Ds. J. Belder
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

God

04 november 2020 door Ds. J. Belder, De Waarheidsvriend

Calvijn over de uitverkiezing: schreef hij een noodlotsleer of een troostboek?

De verkiezing tot zaligheid is een belangrijk thema bij Calvijn. Uitgebreid schrijft hij erover, aldus ds. J. Belder in De Waarheidsvriend. Wie Gods Woord serieus neemt, kan er niet omheen. ‘Hoe dikwijls lezen wij niet over Zijn Raad, voornemen, besluit en welbehagen?’

De Waarheidsvriend is het huisorgaan van de Gereformeerde Bond in de Protestantse Kerk in Nederland.

Huiveringwekkend
In de Institutie begint Calvijn niet met de verkiezing. In de laatste editie (1559) brengt hij die pas ter sprake halverwege boek III, na eerst uitvoerig geschreven te hebben over God de Vader, God de Zoon en God de Heilige Geest, over het geloof, de rechtvaardiging en het christelijk leven.

Niet minder belangrijk dan de plaats in zijn theologie is wat hij erover schrijft. ‘De predestinatie, ofwel de voorbeschikking of voorverordening, noemen wij het eeuwig besluit van God. (...) Voor sommigen wordt het eeuwige leven, voor anderen de eeuwige verdoemenis voorverordineerd.’ (III.21.5) Dat bracht Calvijn veel hoon en smaad. Hij zou God tot auteur van ongeloof en zonde maken, het beeld oproepen van een onbarmhartige, onberekenbare, wrede despoot, die naar willekeur handelt. Maar Calvijn week niet. Hij zag immers dat de prediking van het Evangelie tweeërlei uitwerking heeft. Dat slechts weinigen komen en behouden worden, herleidt hij uiteindelijk naar Gods ‘eeuwige verkiezing’ (III.21.1).

Steeds gaat het Calvijn om Gods eer. Zou de Heere afhankelijk zijn van wat de mens doet, dan houdt Hij op om God te zijn.

Steeds gaat het Calvijn om Gods eer. Zou de Heere afhankelijk zijn van wat de mens doet, dan houdt Hij op om God te zijn. Evenals Luther heeft hij zich dan ook met kracht verzet tegen de idee van de vrije wil. ‘Wij hebben onze zaligheid geheel en al aan God te danken. Hij is de eerste oorzaak van alle dingen. De donkere kant is dat Hij mensen laat onder het oordeel waarin ze zichzelf stortten.’ Calvijn noemt dat een huiveringwekkend besluit, een decretum horribile (III.23.7). Dat mensen voor eeuwig verloren gaan, daarvan is God toch niet de schuld, die ligt in onze val en zonde (III.23.8).

De predestinatie maakt ons klein voor de hoge, heilige God. Als Hij de keuze niet zou maken, zou geen mens komen. Zo diep is immers onze val. Liggen mijn zaligheid en verlossing vast in God, in Zijn onwrikbare trouw en goedheid, dan schenkt mij dat ook zekerheid en troost. Indien ik ook maar het minste zou moeten bijdragen aan mijn behoud, dan ben ik er nooit zeker van genoeg te doen. Voor Calvijn hangt alles van God af.

Genadige verkiezing
Maak het leerstuk van de verkiezing vooral niet los van Christus. Want hoe zou de Vader ons kunnen liefhebben buiten Hem (III.24.5)? Hij is de spiegel waarin wij onze verkiezing mogen zien, zonder bedrogen te worden (III.24.5; 2 Tim.1:9,10). We worden allen uitgenodigd te komen en te zien hoe wij in Christus verkoren zijn. Calvijn wil niet over de predestinatie spreken buiten Hem om en los van Hem. Wie Christus met een waar geloof aanneemt, mag er zeker van zijn dat hij van eeuwigheid verkoren is. In Hem ligt de zekerheid van onze verkiezing en niet in onszelf (III.24.5).

De predestinatie maakt ons klein voor de hoge, heilige God. Als Hij de keuze niet zou maken, zou geen mens komen.

Zo staat het ook in de Dordtse Leerregels en onze Nederlandse Geloofsbelijdenis (art.16). Dat getuigt van de invloed en de geest van Calvijn. ‘Wij hebben een overtuigend bewijs, een vast getuigenis, dat onze namen geschreven staan in het boek des levens, wanneer we gemeenschap hebben met Christus.’ (III.24.5) En dan citeert hij Romeinen 8:32 en Johannes 3:16. Ieder die in Hem gelooft, is overgegaan van de dood in het leven.

Maar hoe komen wij tot gemeenschap met Christus? Door de prediking van het Evangelie. Door gehoor te geven aan de nodiging om te komen. Door Christus in het geloof aan te nemen. Voor Calvijn is het dan ook een grote dwaasheid om buiten Christus te zoeken wat we in Hem hebben verkregen. In Hem maakt God van Zijn verkiezing geen geheim. In Hem rust het hart – het verkiezende hart – van de Vader. Hij is het concentratiepunt van Gods verkiezende liefde.

Ds. J. Belder uit Harskamp is emeritus predikant. Lees de volledige tekst van dit artikel in De Waarheidsvriend van donderdag 29 oktober 2020, of download de gratis pdf.


Geloofszekerheid
- Er ligt een geestelijke bedekking over de Biblebelt
- Gerco bad als kind iedere dag om een nieuw hartje: "Ik wilde huilen om mijn zonden, want zo moest het"
- "Het verbaast mij dat steeds meer christenen de uitverkiezing ontkennen"
- De vijf voornaamste 'ja-maars' van christenen ontmaskerd
- 5 Bijbelteksten die je helpen wanneer je worstelt met geloofszekerheid
Meer over Geloofszekerheid »

Klik hier om abonnee te worden van De Waarheidsvriend!

Reacties

W
Wat een trieste leer is dit toch. En maar blijven volhouden dat er zoveel troost in zit. Ja, ja, maar geen weldenkend mens kan dit geloven. Geen enkel mens heeft om zijn eigen verwekking en geboorte gevraagd maar krijgt als welkomstgeschenk op deze aarde de eeuwige verdoemenis (= allerzwaarste straf, lichamelijke en geestelijk). Geen enkel echtpaar zou toch nog durven bidden om een kind. Deze leer is ronduit walgelijk. Als echter iemand op grond van Gods woord zegt dat God de redder van ALLE mensen is wordt ie verketterd.
W
Romeinen 3:23-24 NBG51

Want allen hebben gezondigd en derven de heerlijkheid Gods, en (allen) worden om niet gerechtvaardigd uit zijn genade, door de verlossing in Christus Jezus.
J
Als de Calvinistische predestinatieleer waar is, dan heeft het geen enkele zin het evangelie te prediken. Want waarom het evangelie prediken voor diegenen die voorbestemd zijn naar de hel te gaan? En waarom zou God (de meeste) mensen voorbestemd hebben om naar de hel te gaan? Was de hel niet bereid voor de satan en zijn engelen?
Toon meer reacties (1)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen