Kees Kraayenoord
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Nieuws

12 juli 2021 door Patrick Goede

Kees Kraayenoord: "Psychologisch effect van worship is een cadeau van God"

Aanbiddingsleider Kees Kraayenoord zegt dat hij zich niet schaamt voor het zoeken naar een bepaald effect bij mensen als hij aanbiddingsliederen schrijft. "Ik denk dat schrijvers dat altijd doen. Natuurlijk kun je iets schrijven omdat jij alleen dat mooi vindt. Dat mensen muziek maken omdat het een bepaald effect oplevert is in zichzelf denk ik niet iets verkeerds. Ik ben daar niet zo huiverig voor", vertelt Kraayenoord bij de Holy Hits podcast in gesprek met Martine ten Klooster.

Aan het begin van het gesprek wordt de singer/songwriter geconfronteerd met een oud nummer dat hij schreef, This is my cry. "Wat ik nu schrijf is meer zingbaar. Dit oude lied was misschien meer een artiestennummer. Ik schrijf nu vooral liederen die goed kunnen worden meegezongen, tenminste dat hoop ik. Dit is een lied van pure afhankelijkheid. Soms mis ik dat ook wel eens in teksten. Maar je kunt niet in elk lied alles kwijt wat je tegen God wil zeggen. Je hebt psalmen die exclusief gewijd zijn aan pijn en psalmen die gewijd zijn aan 'alles wat adem heeft love de Heer'. De balans zit in het boek als geheel. Soms pak je het ene lied en soms het andere."

Mainstream worship
"Maar heeft worshipmuziek wel die veelzijdigheid van de psalmen?", vraagt Martine ten Klooster zich af. Kees antwoordt: "Dat is een terechte vraag en ik denk van niet. Die veelzijdigheid is er wel maar je moet beter zoeken. Elk genre heeft een mainstreamgedeelte. Mainstream is in dit geval: 'Halleluja, loof de Heer en we zingen het allemaal nog een keer.' Dan mis je wel eens de liederen waarin er ruimte is voor verdriet. Ik heb gehoord dat bij de psalmen tweederde is ingruimd voor klagen en eenderde is ingeruimd voor loven. Als dit nu andersom zou zijn, zou dat al winst zijn maar ik denk dat als ik heel eerlijk ben dat er te weinig liederen zijn waarin mensen ook terecht kunnen met hun twijfels en vragen. Want de psalmen staan er vol mee."

Het gros van de worshipliederen komt volgens Kraayenoord van succesvolle kerken uit de charismatische pinksterhoek. "Er is een aantal kerken die voorop lopen en die hele goede schrijvers aan boord hebben. Zoals Hillsong en Bethel. Het is niet zo gek dat daar het meeste enthousiasme voor praise en worship is."

"Ik moet eerlijk zeggen dat ik naar muziek kan luisteren die niks met worship te maken heeft en denken: 'wauw!'"

Blasfemie
Maar hoe blijf je dan vrolijk lofprijzen en aanbidden als je er even wat minder gelukkig bij zit? Kees: "Laten we eerlijk zijn, als je 's ochtends wakker wordt denk je niet altijd meteen aan 'Jezus overwinnaar', hup, die handen omhoog. De misvatting is dat worship alleen maar het geven is van een positief gevoel aan God. Daarin hebben wij als worshipleaders en predikanten de opdracht om ruimte te geven aan mensen, dat ze mogen komen zoals ze zijn. Zoals de psalmist zegt: 'Hoelang zult U mij vergeten? Hoelang verbergt U voor mij Uw gelaat?' We zouden het nu bijna blasfemisch noemen als we dat zouden zingen. Klaarblijkelijk heeft de Heilige Geest David geïnspireerd om dat te zeggen."

Kraayenoord meent ook dat sommige mensen niets hebben met (mainstream) worshipmuziek. Zij wandelen liever in de natuur en dat is geen probleem. "Ik sta ten volle in mijn eigen overtuiging over hoe ik worship inkleur omdat het bij mij past. Als Mozaiek (de snelgroeiende evangelische gemeente die hij heeft opgericht, red.) kiezen we ook voor een bepaalde manier waarop wij ons uitdrukken en daar staan we volledig achter."

Psychologie
Podcasthost Martine vraagt zich af of wat ze ervaart bij worshipmuziek ook van God komt of dat het gewoon een psychologisch verschijnsel is. Kraayenoord antwoordt: "Waarom zou er verschil zitten tussen de psychologische opbrengst in jouw bestaan en God?", Martine: "Je bedoelt dat God ook een deel van onze psychologie is?" Kraayenoord: "Ja, als God ons gemaakt heeft!"

Het samen zingen in aanbidding is krachtig volgens Kraayenoord en ziet hij als een cadeau van God. "Het is geloofsopbouwend. Het bouwt mijn geloof op als we eenparig zingen. Dat is een effect dat ik zie als een cadeau van God aan de mensheid. Neem alleen al een Engels voetbalstadion waar volwassen mannen zonder enige vorm van schaamte hun stemmen verheffen en zingen: 'You never walk alone'. Er is zoveel saamhorigheid in het samen zingen. Ik denk dat zoveel mensen daar bij gebaat zijn. Soms helpen de teksten van worshipliederen daarbij. Tegelijkertijd is er op een ander moment in je leven misschien meer behoefte aan iets anders. De kunst is om als je liederen schrijft naar je kerk te kijken en dan genoeg te schrijven voor bijvoorbeeld mensen die door een dal van diepe duisternis gaan."

Effectbejag
Schrijven aanbiddingsleiders en christelijke songwriters bewust bepaalde liederen om emoties bij mensen op te roepen? "Ik kan mij niet voorstellen dat Stef Bos er ook niet naar verlangt dat wat hij schrijft effect heeft op de wereld. Ik denk dat schrijvers dat altijd doen. Natuurlijk kun je iets schrijven omdat jij alleen dat mooi vindt. Dat mensen muziek maken omdat het een bepaald effect geeft is in zichzelf denk ik niet iets verkeerds. Ik ben daar niet zo huiverig voor."

Martine is benieuwd hoe zo'n schrijfproces dan precies gaat: "Neem ons eens mee als je zo'n lied als 'Jezus overwinnaar' aan het schrijven bent. Zeggen jullie dan ook tegen elkaar: 'Daar moeten we het even iets meer aan zitten want dan kunnen mensen Gods Geest ervaren'?" Kraayenoord: "Toevallig zat ik laatst met de schrijvers van 'Jezus overwinnaar', Reyer en Eline Bakker, om weer samen een lied te schrijven. En eigenlijk zijn wij wel mensen die schrijven voor het effect, gek genoeg. Dat klinkt misschien gek maar ik doe dit sinds ik 16 jaar oud ben, nog voordat worship cool was en een soort stroming was. Maar ook als ik een zangdienst in elkaar zet ben ik er ook altijd naar op zoek. Het is een soort spel met de kerk en ik schaam mij daar dus niet voor. Ook omdat ik het klaarblijkelijk nodig heb."

Geniet
Kraayenoord merkt op dat er wat betreft worshipmuziek een andere moraal lijkt te heersen. "Neem de EO-jongerendag, dan heb je bands die optreden en er gaan allerlei lichten aan. Ik kan mij voorstellen dat het aanwezig zijn in zo'n soort stadion, nog los van de worship, iets doet met mensen. We vinden dat allemaal oké en dat mag ons iets doen maar op het moment dat het om worship gaat, komt er een soort houding van 'het moet echt zijn'."

"We hebben nu een gek soort situatie waarin er labels en platenmaatschappijen zijn met verdienmodellen, zelfs hele goede verdienmodellen"

Volgens Martine kun je God niet vergelijken met een regulier concert. Kraayenoord: "Ik weet niet of ik het daar mee eens ben. Ik geloof dat God ons zoveel cadeaus heeft gegeven. Ook in worship en in het samen zingen. Die ervaring koppel ik ook aan God. Aan de ene kant is dat heel geestelijk, de Heilige Geest raakt je hart. Maar het is ook iets menselijks. Het leuke vind ik dat God dat ook gewoon weet. Dus dat ik heel enthousiast ben over iets betekent niet per se dat ik enthousiast ben over Hem. Maar het enthousiasme dat ik dan ervaar, daar geloof ik van dat God in al zijn goedheid denkt: 'Vriend, zoon, kind, geniet hiervan.' Ik moet eerlijk zeggen dat ik naar muziek kan luisteren die niks met worship te maken heeft en denken: 'wauw!' Maar kunnen we misschien worship ook iets minder geestelijk maken en zeggen: 'Dit is kennelijk iets wat mensen helpt om een ontmoeting met God te hebben'."

Hoe belangrijk is de artiest bij een goed worshiplied? Kraayenoord: "Dat is eigenlijk de kritische noot die ik heb op de hele worshipbeweging heb. Toen ik aanbiddingsleider wilde worden bestond dat hele fenomeen van bekende worshipleaders nog niet. Je had Graham Kendrick maar die schreef gewoon liederen voor zijn kerk. Het waren geen idolen. We hebben nu een gek soort situatie waarin er labels en platenmaatschappijen zijn met verdienmodellen, zelfs hele goede verdienmodellen. Ik kan natuurlijk niet de integriteit beoordelen van de mensen die het maken. Maar ik kom regelmatig in Amerika en het is tegenwoordig big business. Ik vind het zelf heel belangrijk om het vanuit oprechtheid en integriteit te doen."

Dik
Kees Kraayenoord is eerlijk over zijn eigen menselijkheid. Zo vertelt hij dat hij tijdens een EO-jongerendag zijn gedachten maar moeilijk op God kon focussen. "De cameraman draaide om mij heen en ik zong: 'En Zijn eer, vult de aarde, vult de hemel.' Maar het enige waar ik op dat moment aan kon denken was: Zou ik dikker overkomen op tv?"

Even later komt Kraayenoord nog met een knipoog terug op de 'manipulatie' die hij zou toepassen in het schrijven van zijn aanbiddingsliederen. "Als je eenmaal weet dat je gemanipuleerd wordt, kan je het ook weer naast je neer leggen. Zo sta ik er een beetje in. Ik merk dat veel mensen worstelen met wat een lied met hen doet en dat ze het daarom gaan analyseren. Maar voor mijzelf boeit dat niet. Ik ervaar dat ik op dat moment vleugels krijg en denk: 'Halleluja, amen'. Ik heb dat ergens gewoon losgelaten. God heeft ons gemaakt zoals we zijn. Ik denk dan: geniet er gewoon van!"

Beluister hier de Holy Hits podcast terug.

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen

Reacties

Oprechte aanbidding is God te zien als hoogste autoriteit, zoals Hij werkelijk is – Zijn kracht, Zijn grootheid, Zijn heiligheid, Zijn soevereiniteit, Zijn liefde en Zijn bewogenheid – en Hem dan geven wat Hij waard is – het beste van je tijd, je talenten, je gedachten, je woorden en je daden.

In de geestelijke geladenheid van de atmosfeer, waar de gemeente in diepe overgave is in aanbidding tot de Heer, is de Heilige Geest bijna tastbaar.

https://bijbel.startkabel.nl/forum/?id=4318
Dank je Theo Bert, het gaat om de "The silence presence of the Holy Spirit". De wereld kent dit niet en je treft het maar heel weinig aan. Het is niet alleen het componeren van een lied. Maar ook de biddende voorbereiding, het gebed, de geestelijke ambiance en oprechte aanbidding zonder tijdsdruk. Stel dat je een uitgebreide maaltijd krijgt aangeboden en je moet dat binnen 5 minuten verorberen omdat de tijd de baas is i.p.v. de Heilige Geest!!
Toon meer antwoorden (1)
Toon meer reacties (3)