Prof. dr. Renger Witkamp
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Dagelijks leven

10 juli 2020 door C. M. de Leeuw, Gezinsgids

Zouden christenen vaker moeten vasten? Een hoogleraar antwoordt

Vasten lijkt een nieuwe hype. Het zou goed voor je lichaam zijn en bijvoorbeeld helpen tegen astma en reuma. Ook in de Bijbel komt dit thema vaak terug. Dus toch massaal gaan vasten? Prof. dr. Renger Witkamp, hoogleraar Nutritional Biology zet in zijn zonovergoten werkkamer op de campus van de Wageningen Universiteit zijn genuanceerde visie op vasten uiteen, schrijft de Gezinsgids.

GezinsGids is een tweewekelijks tijdschrift voor het christelijke gezin en wil actuele vragen beantwoorden op basis van Gods Woord.

Regelmatig vasten lijkt een nieuwe voedselhype te worden. De afgelopen tijd was er de nodige aandacht voor in de media. Een bekende presentatrice, Antoinette Hertsenberg, vertelde bijvoorbeeld dat ze twee dagen zeer beperkt eet. Het zou een fit gevoel opleveren en meer energie geven. Ook vanuit de wetenschappelijke hoek zijn er steeds meer aanwijzingen dat vasten gunstige gezondheidseffecten heeft.

"Er zijn meer studies nodig naar de effecten van vasten. Ook is niet duidelijk welk schema het beste is."

Als je dit hoort, moeten we dan met zijn allen periodiek gaan vasten?
"Het is te vroeg voor die conclusie. Er zijn veel aanwijzingen dat vasten helemaal niet zo verkeerd is. Maar er is op dit moment te weinig bewijs om vasten aan te bevelen als behandeling om ziekten te voorkomen. Er zijn meer studies nodig naar de effecten van vasten. Ook is niet duidelijk welk schema het beste is.”

Is wel duidelijk dat vasten invloed heeft op lichaamsprocessen?
"Vasten lijkt verouderingsprocessen te vertragen. Bij het vasten schakelt het lichaam van glucoseverbranding over naar vetverbranding. Een kenmerk hiervan is een adem die naar aceton ruikt. Er treed een omslag op naar langduriger vetverbranding.” Regelmatig vasten kan wel helpen om meer rust te creëren voor de stofwisseling in het lichaam.

"We zijn gewend geraakt aan een overvloed aan voeding, maar vroeger was er vaak sprake van schaarste en honger. Onze lichamen zijn er daarom op ingesteld om voedsel op te slaan. Te veel eten trekt een grote wissel op je stofwisseling. Als je continu te veel eet, komt het lichaam in een toestand die wel metaflammatie genoemd wordt. Dat is een soort chronisch ontstekingsproces. Je wordt daardoor vatbaar voor allerlei ziekten, zoals diabetes.”

Is vasten soms af te raden?
"Er zijn geneesmiddelen waarbij de concentratie in het bloed tussen heel nauwe grenzen moet liggen. Is die concentratie iets te hoog, dan heb je flinke bijwerkingen. Is die concentratie iets te laag, dan werkt het geneesmiddel niet. Dit wordt ook wel een nauwe therapeutische breedte genoemd.

"Gebruik je geneesmiddelen en je wilt toch vasten, doe dat dan nooit zonder overleg met je arts of apotheker."

Voorbeelden zijn medicijnen die worden gebruikt om het immuunsysteem te onderdrukken na een transplantatie, zoals ciclosporine en tacrolimus. De opname in het bloed van deze geneesmiddelen hangt af van vet dat je via de voeding binnenkrijgt.

Dan is regelmaat belangrijk. Als je ineens veel minder vet binnenkrijgt, kan dit ertoe leiden dat deze medicijnen minder goed werken. Dan is vasten af te raden.

In het algemeen raad ik vasten af als je langdurig geneesmiddelen gebruikt. Zoals bijvoorbeeld bij hart- en vaatziekten en ontstekingsziekten in het maagdarmkanaal, zoals de ziekte van Crohn.

Gebruik je geneesmiddelen en je wilt toch vasten, doe dat dan nooit zonder overleg met je arts of apotheker.

Bij het gebruik van paracetamol werkt vasten overigens juist gunstig. Uit onderzoek blijkt dat dat leverenzymen die paracetamol afbreken minder sterk werken bij vasten.De concentratie paracetamol in het bloed is dan verhoogd.”

Lees het volledige artikel in de Gezinsgids.

Klik hier voor een abonnement op de Gezinsgids

Start het gesprek

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Krijg volledige toegang tot CIP.nl. Bekijk onze abonnementen.