Maarten van Rossem
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

God

21 augustus 2020 door Dr. Eeuwout Klootwijk

De Bijbel: Een krankjorum boek vol geweld of boek van bevrijding?

In het programma De slimste mens van 5 augustus barst Maarten van Rossem (foto) los. Wanneer niemand antwoord weet op de vraag wat het tweede boek van de Bijbel is, geeft hij ongezouten commentaar. Het Oude Testament is een totaal krankjorum, gewelddadig en idioot boek. Onbegrijpelijk dat dat functioneert als een van de zogenaamde grondslagen van onze cultuur. De prediking van Jezus, dat gaat nog wel, maar het Oude Testament!

Vraag het een willekeurige voorbijganger en dit sombere beeld van het Oude Testament wordt bevestigd. Sommige schrijvers pakken dit thema met graagte op. Maarten ‘t Hart beschrijft de totale onzin van bijbelverhalen in De schrift betwist. De Vlaamse schrijver Dimitri Verhulst schetst God in Bloedboek als een genadeloze despoot, een tiran, de grootste misantroop die je maar kunt bedenken en een intolerante bedenker van genocides. Bij Guus Kuijer (Bijbel voor ongelovigen en Hoe een klein rotgodje God vermoordde) komt het Oude Testament er ongenadig vanaf. Als menselijk bedenksel dat staat voor liefde, rechtvaardigheid, menselijkheid kan hij nog wel iets met God, maar dit fraaie idee wordt al in de Bijbel zelf om de zeep geholpen. Van God wordt een klein miezerig mannetje gemaakt.

oor een hard onderscheid te maken tussen de wrede God van het Oude Testament (Joods!) en de liefdevolle Jezus van het Nieuwe (christelijk) trap je in de oeroude valkuil van anti-joodse vooroordelen.

Ook bij kerkmensen kan het beeld leven dat het Oude Testament een boek vol geweld is. En dat is het ook. De Bijbel is niet voor mensen met een zwakke maag. Of juist wel. Want er is een ander verhaal te vertellen. De Bijbel als verhaal van bevrijding temidden van een gewelddadige wereld van onderdrukking, slavernij en verkrachting. Een boek met aandacht voor de zwakkeren en kwetsbaren in de samenleving. En dat krankjorume boek Exodus staat centraal in de viering van het joodse Pesach en het christelijke Paasfeest. Het is een bron van inspiratie tot op de dag van vandaag.

Maar dan moet je wel de tijd nemen om de teksten te proeven en er geen karikatuur van maken. Lees ze als gelovige of ongelovige, de teksten nemen je wel mee. Je hoeft geen hele studie te maken, maar houd wel rekening met de structuur en context van bijvoorbeeld het boek Exodus. Het is het verhaal van de underdog, tot slaaf gemaakt, dat verlangt naar bevrijding en al gaandeweg leefregels meekrijgt. Leg je oor eens te luister (b.v. in de kerken) hoe deze verhalen op verschillende creatieve manieren geïnterpreteerd worden en hoe ze handvatten geven om het leven vol te houden. Het is te simpel om de Bijbel als een primitief boek af te doen, kijk ook naar de wijze waarop het boek in de kunst en in de muziek door de eeuwen heen is gebruikt.

En dan nog iets wat wij geleerd hebben uit de joods-christelijke ontmoeting. Door een hard onderscheid te maken tussen de wrede God van het Oude Testament (Joods!) en de liefdevolle Jezus van het Nieuwe (christelijk) trap je in de oeroude valkuil van anti-joodse vooroordelen. Jezus en de christelijke God zijn ok, maar het Oude Testament kun je beter niet lezen. Van die treurige misvatting moeten we af. Misschien word je niet de slimste mens, maar biedt het wel wijsheid als je samen met anderen de verschillende lagen in de bijbelverhalen verkent. Een vorm van levenskunst in een wereld van geweld.

Zie ook: Maarten van Rossem noemt Oude Testament 'totaal krankjorum' en krijgt flinke kritiek.

Dr. Eeuwout Klootwijk, Kerk en Israël/Joods-christelijke relaties Protestantse Kerk, schreef dit opiniestuk samen met prof. dr. Gerard Rouwhorst, Katholieke Raad voor het Jodendom. Het is op 17 augustus 2020 gepubliceerd in dagblad Trouw en met toestemming van dr. Klootwijk op CIP.nl gepubliceerd.

Reacties

We hoeven niet alles van de Bijbel, met name het geweld in het oude testament, te begrijpen, maar kijk naar Jezus, dan weet je wie God is. God is liefde. Laten we meer onder indruk zijn van de grootheid van het offer wat God Zelf heeft gebracht. Wat moet het God onvoorstelbaar veel gekost hebben om het liefste dat Hij had, Zijn enige Zoon, te geven voor onze eeuwige redding. En ook Jezus alle eer dat Hij bereid was het Lam te zijn.
W
Ik heb ook altijd geleerd dat God een boze God was in het oude testament en heb nooit geleerd om het te lezen, of ontweek het altijd. Maar ben met de bijbel in een jaar bezig en ik zie en lees het tegendeel. Ja God is boos maar het is terecht boos. Wat ik lees is de liefde die God betoond ( niet alleen aan Israël maar aan alle volken ) het koppige van de mens waardoor de straf volgt, en de liefde die blijft als de mens om vergeving vraagt en zich omkeert van het verkeerde, God neemt ze liefdevol aan ! God is liefde, zowel in OT als in NT
H
Voor goede informatie zie:

"Struikelblokken"; Veertig vragen bij het Oude Testament van prof. Mart Jan Paul de Banier. Hierin lees je het tegendeel van Van Rossum.
Toon meer reacties (4)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Krijg nu volledige toegang tot CIP.nl!