Cor Verkade
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

God

04 januari 2021 door Cor Verkade

Nieuwjaarsboodschap: bij alles wat we eten en drinken Gods prijzen

Terwijl het schier eindeloos herhaalde “Ere zij God” van de berijmde versie van het befaamde engelenlied nog nagalmt in onze oren, noopt de voortgaande tijd ons tot nadenken over onze voornemens en de beste wensen voor het jaar onzes Heeren 2021.

Daarbij wil ik u mogelijkheid, als idee een tekst van Paulus meegeven waarin ook die met Kerstfeest bezongen eer van God centraal staat… Paulus geeft ons immers in 1 Korinthe 10 het best denkbare voornemen voor het nieuwe jaar: “Hetzij dat gij eet, hetzij dat gij drinkt, hetzij dat gij iets anders doet, doet het al ter ere Gods.” Eigenlijk zegt Paulus: wat u ook gaat doen, gaat het al ter ere Gods doen… Hij noemt allereerst twee van de meest basale en noodzakelijke acties: eten en drinken! En die twee basale dingen, zo leert hij, moet je dus niet zomaar doen, maar ter ere Gods. Klaarblijkelijk kunnen we wel én niet ter ere van God eten. Blijkbaar kunnen we wel én niet ter ere van God drinken. Spannend hoe u zich dat voorstelt: ter ere van God eten, ter ere van God drinken. Maar vooral ook: niet ter ere van God eten en niet ter ere van God drinken.

Als het ons lukt om in eten en drinken wonderen van God te zien, heeft ons geloof ook geen spektakels meer nodig om te geloven of hoeven we God niet uit te dagen om Zich krachtdadig via spektakels te bewijzen…

Ongetwijfeld denken bepaalde mensen nu aan de productieketen: gaat het bij drinken wel om Max Havelaar-koffie of vegane producten. Gaat het bij eten wel om eten met het meest diervriendelijke keurmerk en bereid met de eieren van kippen die het maximale levensgenot hebben gehad, en natuurlijk is het goed om te bedenken dat al ons eten en ons drinken zo eerlijk en zo goed als mogelijk geproduceerd moet zijn. Maar naar mijn stellige overtuiging wordt er veel Max Havelaar-koffie en veel van “Beter Leven”-keurmerk voorzien vlees niet ter ere Gods gedronken en gegeten. Naar mijn stellige overtuiging gaat het om de dankbaarheid bij en voor het eten, bij en voor het drinken. Zien wij in eten en drinken Gods hand of zijn we dat normaal gaan vinden? Zou daar misschien het antwoord liggen op de vraag hoe we ter ere Gods kunnen eten en drinken? Zou het geheim van eten en drinken tot eer van God daarin liggen dat we tot Zijn eer eten en drinken als we het met een dankbaar hart doen? Eten en drinken zijn niet gewoon. Eten en drinken zijn ontzettend onverdiende verbeurde en verzondigde wonderen. Geldt ook niet bij elke maaltijd: “Het is vol wondren om u heen”? Kun je niet bij elke maaltijd en elk gevuld glas zingen: “Komt, verwondert u hier mensen, ziet hoe dat u God bemint!”? Als het ons lukt om in eten en drinken wonderen van God te zien, heeft ons geloof ook geen spektakels meer nodig om te geloven of hoeven we God niet uit te dagen om Zich krachtdadig via spektakels te bewijzen…

Wat eten en drinken beseffen kunnen we veel van onze Joodse broeders en zusters leren. Wij christenen bidden ook en vragen dan aan God of Hij hetgeen we gaan eten en gaan drinken wil zegenen, maar Joden doen het eigenlijk veel mooier: als het ware wijden ze het te eten voedsel en de te drinken drank met een dankspreuk. Bij brood: “Gezegend bent U, G’d, onze Heer, koning van het gehele universum, Die brood uit de aarde laat voorkomen.” Bij wijn of druivensap: “Gezegend bent U, G’d, onze Heer, koning van het gehele universum, schepper van de vrucht van de wijnstok.” Bij een maaltijd dient er daarbij stevig te worden nagedacht over wat er gegeten gaat worden: er is een zegenspreuk voor alle graanproducten behalve brood, een zegenspreuk voor boomvruchten (fruit, sinaasappelen en appels), een zegenspreuk voor aardvruchten of van een struik afkomstig (aardappelen, bananen, etc.). Uiteraard zie ik het risico achter dergelijke onderscheidingen en bijbehorend muggenzifterij, doch de gedachte erachter is een bijzondere! Weet wat je eet/drinkt en dat je Gods Naam er expliciet over prijst!

Een goed voornemen voor het nieuwe jaar: bij alles wat we eten en drinken Gods prijzen Die het heeft laten groeien en bloeien…
Bij alles wat we eten en drinken beseffen dat we slechts de dood verdienen, maar zo ontzettend veel te eten en drinken krijgen en dat dus met een dankbaar hart genietend nuttigen.

In het komend jaar zullen we gemiddeld zo’n ruim 7 miljoen keer ademhalen en dus zo’n ruim 7 miljoen cadeautjes van God in adem alleen al ontvangen.

Paulus gaat verder dan eten en drinken: hetzij dat gij eet, hetzij dat gij drinkt, hetzij dat gij iets anders doet, doet het al ter ere Gods… Laat ik bij het ‘anders doen’ maar dichtbij eten en drinken beginnen. Van mijn vader – zaliger nagedachtenis – leerde ik het dagelijks weer te vieren: “elke ademtocht is genade”, gemakkelijker geformuleerd: “elke ademteug is een cadeautje van God”. Eten en drinken doen we een x-aantal keren per dag. Ademhalen doen we zo’n 12 tot 15 keer per minuut. In het komend jaar zullen we gemiddeld zo’n ruim 7 miljoen keer ademhalen en dus zo’n ruim 7 miljoen cadeautjes van God in adem alleen al ontvangen.

Eten, drinken, ademhalen, allemaal cadeautjes van God. Ondertussen gaat het natuurlijke leven natuurlijk veel verder met cadeautjes: slaap als een cadeautje en recent hoorde ik een dominee God danken voor ‘trek’ als een cadeau van Hem.
Ook in deze weer even onze blik op het jodendom: bij het ontwaken de Heere God prijzen voor het feit dat we wakker geworden zijn, dat het licht schijnt (Hij doet Zijn zon opgaan over bozen en goeden), dat onze spijsvertering nog werkt en dat bij het wassen van de handen er nog weer stromend water is… Bij het zien van de regenboog, de bliksem, de eerste bloesem, de oceaan, een mooi iemand of een lange tijd niet geziene vriend de Heere God prijzen voor het bijzondere dat Hij geeft. Als het ware het gehele leven als uit Zijn hand gekregen vieren.

Paulus’ oproep kunnen we echter nog veel verder trekken dan het natuurlijke. Hij zegt immers dat je alles ter ere Gods moet doen…, dus ook uw werk, uw hobby, uw sport, uw passie, uw lichaamsverzorging, en ga zo maar door… Van tandenpoetsen tot fietsband oppompen, van onkruid trekken tot winterbanden aanbrengen: doe het ter ere van God. Doe het met een dankbaar hart, wetend dat je het niet verdient (we verdienen niets anders dan de doodstraf: zo Gij in het recht zou treden, o Heer’ en gadeslaan, onze ongerechtigheden, ach wie zal dan bestaan!) maar dat het allemaal genadegaven zijn…

Het klinkt heel vroom om de dag des morgens met stille tijd te wijden, maar als die wijding daarmee stopt, is het een doekje voor het bloeden.

Paulus’ oproep heeft ook nog een andere kant: hij roept ons op ons gehele leven tot Zijn eer te leven, te doen, te vieren. Ook in deze kunnen wij veel leren van het jodendom. In het joodse geloof staat de eenheid centraal, de eenheid van God en de eenheid van de mens. Dagelijks wordt structureel en stelselmatig beleden: “Hoor, Israël, de Heere Uw God is Eén en gij zult de Heere, Uw God, liefhebben met heel uw hart, heel uw verstand, heel uw ziel en alle kracht.” God is Eén en de naar/in Zijn Beeld geschapen mens is geroepen één te zijn en in die eenheid van zichzelf als het ware zo één als mogelijk te zijn met de andere mensen en met de Heere God. Gaandeweg heeft het Griekse denken het Joodse denken overwonnen en daarmee het Griekse dualisme. Het onderscheid tussen ziel en lichaam, tussen het hogere en het lagere. De rooms-katholieke leer heeft ongetwijfeld goed bedoeld in deze lijn een soort scheiding gemaakt tussen sacrale en profane zaken, tussen de clerus (de geestelijkheid) en de leken, tussen die ene in elk gezin die monnik of non werd en voor de anderen zou gaan bidden en de andere kinderen die hard gingen werken.

De Reformatie heeft deze gedachte gelukkig enigszins aangepakt: Calvijn leert dat elk mens zijn/haar leven zelf, rechtstreeks, zonder bemiddeling van de geestelijkheid ‘coram Deo’ (= voor het aangezicht des Heeren) dient te leven. Calvijn beperkt de godsdienst niet alleen tot een gewijde sfeer, maar eist het totale leven voor God op. Calvijn leerde dat elk beroep een ‘goddelijk beroep’ is en niet alleen het beroep van geestelijke. In het reformatorische gedachtengoed ontstond ook de gedachte van het ambt aller gelovigen dat het onderscheid tussen clerus en leken enigszins relativeert. Abraham Kuyper (en of we het willen of niet; zijn gedachtengoed heeft ons aller gedachtengoed beïnvloedt) borduurde op Calvijns gedachtengoed in deze voort en leerde dat er “geen terrein des levens” is “waarvan Christus niet zegt: “Het is Mijn”. Oftewel: het gehele leven, denken, zijn en doen is van Christus en dient Zijn eer.

Error: could not load events

Welnu, Paulus roept daar ook toe op: alles tot eer van God doen. Het leven heeft niet een religieus en een niet-religieus deel. Het klinkt heel vroom om de dag des morgens met stille tijd te wijden, maar als die wijding daarmee stopt, is het een doekje voor het bloeden. Het klinkt vroom om de zondagsrust heel stipt en stevig te houden, maar als dat niet de gehele week doortrekt, slaat het als een tang op een varken. Fnuikend is het als gelovigen op zondag ‘Vroom’ zijn en door de weeks 'Dreesman'. Niet alleen bidden, Bijbel lezen, kerkgang en stille tijd dienen tot de eer van de Heere te geschieden, maar ook het sporten, werken, oliebollen bakken en figuurzagen. Het beste voornemen voor Anno Domini 2021: wat u ook gaat doen, doe het ter ere Gods! Slapen, hond uitlaten, aardbeien plukken en was ophangen, doe het al ter ere van God!

Gelukkig leert het klassieke avondmaalsformulier wat we moeten doen als we in zonde vallen: niet in de zonde blijven liggen

Het lastige van goede voornemens bij de drempel van een nieuwe jaar is dat je vaak weet dat het niet gaat lukken. Wetend dat het al vaak mislukt is, poogt de één te stoppen met roken, de ander met niet meer door rood licht te rijden en een derde zich steeds weer vol te stoppen met ongezond eten… Waarom zou het immers in het jaar onzes Heeren 2021 wel lukken als het in het vorige jaar niet gelukt is…? Welnu, bij het geschilderde voornemen van Paulus is naar mijn stellige overtuiging bewustwording allereerst van het grootste belang! Jezelf steeds weer voor ogen houden dat je met een dankbaar hart het gehele leven mag vieren. Proberen dankbaarheid als een goede gewoonte de hele dag als een spiegel voor te houden. Als het ware het leven van de ene dankbaarheid in de andere verwondering te laten vallen en omgekeerd…

Het (h)erkennen van dit goede voornemen zal ongetwijfeld enigszins helpen en toch beloof ik u: u en ik zullen in dit voornemen gaan falen. Gelukkig leert het klassieke avondmaalsformulier wat we moeten doen als we in zonde vallen: niet in de zonde blijven liggen, maar opstaan en naar de Vader gaan Die klaar staat om zonden te vergeven en in een zee van eeuwige vergetelheid te werpen. Om vervolgens weer van voor af aan te beginnen: hetzij dat gij eet, hetzij dat drinkt, hetzij dat gij iets anders doet, doe het al ter ere Gods…

Voorts heeft dit voornemen een aspect dat de andere niet hebben: het voornemen te leven tot Gods eer strijdt weliswaar met onze natuurlijke zijn. Paulus tobt erover: het goede dat ik wil dat doe ik niet en het kwade dat ik niet wil doe ik. Zo zal het met dit voornemen vanuit ons zelf ook gaan, maar gelukkig heeft de Heere Jezus Zijn Geest uitgestort en die Geest wil in ons wonen en die Geest is gericht op de eer van onze Hemelse Vader en onze Heer’ en Heiland Jezus Christus.

Geve onze goede God dat u Anno Domini 2021 veel zult eten ter ere van God, veel zult drinken ter ere van God en veel andere zaken zult doen tere ere van God! Zijn Naam moet eeuwig eer ontvangen… De engelen hebben het ons geleerd: Ere zij God en dat ook voor A.D. 2021 voor al uw doen en laten!

In de traditie van de Kerk hebben we er een mooi gebed over:


“O Vader, dat Uw liefde ons blijk,
O Zoon, maak ons Uw beeld gelijk,
O Geest, zend Uwe troost ons neer,
Drieënig God, U zij al de eer…”

Cor Verkade is spreker, politicoloog, jurist, zelfstandig ondernemer en verbonden aan de Evangelische Hogeschool in Amersfoort. Klik hier om zijn website te bezoeken.

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen