Piet Vergunst
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

God

06 oktober 2020 door Piet Vergunst, De Waarheidsvriend

Laten we niet naïef zijn over wat er ten aanzien van Israël gebeurt

Een wervende uitspraak in de ‘Week voor het leven’, die volgende maand gehouden wordt, is de kop boven deze bijdrage niet. Op weg naar de Israëlzondag (afgelopen zondag 4 oktober, red.) heeft de handreiking vanuit de Protestantse Kerk dit thema. Volgens Joodse uitleggers is het slot van Deuteronomium 30 een gebod tot inkeer.

De Waarheidsvriend is het huisorgaan van de Gereformeerde Bond in de Protestantse Kerk in Nederland.

Drie motieven kent de kerk om al sinds 1949 - kort na de vorming van de staat Israël, niet lang na de verschrikking van de Holocaust - een speciale Israëlzondag te houden: uitdrukking geven aan de liefde voor het volk Israël, nadenken over de relatie van de kerk met Israël, gebed voor het volk Israël. Al zeventig jaar doen we dit op de eerste zondag van oktober, in de periode van belangrijke Joodse feesten.

Er zijn mensen die het belang van deze afgesproken themazondag relativeren door op te merken dat we Israël toch elke zondag in de Psalmen tegenkomen - inderdaad een belangrijke reden voor het geheel van de kerk om de Psalmen te blijven zingen -, dat we Israël ook in de Schriftlezingen tegenkomen. Dat laatste is echter niet vanzelfsprekend. Toen de christelijke gereformeerde dr. T. Brienen vier jaar geleden een vuistdik boek verschijnen liet (Eerherstel voor de bedieningen van het Woord), zei hij dat het hem als niet meer prekende emeritus opviel ‘dat er heel weinig uit het Oude Testament gepreekt wordt. De predikant vindt dat kennelijk moeilijker. En áls het Oude Testament dan aan de orde komt, valt de bezinning op Israël volledig weg, maar dat kan natuurlijk niet.’ Als we deze woorden overdenken, straalt die ene Israëlzondag uit naar de 51 andere zondagen.

Laten we niet naïef zijn als het gaat om de aangevochten positie van Israël in deze wereld én in de kerk.

Bijbelvertaling
Laten we niet naïef zijn als het gaat om de aangevochten positie van Israël in deze wereld én in de kerk. Wat het laatste betreft denk ik aan Bibelen 2020, de voor de zomer verschenen nieuwste bijbelvertaling van Denemarken. Uit de oorspronkelijke tekst is de naam Israël niet minder dan vijftig keer verwijderd. Zo werden de woorden uit Psalm 121 (‘Zie, de Bewaarder van Israël zal niet sluimeren of slapen’) gewijzigd in ‘Zie, onze Bewaarder zal niet sluimeren of slapen’.

Hier komt een theologische visie aan het licht waarin de band tussen het bijbelse Israël als volk van God niet gelinkt wil worden met Israël vandaag. Alsof de beloften van de Heere voor Zijn volk er nu niet meer toe doen. Hier gaat het marginaliseren van Israël als volk van God hand in hand met het aantasten van het Woord van God, iets waarvoor in de laatste verzen van Openbaring 22 gewaarschuwd wordt.

Voor Israël bidden
Gebed voor het volk Israël is het derde motief voor de jaarlijkse zondag. Dat gebed kan alleen oprecht zijn als ‘er niets tussen zit’. Zoals Petrus elke man oproept (1 Petr.3:7) in de goede verhouding tot zijn vrouw te leven, ‘opdat uw gebeden niet verhinderd worden’, zo kunnen kwade gedachten en daden over Israël het gebed verhinderen voor het volk dat Gods Naam draagt.

In Israël is in deze weken vol Joodse feesten ‘de sfeer van inkeer en troost overal voelbaar’.

Laten we (opnieuw) niet naïef zijn over wat in onze samenleving plaatsheeft. Opnieuw één voorbeeld: op 8 mei werd in een huis-aan-huisblad in Enschede opgeroepen geen aardappels uit Israël te kopen, waarbij het zelfs niet ging om producten uit betwiste gebieden maar uit het land als geheel. De voorzitter van het ‘Overlegorgaan Joden en christenen’ merkte erbij op dat het ‘koop niet bij Joden’ terug is in ons straatbeeld, 75 jaar na de Tweede Wereldoorlog een veelzeggende opmerking.

Deuteronomium 30
Waar elke theoloog opgeleid moet zijn om Israël in prediking, psalmen en gebeden de plaats te doen toekomen die God haar gaf, kan de handreiking vanuit de Protestantse Kerk de gedachten vormen. Dit jaar staat Deuteronomium 30:11-20 centraal, met name vers 19: ‘Kies dan het leven, opdat u leeft, u en uw nageslacht.’ De Heere geeft Israël het gebod – een gebod dat ‘niet te moeilijk voor u is en niet ver weg is’ – om Hem lief te hebben, in Zijn wegen te gaan, Zijn verordeningen en Zijn bepalingen in acht te nemen. Dán zal het ons goed gaan, zullen we Zijn zegen ervaren.

In Deuteronomium 30 zijn we bijna aan het einde van de Thora, de vijf boeken van Mozes, waarin we na de inzet bij de schepping van de mens lezen over het verbond van de Heere met Abraham, Izak, en Jakob, van Gods verkiezing van Israël, van Zijn toewijzing van het land aan Abraham en zijn nageslacht. Tegelijk leert ons de Thora dat de Heere op de Sinaï Zijn geboden gegeven heeft, leefregels om in liefde tot Hem strikt bij te blijven. Het einde van de Thora, zo zegt de historicus Chaya Brasz in de handreiking van de kerk bij dit bijbelgedeelte, herinnert aan het begin, de chaos van de ongeschapen wereld, zodat de groei zichtbaar is. In Israël is in deze weken vol Joodse feesten ‘de sfeer van inkeer en troost overal voelbaar’.

Het oog op Jezus
Waar in de reacties op Deuteronomium 30 de lutherse bisschop Younan spreekt over ‘een uitdaging voor Palestijnen en Israëli’s’, een justitierabbijn benadrukt dat het Jodendom een religie is waarin het leven centraal staat, een gereformeerde dominee aandacht vraagt voor de ontwrichting van het klimaat, wordt (gelukkig!) in de reactie van ds. J. Snaterse uit Hoogeveen de Messias van Israël genoemd: ‘Kom in de vrijheid van de navolging van Jezus. Hij belooft: “Mijn juk is zacht en Mijn last is licht”. Houd je oog op Hem gericht.’ Het is een lijn naar Mattheüs 11 die de christelijke gemeente niet mag missen. De Zoon van God heeft ons getoond wat de geboden van Zijn Vader inhouden. Kies dan het leven – het kan alleen door het geloof in Jezus, Die Zichzelf bekendmaakte als dé Weg, dé Waarheid, hét Leven. Ook op een Israëlzondag eren we God alleen als de gekruisigde en opgestane Heiland verhoogd wordt.

Piet Vergunst is hoofdredacteur van De Waarheidsvriend. Lees hier zijn volledige artikel.

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen