament ligt dit overigens niet anders: terwijl de opgave rust in de gave, brengt de gave de opgave mee. Op deze manier staat de roeping tot godsvrucht in het teken van de dankbaarheid die je als christen verschuldigd bent voor Gods verlossing. Het tweede leerpunt is dat met name ambtsdragers geroepen zijn om een leven van godsvrucht te leiden.

Vaak worden bij het werk van leidinggeven aan de gemeente vooral gaven benoemd als communicatie, gevoel voor jong of oud en kennis van de vragen van onze huidige tijd. Deze hebben natuurlijk hun eigen plaats, maar volgens de eerste Timotheüsbrief gaan
zorg voor de goede leer én godsvrucht voorop. Juist ambtsdragers dienen de gemeente te bewaren bij de zuivere leer en bij een levensstijl die daarmee in overeenstemming is. Deze concentratie op hoofdzaken zal ook in onze tijd geestelijk nut hebben voor de gemeente.

Dr. R. W. de Koeijer is predikant van de hervormde gemeente te Waddinxveen en lid van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond.

Lees de volledige tekst van dit artikel in De Waarheidsvriend van donderdag 19 augustus 2021 of download de gratis pdf. Geïnteresseerd in meer lezenswaardige artikelen? Neem een jaarabonnement (€ 49,00). Als welkomstgeschenk ontvangt u De Waarheidsvriend twee maanden gratis. Of maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-!

Klik hier om abonnee te worden van De Waarheidsvriend!

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen