Peter Schalk

Dagelijks leven

09 oktober 2019 door Patrick Simons

SGP-senator Peter Schalk: "Orgaandonatiewet tast de integriteit van het lichaam aan"

Volgend jaar vindt er een belangrijke wetswijziging plaats rondom orgaandonatie. De overheid gaat er vanaf halverwege 2020 namelijk vanuit dat je orgaandonor wilt zijn, tenzij je laat registreren dat je dat niet wilt. Maar wat betekent deze nieuwe eigenlijk voor medisch personeel? De Reformatorisch Maatschappelijke Unie (RMU) vindt het onderwerp in ieder geval belangrijk genoeg om er een aantal informatieavonden over te organiseren. CIP.nl sprak met Peter Schalk, Raad van Bestuur RMU én senator namens de SGP over dit onderwerp.

De RMU is een actieve, professionele organisatie die werkt vanuit een bijbelse visie en opkomt voor uw belangen. Een vakorganisatie met eigen specialisten op alle terreinen van werk en arbeidsrecht.

"Verpleegkundigen en artsen gaan hier natuurlijk mee te maken krijgen als zij bij een sterfbed staan en orgaandonatie een mogelijkheid is", legt Schalk uit. "Daarom organiseren wij bijeenkomsten om hen als leden zo goed mogelijk te informeren welke gevolgen deze orgaandonatiewet heeft en hoe zij hier mee om kunnen gaan. Inmiddels zijn er twee bijeenkomsten geweest en binnenkort is de derde. Als het nodig is, volgen er nog meer. Er komt een arts in opleiding die vanuit de praktijk kan laten zien waar het nu eigenlijk over gaat omdat hij zelf ook enkele keren bij een transplantatie van organen aanwezig was. Daarnaast vertel ik het één en ander over de juridische kant van het verhaal. Hoe zit de wetgeving eigenlijk in elkaar? Wat betekent dat concreet voor medisch personeel?"

"Het probleem is echter dat de meeste burgers in Nederland helemaal niet weten hoe het werkt op dit gebied en wat nu precies hun rechten en plichten zijn."

Door de veranderende wetgeving, kan het zomaar zijn dat medisch personeel in hun dagelijks werk tegen moeilijke situaties aanlopen. "Ze kunnen in principe ineens geconfronteerd worden met de situatie dat er iemand is overleden die geen keuze heeft gemaakt in het register. Dan is het straks mogelijk om de organen eruit te halen. Hoe moet je dan handelen terwijl je bij het sterfbed staat van iemand, met de familie erbij. In korte tijd moet er heel snel gehandeld worden. Daarom is het heel verstandig dat je dan als verpleegkundige weet wat je rechten en plichten zijn en wat je moet doen. Op het moment dat je het meemaakt, heb je niet meer rustig de tijd om hierover na te denken. Dan is er geen seconde te verliezen. Dat geldt ook voor de betrokken familieleden die plotseling geconfronteerd worden met heel zware keuzes. Je wilt namelijk wel dat je weet hoe je jezelf op moet stellen en wat het team dat binnenkomt voor de orgaandonatie precies wel en niet mag doen. Dat hele spectrum hoort simpelweg bij je werk. Het is altijd goed om te weten wat je wel en niet mag doen en op welke manier je het moet verwoorden wanneer je gewetensbezwaard bent of als je merkt dat familieleden grote moeite hebben met de snelheid waarmee zoiets gebeurt."

Overigens benadrukt Schalk dat RMU geen stelling inneemt als het om orgaandonatie zelf gaat. "Het is heel ingewikkeld om te stellen dat orgaandonatie absoluut wel of juist absoluut niet mag. Dat ligt wat ons betreft heel persoonlijk. Maar we vinden het te ver gaan wat de overheid nu van haar burgers verlangt en verwacht. De overheid verwacht namelijk van haar burgers dat ze allemaal precies weten hoe het werkt en dat ze vervolgens ook de stappen gaan nemen die genomen moeten worden. Het probleem is echter dat de meeste burgers in Nederland helemaal niet weten hoe het werkt op dit gebied en wat nu precies hun rechten en plichten zijn."

"Wij zijn dus niet tegen orgaandonatie, dat moet iedereen voor zichzelf weten. Maar wij zijn wél tegen de aantasting van de integriteit van het lichaam."

"Daarnaast vind ik de wet op zichzelf ook laakbaar", vervolgt Schalk. "Hij druist namelijk in tegen artikel 11 van de Grondwet, waarin de integriteit van het lichaam wordt beschermd. Deze orgaandonatiewet tast de integriteit van het lichaam aan. Wij zijn dus niet tegen orgaandonatie, dat moet iedereen voor zichzelf weten. Maar wij zijn wél tegen de aantasting van de integriteit van het lichaam. Er wordt nu eigenlijk gewoon gedaan alsof de overheid de baas is over het lichaam van een overledene wanneer deze zich niet heeft geregistreerd als zijnde tegen orgaandonatie."

Overigens kunnen nabestaanden volgens de nieuwe wet ook nog gedeeltelijk meepraten. Wanneer zij aan kunnen tonen dat de overledene of bijna-overledene geen orgaandonatie wil, gaat het niet door. Schalk: "Dat is natuurlijk enorm lastig en komt op een heel beladen moment. Stel dat je kind op z'n scooter een ongeluk krijgt, in het ziekenhuis terecht komt en een uur later sta je aan het ziekenhuisbed en moet je beslissen of er wel of niet orgaandonatie plaats zal gaan vinden. Daar kun je op zo'n moment helemaal geen afgewogen oordeel over geven, lijkt mij. Ik kan mij niet voorstellen wat dat betekent omdat ik het gelukkig niet heb meegemaakt. Maar ik denk toch echt dat mijn hoofd op zo'n moment niet staat naar het maken van deze afweging. Bovendien wordt dan van je gevraagd om beargumenteerd aan te geven waarom je denkt dat de overledenen het niet zou willen. Dat maakt het nog moeilijker."

"Deze verschrikkelijk nare en rare manier van handelen heeft de overheid gecreëerd door het aannemen van deze wet", stelt de senator. "Halverwege 2020 gaat de wet in en hoewel er zeker voorlichting wordt gegeven, kan dit nog veel beter."

"Er moeten medisch-ethische keuzes gemaakt worden en familieleden kunnen die meestal nauwelijks of niet overzien."

Overigens vertelt Schalk dat het niet zozeer gaat over gewetensbezwaren van medisch personeel maar over wat de nabestaanden meemaken en hoe je daar bijvoorbeeld als verpleegkundige mee om kunt gaan. "Het is belangrijk dat je weet wat er nu allemaal gebeurt in zo'n situatie en ook weet hoe je er het beste mee om kunt gaan. Er moeten medisch-ethische keuzes gemaakt worden en familieleden kunnen die meestal nauwelijks of niet overzien. Bovendien ken ik verschillende verhalen waarbij de werkwijze bij orgaandonatie behoorlijk overrompelend was. En dat was zelfs bij mensen die expliciet toestemming hadden gegeven. Of dat op een haast onmenselijke manier gebeurde? Dat is inderdaad wat ik bedoel."

"De conclusie is allereerst dat die wet er nooit had moeten komen. Maar nu hij er wel is, is goede voorlichting heel erg nodig. Bovendien is het naar mijn mening ook voor kerken van belang om informatie aan haar leden te geven omtrent dit onderwerp. Zelf ben ik lid van de Gereformeerde Gemeenten. In ons kerkelijk blad De Saambinder waren er een aantal maanden geleden al een paar artikelen te lezen over dit onderwerp. Bovendien kan ik mezelf ook voorstellen dat dit pastoraal gezien ook van belang is. Wanneer je er als dominee of ouderling mee te maken krijgt en op bezoek komt, moet je eigenlijk ook weten hoe het rondom orgaandonatie nu eigenlijk precies in elkaar steekt."

Klik hier voor meer informatie over de voorlichtingsavond van RMU

Reacties

P
Inderdaad die wet moet er niet komen, niet dat ik er tegen orgaan donatie ben maar bij in beslissend moment na het overlijden van je naaste met of geen toestemming voor orgaan donatie blijft een heftige zaak om daarmee geconfronteerd te worden, anderzijds is het ook naastenliefde als je daar een leven mee kan redden en ook de omstandigheden waar je naaste komt te overlijden.
REAGEER
H
Uit de doordachte ins en outs van Peter Schalk blijkt ook wel weer hoe belangrijk een vertegenwoordiger in de Eerste Kamer is
REAGEER
Opkomen voor integriteit van het lichaam …. zijn vrouwen dan toch baas in eigen buik?
Toon meer antwoorden (1)

Praat mee

Alleen CIP+ leden kunnen reageren op artikelen. Word ook CIP+ lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen
Vakanties
Hier adverteren?
New Faith Network
NFN Originals Films
bekijk alle originals

Beluister onze Podcast!

iTunes Stitcher Spotify
Krijg volledige toegang tot CIP.nl. Start je gratis maand!